Muzeum Podlaskie w Białymstoku

Muzeum Podlaskie w Białymstoku
Muzeum Podlaskie w Białymstoku, Ratusz
Data założenia	1949
Państwo	Polska
Miasto	Białystok
Adres	Rynek Kościuszki 10 15-426 Białystok
Dyrektor	Andrzej Lechowski
Galeria zdjęć w Wikimedia Commons
Strona internetowa muzeum

Muzeum Podlaskie w Białymstoku jest największą placówką muzealną województwa podlaskiego. Zostało powołane w 1949 dekretem Ministerstwa Kultury i Sztuki jako muzeum regionalne – pierwsze w dziejach miasta.

Jego siedzibą stało się odbudowane prawe skrzydło Pałacu Branickich. W marcu 1950 r. muzeum przeniesiono do Pałacyku gościnnego z II połowy XVIII wieku przy ul. Kilińskiego. 1 stycznia 1952 r. placówka została upaństwowiona, a nadzór merytoryczny nad nią objęło Muzeum Narodowe w Warszawie. Po ośmiu latach istnienia, 27 lipca 1957 r. Muzeum Regionalne uzyskało rangę muzeum okręgowego i objęło opiekę merytoryczną nad muzeami regionalnymi w Łomży i Suwałkach.

13 września 1958 r. muzeum przeniosło się do odbudowanego ratusza z połowy XVIII wieku. W związku z powiększeniem się powierzchni powołano nowe pracownie – obok już istniejących, historycznej i archeologicznej, powstała w 1958 r. pracownia sztuki, w 1962 r. pracownia etnograficzna a w 1965 r. naukowo-oświatowa.

W 1973 roku nastąpił gwałtowny rozwój muzeum – przekazany mu został pałac w Choroszczy, gdzie utworzono ekspozycję wnętrz i w utworzono Punkt Muzealny w refektarzu i kaplicy dawnego Pałacu Opatów w Supraślu. Dwa lata później pracownia historyczna przeniosła się z pałacyku gościnnego przy ul. Kilińskiego do zabytkowego Pałacyku Cytronów przy ul. Warszawskiej 37 oraz powołano nowy oddział w Tykocinie z siedzibą w odbudowanej synagodze i domu talmudycznym.

W roku 1982 powstało Białostockie Muzeum Wsi na terenach położonych przy szosie do Augustowa, a w 1984 roku, w odrestaurowanym ratuszu w Bielsku Podlaskim, powstało Muzeum w Bielsku Podlaskim. Przełom wieków przyniósł kolejne zmiany nazw, 27 kwietnia 1998 r. na Państwowe Muzeum w Białymstoku, a 25 kwietnia 2000 r. na Muzeum Podlaskie w Białymstoku.

Oddziały

• Muzeum Podlaskie – ekspozycja w ratuszu – malarstwo wystawy czasowe.
• Muzeum Podlaskie Dział Archeologii – Białystok, ul. Bema 11 – ekspozycja zbiorów archeologicznych.
• Białostockie Muzeum Wsi – skansen gromadzący zabytki architektury drewnianej i zbiory etnograficzne z regionu białostockiego, łomżyńskiego i wschodniej Suwalszczyzny. Wszystkie budynki zabytkowe zostały przeniesione – żaden z nich nie jest rekonstrukcją. Budynki skansenu rozmieszczone są na terasach rzeki Supraśl, wkomponowane w krajobraz o parkowym charakterze. Muzeum jest położone nad rzeką Supraśl, przy szosie wylotowej z Białegostoku do Augustowa.
• Muzeum Historyczne w Białymstoku – bogate zbiory archiwaliów i ikonografii, ilustrujące przeszłość Białegostoku i Podlasia, oraz wiele zabytków kultury mieszczańskiej, szczególnie rzemiosła użytkowego. Gabinet Numizmatyczny posiada kolekcję 16 000 monet i medali. Muzeum, jako jedyne w Polsce, ma kolekcję pamiątek związanych z osadnictwem tatarskim na pograniczu polsko-litewsko-białoruskim.
• Muzeum Rzeźby Alfonsa Karnego w Białymstoku – muzeum powstało w 1992 r. Są tu eksponowane prace rzeźbiarza i pamiątki po nim, oddział organizuje też wystawy czasowe.
• Muzeum w Tykocinie – ekspozycje w synagodze przedstawiające tradycję, kulturę i obrzędowość żydowską, wystawy w domu talmudycznym dotyczą szeroko pojętej przeszłości Tykocina i Podlasia.
• Muzeum w Bielsku Podlaskim – kolekcja pamiątek związanych z tym miastem.
• Muzeum Wnętrz Pałacowych w Choroszczy – pałacyk urządzony tak, aby pokazać jak wyglądały wnętrza pałacowe w czasach Branickiego.
• Muzeum Ikon w Supraślu – mieści się w prawosławnym Monasterze Zwiastowania Najświętszej Marii Panny, od października 2006 również w formie nowoczesnej, multimedialnej ekspozycji.