| Mosul موصل |
|
| Państwo | |
| Prowincja | Niniwa |
| Ludność (2012) • liczba ludności |
3 036 268▲ |
| Na mapach: | |
| Strona internetowa miasta | |
Mosul (kurd. Mûsil, arab. موصل, al Mawsil) – miasto w północnym Iraku, położone nad Tygrysem ok. 350 km na północny zachód od Bagdadu. Jest stolicą muhafazy Niniwa.
Mosul to trzecie (po Bagdadzie i Basrze) miasto kraju pod względem powierzchni.
Spis treści |
Na miejscu starożytnej osady w VII w. Arabowie zbudowali miasto, które w VIII w. stało się głównym miastem Mezopotamii. W następnych stuleciach Mosul należał do lokalnych dynastii (emirat Mosulu). W latach 1535–1918 należał do Imperium Osmańskiego. W latach 1918–26 trwał turecko-brytyjski konflikt (zwany mosulskim), po którym Mosul przyłączono do Iraku. 22 lipca 2003 roku, w czasie drugiej wojny irackiej, koalicja USA zdobyła Mosul. Obecnie często wybuchają tam powstania antyamerykańskie. Wielu ludzi ginie także w licznych zamachach, przeprowadzanych przez przeciwników inwazji.
Najważniejszym zabytkiem miasta są resztki średniowiecznego miasta z murami obronnymi (XII–XIII, XVII w.) z 7 bramami. Ponadto ruiny pałacu sułtańskiego (XIII w.), meczety (XII–XIII w.) i mauzolea grobowe (XIII w.). W XIII–XIV w. wykonywano tu tak zwane brązy mosulskie o bogatej inkrustowanej dekoracji figuralnej. Niedaleko miasta, na lewym brzegu Tygrysu leżą ruiny starożytnego miasta Niniwa.
W 1964 r. W.F. Macomber odkrył w Mosulu w kościele parafialnym Mar⁾Ešà⁽ya (św. Izajasza) najstarszy tekst anafory świętych Addaja i Mariego - uznawanej za jedno z najstarszych istniejących świadectw liturgii Eucharystii chrześcijańskiej. Najstarsze części anafory oceniane są na III wiek po Chrystusie[1].
Większość mieszkańców Mosulu stanowią obecnie muzułmanie, choć są tam także asyryjscy chrześcijanie, którzy mieszkają tam od założenia miasta, oraz chrześcijanie pochodzenia arabskiego, znajdujący się głównie w centrum miasta. Inne religie to jazydyzm, jarsanizm i mandaizm[2][3].
Przez wiele wieków, przed podbojem miasta przez muzułmanów w VII w., starożytne miasto Niniwa było chrześcijańskie. Chrystianizacja dokonała się w I i II wieku po Chrystusie, kiedy asyryjczycy nawrócili się na chrześcijaństwo.
Mimo instytucjonalnych prześladowań etnicznych ze strony różnych sił politycznych jak np. reżimu partii Baas, Mosul pozostał wielokulturową i wieloreligijną mozaiką. Dzieje się to nie bez tarć między poszczególnymi grupami.
Mosul miał też ludność żydowską, jednak, jak większość irakijskich Żydów, wyjechali oni w latach 1950-51[4]. Rabin, będący kapelanem 101ej dywizji powietrznej Armii Amerykańskiej znalazł w Mosulu opuszczoną, zrujnowaną synagogę, której historia sięga XIII wieku[5].
Mosul to ważny ośrodek przemysłowy i handlowy. Leży w regionie wydobycia ropy naftowej, zwanym zagłębiem mosulskim. W mieście znajduje się rafineria ropy naftowej. Ponadto rozwinął się przemysł włókienniczy (zwłaszcza wełniany oraz produkcja muślinu — nazwa od Mosulu), spożywczy (głównie cukrowniczy), cementowy, skórzany, chemiczny.
Jest to węzeł komunikacyjny. Ma połączenie kolejowe i drogowe z Bagdadem i Turcją, ponadto zbudowano tu port lotniczy.