Narodowe Centrum Kultury

Narodowe Centrum Kultury jest państwową instytucją kultury. W obecnym kształcie instytucja istnieje od 2006 roku, działając na podstawie zarządzenia nr 8 Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 14 marca 2006 r. „W sprawie nadania statutu państwowej instytucji kultury Narodowemu Centrum Kultury”.

Od maja 2005 r. do marca 2006 r. część działań Centrum realizowana była w ramach Instytutu im. Adama Mickiewicza — instytucji powstałej w wyniku połączenia przez Ministra Kultury dwu pierwotnie samodzielnych jednostek: Instytutu Adama Mickiewicza oraz Narodowego Centrum Kultury. W pierwotnym kształcie NCK zostało utworzone w maju 2002 r. z połączenia Centrum Animacji Kultury, Instytutu Dziedzictwa Narodowego i Ośrodka Dokumentacji Regionalnych Towarzystw Kulturalnych.

Narodowe Centrum Kultury realizuje szerokie spektrum działań z zakresu dziedzictwa narodowego, edukacji historycznej i patriotycznej, kreowania zainteresowania kulturą oraz podnoszenia kwalifikacji pracowników kultury. Dynamicznie kształtując program, Centrum odpowiada na potrzeby odbiorców oraz wypełnia luki w ofercie innych podmiotów realizujących zadania w sferze szeroko definiowanej kultury.

Misja

Misją Narodowego Centrum Kultury jest podtrzymywanie i upowszechnianie tradycji narodowej i państwowej, promocja polskiego dziedzictwa narodowego, jako ważnego elementu europejskiego dziedzictwa kulturowego oraz edukacja kulturalna i kreowanie zainteresowania kulturą i sztuka.

Powyższa misja została sformułowana w oparciu o Statut NCK oraz zapis Narodowej Strategii Kultury na lata 2004-2013, który następująco definiuje misję instytucji realizujących zadania w sferze kultury: "Zrównoważony rozwój kultury, jako najwyższej wartości przenoszonej ponad pokoleniami, określającej całokształt historycznego i cywilizacyjnego dorobku Polski, wartości warunkującej tożsamość narodową i zapewniającej ciągłość tradycji i rozwój regionów".

Wypełniając misję Narodowe Centrum Kultury wyznacza sobie dwa równorzędne cele strategiczne:

• edukacja kulturalna,
• profesjonalizacja sektora kultury.

Przedmiot działalności

Zgodnie z zapisami rozdziału II §4 statutu przedmiotem działalności NCK jest:

• podtrzymywanie i upowszechnianie tradycji narodowej i państwowej,
• promocja polskiego dziedzictwa narodowego, jako ważnego elementu europejskiego dziedzictwa kulturowego,
• edukacja kulturalna oraz kreowanie zainteresowania kulturą i sztuką,
• inspirowanie i wspomaganie działających w sferze kultury i dziedzictwa narodowego ruchów społecznych oraz organizacji pozarządowych,
• prowadzenie informacji kulturalnej oraz prac badawczych i eksperckich w zakresie kultury i dziedzictwa narodowego oraz gromadzenie, przetwarzanie i udostępnianie informacji o procesach zachodzących w działalności kulturalnej, szczególnie tej nadzorowanej przez samorządy terytorialne,
• pozyskiwanie środków pozabudżetowych z funduszy krajowych i zagranicznych, w tym Unii Europejskiej i wykorzystywanie ich na realizację zadań Centrum,
• stwarzanie możliwości podwyższania kwalifikacji kadr zajmujących się działalnością kulturalną oraz wymiany doświadczeń w tym zakresie.

NCK prowadzi działania zmierzające do podniesienia poziomu edukacji z zakresu dziedzictwa narodowego oraz edukacji artystycznej i międzykulturowej, stypendialnego wsparcia młodych twórców, jak również merytorycznego wsparcia przedstawicieli sektora kultury oraz jego przyszłych pracowników.

Zadania Centrum realizowane są za pomocą trzech mechanizmów formalno-prawnych:

• realizacji własnych programów długofalowych oraz projektów jednorazowych,
• realizacji projektów partnerskich z innymi podmiotami sektora kultury,
• zarządzania Programami Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego.

Realizując swoje cele i zadania Centrum współpracuje m.in. z administracją państwową, samorządami terytorialnymi, z polskimi i zagranicznymi instytucjami i sieciami kultury, organizacjami pozarządowymi, instytucjami oświaty, uczelniami wyższymi oraz sponsorami i mediami. Bardzo ważnymi partnerami są państwowe instytucje kultury, z którymi NCK współdziała w zakresie ich specjalistycznych zadań statutowych.

