Na mapach: Motza (hebr. מוצא) – osiedle położone w zachodniej części Jerozolimy (Zachodnia Jerozolima), w Izraelu.
Leży w górach Judzkich na wysokości 600 m n.p.m., w otoczeniu zalesionych wzgórz wznoszących się nad autostradą nr 1. W jej pobliżu znajdują się miasteczko Mevasseret Syjon, wioska Motza Illit, moszaw Bet Zait oraz jerozolimskie dzielnice Har Nof i Givat Szaul.
Spis treści |
Wykopaliska archeologiczne odkryły, że w Starożytności istniała w tym miejscu osada o tej samej nazwie co obecnie. W owym czasie miejsce to było oddalone o 7 km na zachód od granic ówczesnej Jerozolimy[1]. O tej osadzie wspomina Talmud (Mesechta Succah 45a), jako o miejscu, skąd przynoszono gałęzie wierzbowe na święto Sukkot[2].
Współczesna osada powstała w 1859 na ziemi zakupionej przez Saula Jehude od arabskich rolników z pobliskiej wsi Colonia. Przy zakupie ziemi pomocy udzielił brytyjski konsul James Finn. Osiedliło się tutaj kilka rodzin żydowskich z Jerozolimy. Mieszkańcy pracowali w pierwszym zakładzie jakie powstał w regionie - był to zakład produkujący dachówki[3]. W 1871 Joszua Jellin założył karawanseraj. Pomimo to osada kłopotała się z poważnymi trudnościami finansowymi. W 1898 wioskę odwiedził przywódca ruchu syjonistycznego Theodor Herzl, który wysunął propozycję założenia tutaj plantacji cyprysów. W następnych latach założono taką plantację drzew, która nadała temu miejscu wyjątkowy charakter[4]. Zainspirowany urokiem wioski Dawid Remez, założył tutaj sanatorium "Arza". W owym czasie w Metza mieszkali wyłącznie Żydzi. Była to jedyna żydowska wieś w całej okolicy[5]
Dobre stosunki z arabskimi sąsiadami zakończyły się w 1929, kiedy kilkunastu Arabów z pobliskiej wioski Colonia zaatakowało odosobniony dom należący do rodziny Maklef - zginął ojciec, matka, syn, dwie córki i ich dwoje gości. Troje dzieci ucikło przez tylne okno i dzięki temu przeżyło. Jedno z nich, Mordechai Maklef został później szefem personelu Sił Obronnych Izraela. Napastnicy zabili także samotnego policjanta i pasterza zatrudnionego przez rodzinę Maklef. Od tych wydarzeń wioska była broniona przez uzbrojonych Żydów przez cały czas[5]. Podczas wojny domowej w Mandacie Palestyny w kwietniu 1948 oddziały żydowskiej Hagany zdobyły i zniszczyły okoliczne arabskie wioski.
W 1933 tutejsi mieszkańcy założyli sąsiadującą wioskę Motza Illit. W miarę upływu czasu, rozwijająca się Jerozolima wchłonęła Motzę do miasta. Obecnie jest to niewielkie osiedle słynące z najstarszej winnicy w Izraelu.
Przy osiedlu przebiega autostrada nr 1
(Tel Awiw-Jerozolima).