Naczelnik ZHP

Proporzec Naczelnika Związku Harcerstwa Polskiego, który podnosi się pod prawym salingiem jachtu na maszcie, w ośrodku, przystani lub na obozie, w czasie przebywania tam Naczelnika

Naczelnik ZHP - obok Przewodniczącego ZHP najwyższa funkcja w Związku Harcerstwa Polskiego.

Kompetencje Naczelnika ZHP

Naczelnik ZHP:

• reprezentuje Związek Harcerstwa Polskiego na zewnątrz;
• określa organizację i zasady działania Głównej Kwatery ZHP oraz kieruje jej pracą;
• powołuje i odwołuje kierowników jednostek organizacyjnych i gospodarczych utworzonych przez Główną Kwaterę ZHP;
• wydaje rozkazy;
• wykonuje inne zadania określone w Statucie lub przekazane przez Zjazd ZHP albo Radę Naczelną ZHP;
• zarządza majątkiem i prowadzi gospodarkę finansową przy pomocy Skarbnika ZHP.

Historia

Przywódcy polskiego skautingu 1911-1914

Naczelna Komenda Skautowa w zaborze austriackim:

• Przewodniczący (później Naczelny Komendant Skautowy) - dr Kazimierz Wyrzykowski;
• członek Komendy (Rady Przybocznej) - Andrzej Małkowski;
• 12 grudnia 1911 roku Naczelna Komenda Skautowa przekształca się w Związkowe Naczelnictwo Skautowe, które staje się najwyższą władzą polskiego skautingu w zaborze austriackim. W skład Związkowego Naczelnictwa Skautowego weszło wielu twórczych instruktorów, m.in.: Andrzej Małkowski, Olga Drahonowska, Jadwiga Falkowska, Ignacy Kozielewski, Jerzy Grodyński, Tadeusz Strumiłło, Zygmunt Wyrobek.

Naczelna Komenda Skautowa w zaborze rosyjskim

• Przewodniczący - Gustaw Simon;
• w grudniu 1911 roku powstaje w Warszawie Naczelna Komenda Skautowa jako najwyższa władza polskiego skautingu męskiego w zaborze rosyjskim;
• latem 1914 roku Związkowe Naczelnictwo Skautowe organizuje drugi ogólnokrajowy kurs instruktorski w Skolem, na którym zaczęto prowadzić rozmowy na temat zjednoczenia całego polskiego skautingu w jedną organizację (wybuch 1 sierpnia 1914 roku I wojny światowej przerywa konstrukcje);
• wybitni instruktorzy: ks. Kazimierz Lutosławski, Alojzy Pawełek z Warszawy, Władysław Nekrasz z Kijowa.

Przywódcy polskiego skautingu w czasie I wojny światowej 1914-1918

Wypadki wojenne, wstępowanie wielu skautów i instruktorów do wojska spowodowały osłabienie pracy skautowej w Małopolsce (zabór austriacki). Ośrodek skautowy we Lwowie traci na znaczeniu. Na czoło organizacji skautowych wysuwa się ośrodek warszawski (zabór rosyjski).

W Królestwie Polskim (główna część zaboru rosyjskiego) działały cztery organizacje skautowe:

• skauting męski podległy Naczelnej Komendzie Skautowej w Warszawie (od połowy 1916 roku przyjął nazwę Związek Harcerstwa Polskiego);
• Polska Organizacja Skautowa - powstała na przełomie 1914/1915 na terenach zajętych w czasie działań wojennych przez wojska austriackie i niemieckie. Szef Departamentu Wojskowego Naczelnego Komitetu Narodowego z siedzibą w Piotrkowie ppłk Władysław Sikorski, który interesował się skautingiem, ułatwił grupie instruktorów utworzenie odrębnej organizacji skautowej niezależnej od Lwowa i Warszawy. Pierwszym Naczelnym Komendantem był Jan Sikorski. Działali tu także Tadeusz Młodkowski, Maria Wocalewska, Kazimierz Kierzkowski.
• Związek Skautek Polskich - jedyna, całkowicie odrębna i samodzielna skautowa organizacja żeńska działająca od grudnia 1914 do listopada 1916 roku. W wyniku wybuchu I wojny światowej praca skautowa w Warszawie uległa poważnemu osłabieniu, zerwane zostały więzi organizacyjne. W tej sytuacji w grudniu 1914 roku Helena Gapnerówna, Halina Kożuchowska i Irena Rebandelówna zwołały radę drużynowych, w wyniku czego utworzono Naczelną Komendę z Antoniną Walicką jako Naczelną Skautką, przyjmując nazwę Związek Skautek Polskich. Po zajęciu Warszawy przez Niemców działalność Związku polegała głównie na pomocy dla Polskiej Organizacji Wojskowej i Legionów Polskich. Związek Skautek Polskich był solidarny z Polską Organizacją Skautową.
• Junactwo - koedukacyjna organizacja młodzieży wiejskiej i robotniczej, pracująca metodami skautowymi. Działała od jesieni 1912 do listopada 1916 roku. Twórcą był Stefan Plewiński, członkami Komendy byli m. in. Władysław Radwan, Janina Porazińska. Jednym z członków Rady Przybocznej był Adam Chętnik.