Zgodnie z zapisami statutu Narodowe Centrum Kultury może realizować zadania poprzez:

• inicjowanie, prowadzenie i wspieranie projektów badawczych, edukacyjnych, kulturalnych oraz akcji społecznych realizujących cele Centrum,
• prowadzenie akcji promocyjnych i informacyjnych,
• dokumentowanie działalności społeczno–kulturalnej,
• gromadzenie i upowszechnianie informacji na temat wydarzeń i projektów kulturalnych oraz polskiego dziedzictwa narodowego,
• organizowanie konferencji, seminariów itp., opracowywanie analiz, raportów i ekspertyz oraz upowszechnianie ich wyników,
• organizowanie i prowadzenie kształcenia, szkoleń, staży, doskonalenia zawodowego dla pracowników kultury oraz wolontariuszy i animatorów organizacji pozarządowych,
• prowadzenie działalności wydawniczej.

Odbiorcy działań

Odbiorcami działań NCK są następujące grupy beneficjentów:

• młodzież szkolna, studenci i absolwenci,
• artyści i młodzi twórcy,
• pracownicy sektora kultury,
• instytucje i organizacje działające w sferze kultury.
• szeroko rozumiana grupa odbiorców / uczestników kultury,

Programy

Narodowe Centrum Kultury realizuje liczne projekty jednorazowe (Kongres Kultury Polskiej 2009, Obchody 600. lecia Grunwaldu) oraz następujące programy długofalowe:

Kurs na Kulturę

Program Narodowego Centrum Kultury przygotowujący nową, kompetentną kadrę instytucji kultury i organizacji pozarządowych. Kurs na Kulturę umożliwia studentom szkół artystycznych i kierunków humanistycznych zdobycie teoretycznej i praktycznej wiedzy dotyczącej zasad funkcjonowania i specyfiki pracy w instytucjach kultury.

W ramach programu realizowane są cztery projekty:

• Studenckie staże w instytucjach kultury;
• Szkolenia dla stażystów z zarządzania kulturą;
• Studia podyplomowe marketingu kultury;
• Konkursu na najlepsze prace doktorskie dotyczące problematyki kultury i nauk historycznych.

Kadra Kultury

Odpowiadając na postulaty wprowadzenia zmian w sposobie zarządzania instytucjami kultury zgłaszane podczas Kongresu Kultury Polskiej 2009, Narodowe Centrum Kultury przygotowało nowy program Kadra Kultury.

Program powstał w oparciu o standardy wypracowane podczas realizacji funkcjonującego w latach 2003-2009 programu Polskie regiony w europejskiej przestrzeni kulturowej.

Stwarza on możliwości podnoszenia kompetencji kadry zarządzającej oraz przygotowania specjalistów pod kierunkiem polskich i zagranicznych ekspertów tak, aby nowocześnie zarządzane placówki, stały się centrami lokalnej aktywności twórczej otwartymi na potrzeby coraz bardziej wymagających odbiorców.

Cele programu: • promowanie nowoczesnych standardów zarządzania instytucjami kultury • wsparcie rozwoju kompetencji zarządczych pracowników sektora kultury • stymulowanie międzynarodowej współpracy kulturalnej • wspieranie procesu ewolucji sektora kultury w Polsce • włączanie kultury do działań o charakterze społeczno-gospodarczym

Polsko-Ukraińska Wymiana Młodzieży

Program Narodowego Centrum Kultury współfinansujący projekty obejmujące pobyt grup młodzieży ukraińskiej w Polsce lub pobyt na Ukrainie młodzieży polskiej.

Celem wymiany jest przyczynienie się do zmiany nastawienia wobec siebie obu społeczeństw poprzez wytworzenie wspólnoty historycznej oraz wspólnoty współczesnych celów i zadań, jakie stoją przed Polską i Ukrainą.

Program projektu zakłada konieczność poruszenia na spotkaniach polsko-ukraińskich zagadnień z zakresu historia lokalnej, kultury danego regionu oraz języka polskiego i ukraińskiego.

Projekt adresowany jest do szkół, samorządowych instytucji kultury i organizacji pozarządowych.

Program Stypendialny „Gaude Polonia”

Program stypendialny Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego prowadzony przez Narodowe Centrum Kultury przeznaczony dla młodych twórców kultury oraz tłumaczy literatury polskiej z krajów Europy Środkowowschodniej.

