Muzeum Narodowe we Wrocławiu

Muzeum Narodowe we Wrocławiu
Gmach muzeum
Oddziały	Muzeum Etnograficzne we Wrocławiu Panorama Racławicka
Data założenia	1947
Państwo	Polska
Miasto	Wrocław
Adres	Pl. Powstańców Warszawy 5 50-153 Wrocław
Zakres zbiorów	Sztuka Śląska XII-XIX w. Sztuka polska od XVII w. po współóczesną
Dyrektor	Mariusz Hermansdorfer
Galeria zdjęć w Wikimedia Commons
Strona internetowa muzeum

Muzeum Narodowe we Wrocławiu – jedno z głównych muzeów Wrocławia, kontynuujące tradycję niemieckich muzeów, istniejących w mieście od XIX wieku. Zbiory muzeum obejmują przede wszystkim malarstwo i rzeźbę, ze szczególnym uwzględnieniem sztuki Śląska.

Historia

Do zakończenia II wojny światowej

Poprzednikami Muzeum Narodowego we Wrocławiu w XIX wieku i do 1945 było utworzone w 1815 r. Królewskie Muzeum Sztuki i Starożytności (Königliches Museum für Kunst und Altertümer) oraz powstałe w 1880 Śląskie Muzeum Sztuk Pięknych (Schlesisches Museum der Bildenden Künste) i utworzone w 1899 Śląskie Muzeum Rzemiosła Artystycznego i Starożytności (Schlesisches Museum für Kunstgewerbe und Altertümer). Podczas II wojny światowej część zbiorów wywieziono z Wrocławia i zabezpieczono, duża ich część podczas wojny uległa zniszczeniu lub rozproszeniu względnie uległa grabieży po wojnie przez wojska radzieckie i szabrowników.

Po II wojnie światowej

Po II wojnie światowej, kiedy Wrocław znalazł się w granicach Polski, podjęto decyzję o utworzeniu nowego muzeum, polskiego w charakterze, które powołano 1 stycznia 1947. Wobec zniszczenia lub poważnego uszkodzenia budynków dawnych muzeów siedzibą Muzeum stał się budynek przy obecnym pl. Powstańców Warszawy, zbudowany w stylu neorenesansu niderlandzkiego w latach 1883-1886 według projektu Karla Friedricha Endella, w którym do 1939 znajdowała się siedziba Rejencji Śląskiej. Muzeum otwarto dla publiczności w lipcu 1948. Instytucja ta kilkakrotnie zmieniała nazwę. Zapoczątkowała swą działalność jako Muzeum Państwowe, w 1950 zmieniono nazwę na Muzeum Śląskie (co określało profil jego działania), a w 1970 r. zostało podniesione do rangi muzeum narodowego.

Zbiory

Ekspozycja w gmachu głównym przy pl. Powstańców Warszawy jest podzielona na następujące działy:

• Śląska rzeźba kamienna XII-XVI w. – zawiera m.in. nagrobki książąt śląskich, figury ołtarzowe, rzeźby i reliefy.
• Sztuka śląska XIV-XVI w. – najcenniejsza część kolekcji Muzeum, zawiera przede wszystkim wysokiej klasy obiekty gotyckiej sztuki sakralnej przeniesione tu ze śląskich kościołów (rzeźby, obrazy, ołtarze), np. w stylu Madonn na Lwach, Pięknych Madonn, realizmu mieszczańskiego, tworzone pod wpływem Wita Stwosza i inne, uzupełnione o zabytki rzemiosła artystycznego.
• Sztuka śląska XVI – XIX w. – od dominującej sztuki sakralnej renesansu i baroku (na szczególną uwagę zasługują tu obrazy Michaela Willmanna przez sztukę świecką (portrety) z tych epok, klasycyzm, biedermeier, do początku XX wieku; obrazom i rzeźbom towarzyszy rzemiosło artystyczne (szkło, porcelana, fajans ze śląskich wytwórni).
• Sztuka polska XVII-XIX w. – główny trzon kolekcji pochodzi ze zbiorów muzealnych Lwowa (Galerii Miejskiej we Lwowie, Muzeum Narodowego im. Króla Jana III, Muzeum Lubomirskich) i Kijowa, przekazanych Wrocławiowi w 1946 r. Dominuje malarstwo, w tym dzieła Marcello Bacciarellego, Bernarda Bellotto (Canaletto), Piotra Michałowskiego, Jana Matejki, Jacka Malczewskiego).
• Polska sztuka współczesna – od początku XX wieku, przez okres międzywojenny (Tadeusz Makowski, Stanisław Ignacy Witkiewicz) do najbardziej uznanych artystów powojennych (Jan Cybis, Artur Nacht-Samborski, Jan Lebenstein, Józef Szajna, Tadeusz Kantor). Ekspozycję uzupełniają osobna sala Magdaleny Abakanowicz oraz ekspozycja ceramiki i szkła.

Wybrane dzieła ze zbiorów muzeum

• 

  Michael Willmann - Orfeusz grający zwierzętom (ok. 1670)

• 

  Józef Chełmoński - Wyjazd na polowanie (1882)

• 

  Jan Matejko - Śluby Jana Kazimierza (1893)

• 

  Wojciech Gerson - Kazimierz Odnowiciel wracajacy do Polski (II) (ok. 1893)

• 

  Aleksander Gierymski - Chłopiec niosący snop (1893)

• 

  Jacek Malczewski - Ojczyzna (1903)

• 

  Józef Brandt - Bogurodzica (1909)

• 

  Tadeusz Makowski - Palacze fajek (1930)

Oddziały

Poza budynkiem głównym Muzeum Narodowe we Wrocławiu ma też dwa oddziały. Są to:

• Panorama Racławicka
• Muzeum Etnograficzne we Wrocławiu

Bibliografia

• Iwona Gołaj, Grzegorz Wojturski, Muzeum Narodowe we Wrocławiu. Przewodnik, Muzeum Narodowe we Wrocławiu, Wrocław, 2006, ISBN 83-86766-48-4.

Linki zewnętrzne

• Strona Muzeum Narodowego we Wrocławiu