hm. Antoni Olbromski.

Naczelnicy Związku Harcerstwa Polskiego od 1918

Naczelnicy Harcerzy 1919-1939

• Stanisław Sedlaczek - 1919-1921,
• Henryk Glass - 22 maja 1921 - 27 kwietnia 1924,
• Adolf Heidrich - 27 kwietnia 1924 - 19 kwietnia 1925,
• Stanisław Sedlaczek - 19 kwietnia 1925 - 2 lutego 1931,
• Antoni Olbromski - 2 lutego 1931 - 1 listopada 1936,
• Tomasz Piskorski - p.o. 1936,
• Zbigniew Trylski - 1937-1939,
• Lechosław Domański - 1939.

Naczelniczki Harcerek 1919-1939

• Maria Wocalewska - 1919-1923,
• Zofia Wocalewska - 1923,
• Helena Sakowiczówna - 1923-1924,
• Maria Uklejska - 1924-1925,
• Zofia Wilczyńska - 1925-1926,
• Jadwiga Falkowska - 1926-1927,
• Maria Uklejska - 1927-1928,
• Anna Dydyńska-Paszkowska - 1928-1931,
• Jadwiga Wierzbiańska - 1931-1937,
• Maria Krynicka - 1937-1945,
• hm. Zofia Florczak (?).

Naczelnicy Szarych Szeregów 1939-1945

• hm. Florian Marciniak - 27 września 1939 - 6 maja 1943,
• hm. Stanisław Broniewski - 12 maja 1943 - 3 października 1944,
• hm. Leon Marszałek - 3 października 1944 - 18 stycznia 1945.

Naczelnicy ZHP poza granicami kraju od 1945

między innymi:

• hm. Ryszard Białous - Naczelnik Harcerzy ZHPpgK 1947
• hm. Zbigniew Trylski - Naczelnik Harcerzy ZHPpgK 1952-1955,
• hm. Ryszard Kaczorowski - Naczelnik Harcerzy ZHPpgK 1955-1967,
• hm. Jacek Bernasinski - Naczelnik Harcerzy ZHPpgK 1974-1988,
• hm. Edmund Kasprzyk - Naczelnik Harcerzy ZHPpgK
• hm. Teresa Ciecierska - Naczelniczka Harcerek ZHPpgK

Naczelnicy Harcerzy 1945-1948

• hm. Michał Sajkowski - grudzień 1944 - maj 1945,
• hm. Roman Kierzkowski - maj 1945 - 1948.

Naczelniczki Harcerek 1945-1948

• hm. Kazimiera Świętochowska - grudzień 1944 - maj 1945,
• hm. Wiktoria Dewitz - maj 1945 - 1948.

Naczelnik Harcerstwa 1956-1964

• hm. Zofia Zakrzewska 1956-1964.

Naczelnicy ZHP od 1964

• hm. PL Wiktor Kinecki - 1964-1969,
• hm. PL Stanisław Bohdanowicz - 1969-1974,
• hm. PL Jerzy Wojciechowski - 1974-1980,
• hm. PL Andrzej Ornat - 1980-1982,
• hm. PL Ryszard Wosiński - 1982-1989,
• hm. Krzysztof Grzebyk - 1989-1990,
• hm. Ryszard Pacławski - 1990-2000,
• hm. Wiesław Maślanka - 18 listopada 2000 - 2 grudnia 2005,
• hm. Teresa Hernik - 3 grudnia 2005 - 9 września 2007,
• hm. Małgorzata Sinica - od 9 września 2007.

• 

  hm. PL Ryszard Wosiński

• 

  hm. Wiesław Maślanka

• 

  hm. Teresa Hernik

• 

  hm. Małgorzata Sinica

Linki zewnętrzne

• Oficjalny serwis ZHP