Mychajło Władymirowicz Omelianowicz-Pawlenko, ukr. Михайло Омельянович-Павленко (ur. 8 grudnia 1878 r. w Tyflisie, zm. 29 maja 1952 r. w Paryżu) – ukraiński generał i działacz niepodległościowy, brat generała Iwana Omelianowicza-Pawlenki.
Urodził się w rodzinie, w której żywe były tradycje kozackie. Ukończył szkołę oficerską. W latach 1904-1905 brał udział w wojnie rosyjsko-japońskiej, a następnie w I wojnie światowej jako dowódca pułku gwardii. Został odznaczony m.in. Złotym Krzyżem św. Jerzego. Był także komendantem szkoły oficerskiej.
Po proklamowaniu w 1917 r. Ukraińskiej Republiki Ludowej, tworzył zręby armii URL. Dowodził ukraińską brygadą w Katerynosławiu, a od kwietnia do listopada 1918 r. – 3 Dywizją Strzelecką w Połtawie. Od poł. grudnia 1918 r. do pocz. czerwca 1919 r. stał na czele Ukraińskiej Armii Galicyjskiej, stanowiącej siły zbrojne Zachodnioukraińskiej Republiki Ludowej. Następnie został dowódcą Korpusu Zaporoskiego Armii Czynnej URL. Jednostki pod jego dowództwem oblegały Lwów broniony przez Polaków. Po zawarciu rozejmu z Polską oraz wtargnięciu na ukraińskie i polskie terytorium Armii Czerwonej, a następnie po zawarciu polsko-ukraińskiej umowy sojuszniczej, oddziały podporządkowane M. Omelianowiczowi-Pawlence tym razem broniły Lwowa przed bolszewikami. Sam M. Omelianowicz-Pawlenko był bardzo popularny wśród szeregowych żołnierzy za skromność i szacunek dla podwładnych. Oddziały te były bardzo pozytywnie oceniane przez m.in. Józefa Piłsudskiego i Mariana Kukiela.
Po zakończeniu wojny M. Omelianowicz-Pawlenko przebywał w Warszawie. Został na żądanie sowieckie zgłoszone przez Lwa Karachana wobec rządu RP zmuszony na przełomie 1921/1922 r. do opuszczenia Polski wbrew stanowisku J. Piłsudskiego w tej sprawie.[1] Po wyjeździe poprzez Wolne Miasto Gdańsk generał zamieszkał w Pradze, a potem w Paryżu.
W czasie II wojny światowej podjął współpracę z Niemcami. Został dowódcą 109 batalionu Ukrainische Hilfspolizei. Od 1943 r. był głównodowodzącym Ukraińskiej Armii Wyzwoleńczej, która w rzeczywistości była fikcyjną formacją zbrojną. Pod koniec wojny wstąpił do Ukraińskiego Komitetu Narodowego, zostając przewodniczącym wydziału wojskowego na osobistą prośbę gen. Pawło Szandruka.
Po kapitulacji III Rzeszy wyjechał na Zachód. W latach 1945-1948 pełnił funkcję ministra spraw wojskowych w rządzie ukraińskim na uchodźstwie, działając na rzecz niepodległości Ukrainy. Zmarł w 1952 r. w Paryżu.
Biografia gen. Mychajły Omelianowicza-Pawlenki (jęz. angielski)