Nabonid, Nabunaid (? – 539 p.n.e.) – ostatni władca Babilonii, wyniesiony na tron przez kapłanów. Nie można ustalić, w którym roku jego panowania upadł Babilon, a więc, ile lat panował. Przypuszcza się, że panował 17 lat, ale tej kwestii wciąż nie uważa się za zamkniętą[1][2].
Był wysłannikiem Nabuchodonozora II w celu zakończenia wojny medyjsko-lidyjskiej. Jego matką była wysoka kapłanka boga Sina z Harranu (Adad-quppi, żyła 102 lata), być może z upadłej dynastii asyryjskiej, ponieważ tak prestiżowe funkcje pełnili przedstawiciele rozgałęzionych rodów królewskich[3].
Podjął próbę reform, zreorganizował administrację, ograniczył rolę kapłanów babilońskich (krzewił kult boga Sina z Harranu), którzy przyczynili się do konfliktu wewnątrz państwa nowobabilońskiego.
Dążył do odtworzenia dziedzictwa przeszłości. Nakazał odbudowę wielu świątyń i skopiowanie inskrypcji z dawnych czasów. Przywrócił świetność świątyniom boga Szamasza w Larsie i Sippar. Ze względu na te zamiłowania jest często uznawany za pierwszego archeologa w historii[4]. Swoją córkę Ennigaldi mianował najwyższą kapłanką boga Nanny w Ur, przywracając urząd już od dłuższego czasu nie obejmowany prze przedstawicielki dynastii panującej[5].
Przebywał przez 10 lat (od ok. 549 p.n.e.) w oazie Tajma (Thema) na Półwyspie Arabskim najprawdopodobniej w celu opanowania nowych szlaków handlowych. Regentem królestwa został wówczas jego syn Bel-šarra-usur (biblijny Baltazar). Podczas jego rządów Babilon został zdobyty przez wojska króla perskiego Cyrusa II Wielkiego w 539 p.n.e. (Kapłani boga Babilonu, Marduka, chcący zachować słabnącą pozycję, otworzyli bramy miasta przed wojskami perskimi.)
Inskrypcje napisane przez lub pod wpływem kapłanów Marduka z czasów perskich przedstawiają go w bardzo negatywnym świetle:
Ostatnie badania pozwalają odejść od negatywnego, stworzonego przez Biblię i kapłanów Marduka, stereotypu obłąkanego króla i oddaje się mu sprawiedliwość jako władcy przewidującego, ale nie mogącego przeciwstawić się nieuchronnym, dynamicznym zmianom na mapie Bliskiego Wschodu i nowym siłom – Persom. Pradawna i starożytna monarchia babilońska musiała oddać pole bardziej ekspansywnym mocarstwom.
| Poprzednik Labaszi-Marduk |
król Babilonu 556 p.n.e.–539 p.n.e. |
Następca Cyrus II |