Muzeum Ziemi Prudnickiej – muzeum regionalne w Prudniku zawierające zbiory z dziedziny archeologii, etnografii i historii południowej części obecnego województwa opolskiego. W 2010 r. muzeum rozszerza działalność poprzez uruchomienie nowego obiektu przy ul. Królowej Jadwigi 23 jako Centrum Tradycji Tkackich.
W zbiorach archeologicznych szczególną wartość prezentują zabytki z okresu kultury łużyckiej, pochodzących ze stanowiska w Dytmarowie i Strzebniowie (obecnie część miasta Gogolin).
Zbiory etnograficzne prezentują stroje regionalne, narzędzia i przedmioty używane w gospodarstwach domowych w okolicznych wsiach.
Zbiory historyczno-artystyczne obejmują dokumenty, druki, wyroby rzemieślnicze, atrybuty cechowe, broń białą i palną.
Do najcenniejszych zabytków należy pergamin księcia Władysława Opolczyka z 1384 r. Znajdują się w muzeum także wydawnictwa w języku polskim i niemieckim z XIX i XX wieku oraz eksponaty związane z powstaniami śląskimi, plebiscytem na Górnym Śląsku i przesiedleniami po 1945 r.
Ekspozycje stałe
Oprócz ekspozycji stałych muzeum organizuje wystawy czasowe o szerokiej tematyce - od historii Ziemi Prudnickiej, poprzez rozwój lokalnych rzemiosł do prezentacji różnorodnych form sztuki współczesnej.
Początki muzeum sięgają roku 1912, kiedy to miejski rajca - Metzner podarował miastu zgromadzone przez siebie pamiątki historyczne. Od 1929 do 1945 r. muzeum znajdowało się w ratuszu zajmując tam dwie sale.
Po II wojnie światowej muzeum wznowiło działalność w 1959 r., początkowo jako filia Muzeum Śląska Opolskiego w średniowiecznych basztach oraz budynku do nich przylegających. Wcześniej baszty służyły różnym celom, jako: arsenał, więzienie miejskie, wieża ciśnień, schronisko młodzieżowe, więzienie gestapo.
Samodzielność Muzeum Ziemi Prudnickiej uzyskało w roku 1969. Po roku 1999 było intensywnie rozbudowywane (m.in. odbudowano trzecie skrzydło istniejące przed wojną). Obecnie jest finansowane przez gminę Prudnik.