Dodaj tę stronę do książki
Pokaż książkę (0 stron)
Proponowane strony
Mudżahedin (arab. مجاهد dosł. święty wojownik) – uczestnik ruchu religijnego, społecznego lub wyzwoleńczego w krajach muzułmańskich lub zamieszkanych przez muzułmanów. Zwani bojownikami. Mudżahedini w wielu krajach prowadzili walkę partyzancką przeciwko okupantom lub przeciw nieakceptowanej władzy.
Spis treści |
Afgańscy mudżahedini to różne zbrojne grupy opozycyjne odwołujące się do radykalnego islamu, które od lat 70. zwalczały świeckie i reformatorskie rządy wspierane przez ZSRR. Po komunistycznym zamachu stanu w 1978 mudżahedini zaktywizowali swoją działalność. W tym też czasie otrzymali wsparcie z Central Intelligence Agency. Podczas radzieckiej interwencji w Afganistanie (1979-1989) walczyli z Armią Radziecką wspierającą rząd komunistyczny tego kraju. Stany Zjednoczone wspólnie z rządami Pakistanu, Arabii Saudyjskiej, Izraela i Egiptu dostarczały wszelkie środki niezbędne do prowadzenia walki przez mudżahedinów, głównie broń i amunicję oraz medykamenty. Partyzanci mieli swoje bazy szkoleniowe na terenie Pakistanu, skąd często przeprowadzali brawurowe ataki na oddziały wroga. Pomoc była przekazywana za pośrednictwem pakistańskiego wywiadu Inter-Services Intelligence. Po radzieckiej inwazji doszło do ukształtowania się siedmiu głównych stronnictw polityczno-militarnych (ogólna liczba ugrupowań mudżahedinów w czasie tej wojny sięgała 50). Wszystkie bazowały doktrynalnie na islamie, z czego trzy były tradycjonalistyczne i monarchistyczne, a cztery fundamentalistyczne i republikańskie. W 1985 tych siedem ugrupowań powołało w Peszawarze koalicję pod nazwą Islamski Sojusz Mudżahedinów Afgańskich ("Sojusz Siedmiu").
| Nazwa ugrupowania | Przywódcy | Liczebność |
|---|---|---|
| Hezb-i Islami | Gulbuddin Hekmatjar | 35 000 |
| Hezb-i Islami | Junis Chalis | 10 000 |
| Dżamiat-i Islami | Burhanuddin Rabbani | 20 000 |
| Ittehad-i Islami Baraj Azadi-je Afghanistan | Abdul Rasul Sayyaf | 15 000 |
| Mehaz-i Melli-je Islami | Sayed Ishaq Gailani | 20 000 |
| Dżebhe-i Melli-je Nejat | Sibghatullah Mojaddedi | 35 000 |
| Harakat-i Inqilab-i Islami | Muhamed Nabi Muhamedi
Rafiullah Moezan Nasrullah Mansur |
35 000 |
Mudżahedini byli jedną z formacji wspieranych w ramach tzw. doktryny Reagana, a prezydent USA nazywał ich "bojownikami o wolność". Mudżahedinów wspomagali zagraniczni ochotnicy z krajów arabskich i muzułmańskich, którzy przyjeżdżali walczyć na "świętą wojnę" dżihad z bezbożnym komunizmem.
Przez żołnierzy radzieckich rzadko kiedy byli nazywani "mudżahedinami". Najczęściej byli to dla nich "duszmeni", "duchy" lub zupełnie pejoratywnie – "małpy"[2].
Irańscy mudżahedini (Organizacja Bojowników Ludu, następnie Ludowi Mudżahedini) stanowią jedną z grup opozycyjnych zarówno przed rewolucją islamską w czasach monarchii Pahlawich, jak i po rewolucji, za rządów ajatollahów. Ich nietypowa ideologia przechodziła kilka przemian. W związku z połączeniem swoistej interpretacji islamu i eksperymentów z filozofią marksizmu oraz świeckiego nacjonalizmu organizacja deklaruje się jako islamska i socjalistyczna. Początkowo była ruchem świeckim, w dodatku reformistycznym, a nie rewolucyjnym. Pod wpływem idei opozycyjnego intelektualisty Ali Szariatiego mudżahedini przyjęli doktrynę "rewolucyjnego szyizmu". Na początku lat 70. XX wieku na fali popularności idei lewicowych wzbogacili swoją ideologię o marksizm. Wyspecjalizowali się w działaniach partyzantki miejskiej równolegle z inną organizacją zbrojnego podziemia tzw. fedainami ludowymi. Ich pierwszą akcją było w 1971 podłożenie bomby pod elektrownię w Teheranie i nieudana próba porwania samolotu w proteście przeciwko wystawnym obchodom 2500-lecia irańskiej monarchii. W latach 70. mudżahedini ludowi atakowali obiekty kojarzone z reżimem szacha jak posterunki policji oraz dokonywali zamachów na zachodnich doradców wojskowych i cywilnych. Tajna policja SAVAK wyjątkowo brutalnie postępowała z zatrzymanymi członkami organizacji torturując ich i mordując. W listopadzie 1979 mudżahedini ludowi brali udział w ataku na ambasadę USA w Teheranie. Po rewolucji islamskiej w 1979 przeszli do opozycji organizując ataki terrorystyczne przeciwko nowej władzy. W odpowiedzi reżim Chomeiniego zwalczał organizację surowymi represjami nie cofając się przed doraźnymi egzekucjami. W 2009 r. szefowie dyplomacji Unii Europejskiej postanowili usunąć mudżahedinów ludowych z listy grup terrorystycznych[3][4].
Liczne grupy popierające rewolucję Chomeiniego (m.in. grupa odpowiadająca popularnym w Egipcie Braciom Muzułmańskim, wyjątkowo skrajnej organizacji fanatyków islamu) powołały także organizację o nazwie Mudżahedini Rewolucji Islamskiej.