Zadaniem programu jest zbudowanie płaszczyzny zrozumienia i dobrych kontaktów na gruncie współpracy kulturalnej pomiędzy Polską, a jej bliskimi sąsiadami. Gaude Polonia ma także przybliżyć współczesną kulturę polską oraz doskonalić warsztat twórczy pod opieką uznanych polskich twórców.

Program Stypendialny "Młoda Polska"

Program Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego przeznaczony jest dla młodych polskich artystów (do 35 roku życia), którzy mogą wykazać się wybitnymi osiągnięciami w następujących dziedzinach: muzyka, sztuki plastyczne, teatr, film, literatura, krytyka sztuki, taniec. Stypendia mogą być przeznaczone na realizację konkretnych projektów artystycznych, studia za granicą oraz zakup instrumentów. W latach ubiegłych stypendystą programu został m.in. pianista Rafał Blechacz. W r. 2009, w szóstej edycji programu stypendialnego "Młoda Polska" przyznano 79 stypendiów (m.in. Bogna Burska, Wojciech Doroszuk – sztuki wizualne; Krzysztof Urbaniak, Tomasz Arnold – muzyka; Paweł Grześ, Rafał Milach – fotografia).

Program Dom Kultury+

Pro­gram za­kła­da stwo­rze­nie na­rzę­dzi, dzię­ki któ­rym domy kul­tu­ry biorące udział w pro­gra­mie, uzy­ska­ją wszech­stron­ne wspar­cie me­ry­to­rycz­ne, rze­czo­we i fi­nan­so­we w trzech ob­sza­rach na­zwa­nych prio­ry­te­ta­mi pro­gra­mu.

Wspominane prio­ry­te­ty będą się od­no­si­ły do: 1. wspar­cia w za­kre­sie bu­do­wa­nia stra­te­gii roz­wo­ju in­sty­tu­cji w opar­ciu o dia­gno­zę spo­łecz­no-eko­no­micz­ną gminy oraz wy­po­sa­że­nia pra­cow­ni­ków domu kul­tu­ry w umie­jęt­no­ści i na­rzę­dzia nie­zbęd­ne do pro­wa­dze­nia efek­tyw­nej dzia­łal­no­ści kul­tu­ral­nej, 2. wspar­cia w za­kre­sie bu­do­wa­nia ofer­ty pro­gra­mo­wej danej in­sty­tu­cji przy wy­ko­rzy­sta­niu pro­gra­mów edu­ka­cji ar­ty­stycz­nej ofe­ro­wa­nych przez pań­stwo­we in­sty­tu­cje kul­tu­ry oraz w opar­ciu o pro­gra­my kul­tu­ral­no-edu­ka­cyj­ne stwo­rzo­ne przez pod­mio­ty wy­ło­nio­ne w kon­kur­sie, 3. wspar­cie w mo­der­ni­za­cji pra­cow­ni edu­ka­cji ar­ty­stycz­nej

Oprócz dzia­łań miesz­czą­cych się w ra­mach prio­ry­te­tów pla­no­wa­ny jest sze­reg dzia­łań zmie­rza­ją­cych do stwo­rze­nia sys­te­mu wspar­cia dla domów kul­tu­ry, nie tylko tych bio­rą­cych udział w pro­gra­mie. Za­kła­da się: • zbu­do­wa­nie sys­te­mu współ­pra­cy mię­dzy ośrod­ka­mi kul­tu­ry, • sys­te­mu wspar­cia me­ry­to­rycz­ne­go dla domów kul­tu­ry, • stwo­rze­nie na­rzę­dzi mo­ni­to­ro­wa­nia dzia­łal­no­ści pro­wa­dzo­nej w ob­sza­rze kul­tu­ry i edu­ka­cji ar­ty­stycz­nej.

Ogólnopolski program rozwoju chórów szkolnych Śpiewająca Polska

Występ chórów biorących udział w programie "Śpiewająca Polska" z regionu lubelskiego.

Program skierowany do najmłodszych, wspierający rozwój chórów szkolnych przez dofinansowanie godzin lekcyjnych oraz opiekę metodyczną nad pedagogami kierującymi chórami

Narodowe Centrum Kultury zarządza programem przy pomocy partnera, jakim jest Międzynarodowy Festiwal Wratislavia Cantans.

W ramach programu są organizowane są:

• dodatkowe lekcje śpiewu
• comiesięczne spotkania dyrygentów
• warsztaty dla osób prowadzących chóry
• doroczne przeglądy chórów szkolnych.

Struktura i władze

• Dyrektor: Krzysztof Dudek
• