Mosty w Toruniu – główne mosty w Toruniu to przeprawy przez Wisłę. Ponadto istnieją mosty przez Drwęcę i inne rzeki, wiadukty drogowe i kolejowe i przejścia dla pieszych.
Spis treści |
Toruń jako ważny cel szlaków kupieckich, leżący na bursztynowym szlaku, od początku istnienia pełnił ważny cel w przeprawach przez Wisłę. W średniowieczu wykorzystywano fakt jej szerokiego rozlania się w okolicy i wykorzystywano bród do przepraw. Jednak coraz częściej padały propozycje wybudowania stałego mostu na Wiśle.
W 1500 otwarto drewniany, znany z historii pierwszy most drewniany, wychodzący na ulicę Mostową. Mimo jego niszczenia przez krę co kilkanaście-kilkadziesiąt lat, stale go odbudowywano. Był najdłuższym mostem drewnianym w Polsce i jednym z najdłuższych w Europie. Z racji istnienia od 1873 mostu stalowego przez Wisłę w Toruniu, po zniszczeniach w 1877 r, kiedy spłonął, mostu już nie odbudowano, rozbierając jego resztki po kolejnych szkodach spowodowanych przez krę w 1879 r.
Przez Toruń przepływa Wisła na długości 21 kilometrów, od 725 do 746 kilometra jej długości. Aktualnie w Toruniu znajdują się trzy mosty przez Wisłę (dwa w centrum, drogowy i kolejowy, i jeden, na pół ukończony autostradowy, na peryferiach). 5 listopada 2010r rozpoczęto budowę czwartego mostu (wyłącznie drogowy)[1]. Na całą aglomerację miejską Torunia jest to stanowczo za mało i powoduje liczne utrudnienia w szczycie, zwłaszcza na moście drogowym w centrum.
W 1873 otwarto pierwszy, kolejowo-drogowy most przez Wisłę – Most kolejowy im. Ernesta Malinowskiego w Toruniu o charakterze łukowym. Wiązało się to z budową linii kolejowej z Poznania do Olsztyna i Wystrucia. Początkowo posiadał po jednym pasie drogowym i kolejowym, konieczne więc były „mijanki” przed wjazdem. W 1934 zamknięto most kolejowy dla ruchu kołowego (z racji wybudowania mostu drogowego w centrum) i położono drugi tor kolejowy. Most został wysadzony w powietrze w 1939 przez wycofujące się wojska polskie, następnie ponownie w 1945 przez wycofujące się wojska niemieckie, a w 1948 odbudowany. W latach 80. zamieniono pierwsze i ostatnie przęsło mostu na konstrukcje nowoczesne, płaskie. Most jest użytkowany do dziś.
W 1934 otwarto drugi most przez Wisłę, pierwszy drogowy – Most drogowy im. Józefa Piłsudskiego w Toruniu o charakterze łukowym. Pochodził on z rozebranego w 1928 mostu kolejowego w Opaleniu koło Kwidzyna, niepotrzebnego z powodu zmiany granic po 1918 i prowadzącego na skraj przyczółka, odciętego granicą od reszty kraju. Po moście 11 listopada 1934 uruchomiono pierwszą linię tramwajową na Podgórz, zamkniętą z racji ogromnego przeciążenia ruchu w 1984. Most został wysadzony w powietrze w 1939 przez wycofujące się wojska polskie, następnie ponownie w 1945 przez wycofujące się wojska niemieckie, a w 1950 odbudowany.
Most jest użytkowany do dziś. Obecnie most skupia na sobie ruch dróg krajowych:
Wjeżdżając przez most od południa rozpościera się najpiękniejszy widok na panoramę Torunia.
Zastępczo dla mostu (awaria, kataklizm) wyznaczona trasa objazdu to droga wojewódzka nr 257 (ulica Przybyszewskiego – Zagrodowa) dla potrzeb ewentualnego mostu pontonowego.
W lipcu 1998 otwarto trzeci, autostradowy most przez Wisłę – Most autostradowy im. Armii Krajowej w Toruniu, a raczej, jedną z dwu zaprojektowanych nitek tego mostu. Dla drugiej nitki wybudowano wówczas jedynie podpory oraz rozjazdy, i zaniechano dalszej budowy. W latach 2008-2011 wybudownano drugą nitkę. Most łączy toruńską dzielnicę Czerniewice ze Złotorią i Grabowcem, a dalej z Rubinkowem.
Most jest użytkowany cały czas dla potrzeb autostrady A1 i drogi ekspresowej S10. Posiada wjazdy na czterech czynnych węzłach drogowych:
Zastępczo dla mostu (awaria, kataklizm) wyznaczona trasa objazdu to droga wojewódzka nr 258 (Złotoria-Silno-Karczemka) dla potrzeb ewentualnego mostu pontonowego.
Realizacja mostu z racji bardzo dużych korków w mieście (zwłaszcza w okolicy Starówki) jest najbardziej wyczekiwaną inwestycją.
Obecnie trwają prace związane z przygotowaniem dokumentacji pod budowę kolejnego, czwartego (a trzeciego drogowego) Mostu Wschodniego w Toruniu, w ciągu ulicy Wschodniej. Most stanie się częścią drogi krajowej nr 91 w kierunku Gdańska i Łodzi, a także fragmentem 15 kilometrowej Trasy Wschodniej.
Mostem drogowym w ramach Trasy Wschodniej będzie poprowadzony nowy przebieg drogi krajowej nr 91 w kierunku Gdańska i Łodzi. Most powstanie jako konstrukcja dwuprzęsłowa o długości całkowitej 540 m (jedno przęsło będzie miało długość 270 m). Jezdnia zostanie podwieszona na czterech łukach o wysokości maksymalnej 50 m, opartych na przyczółkach brzegowych oraz sztucznej wyspie centralnej[2].
W 2007 zakończono prace projektowe i rozpoczęto starania o pozyskanie środków na budowę. 5 października 2007 wojewoda kujawsko-pomorski podpisał decyzję lokalizacyjną dla mostu w ciągu ul. Wschodniej. W 2010 r. rozstrzygnięto przetarg na budowę mostu, którego budowa rozpoczęła się 5 listopada a planowane zakończenie latem 2013 r.
Istnieją dalekosiężne projekty wybudowania kolejnego mostu, w okolicach Portu Drzewnego. Z racji bliskiego finału prac nad „mostem wschodnim”, nie będzie on realizowany w najbliższych latach.
W Toruniu znajdują się dwa mosty przez Drwęcę w Złotorii oraz trzy w Lubiczu.
Pierwszy most w Złotorii wybudowano w 1893 między Kaszczorkiem a Złotorią. Most Kaszczorek-Złotoria był (i nadal jest) drewniany, o jednym pasie drogowym (szerokości ok. 4 m) i jednym pasie pieszym (szerokości ok. 1,5 m). Ciekawostką jest fakt pobierania na nim opłaty 20 fenigów za przejazd. Most jest użytkowany do dziś, ale już nie jako drogowy – jest mostem pieszym oraz fragmentem rowerowej trasy turystycznej. Stanowi zabytek jako jedyny zachowany XIX-wieczny most drewniany w regionie.
Drugi most w Złotorii wybudowano w latach 70. jako most drogowy. Niestety, na skutek złych technologii okresu PRL-u w latach 90. groził zawaleniem. W 1998 został rozebrany i zbudowany od nowa. Czynny do dzisiaj, jest fragmentem dróg:
Pierwszy most w Lubiczu istniał od połowy XIX wieku, jako przejście graniczne między zaborcami – carską Rosją i Prusami. Łączył ulicę Pocztową w pruskim Lubiczu Dolnym z ulicą Lipnowską w carskim Lubiczu Górnym. Rozebrany w XX wieku.
Drugi most w Lubiczu istnieje wzdłuż ulicy Mostowej/Warszawskiej. Jest mostem drogowym, betonowym, dwupasmowym z dwoma pasami ruchu pieszego. Leży w ciągu drogi drogi krajowej nr 10 w kier. Bydgoszczy, Szczecina i Warszawy.
Trzeci most w Lubiczu to most kolejowy. Jest mostem stalowym, jednotorowym. Istnieje od czasu wybudowania linii kolejowej do Sierpca około 1920.
W roku 2001 pomiędzy Złotorią a Lubiczem wybudowano most drogowy w ciągu drogi ekspresowej S10. Była to konstrukcja stalowa dwupasmowa. W ramach budowy autostrady A1 w latach 2010-2011 most został rozbudowany o kolejne dwa pasy i stanowi jeden z obiektów inżynieryjnych w ciągu autostrady A1 z Czerniewic do Rusocina.
Poza mostami przez Wisłę i Drwęcę w Toruniu znajduje się kilkadziesiąt mniejszych mostów i mostków wybudowanych przez Strugę Toruńską, Strugę Lubicką, Małą Wisłę, Martwą Wisłę, Kabel, Strugę Nieszawską, Czerwoną Wodę i inne mniejsze cieki wodne.
Poza wyżej opisanymi mostami przez Wisłę i Drwęcę oraz mniejszymi obiektami przez inne rzeki w Toruniu. Znajduje się tu 37 innych dużych wiaduktów drogowych lub kolejowych, w tym cztery na dużych węzłach drogowych:
W Toruniu znajduje się siedem podziemnych i nadziemnych przejść dla pieszych: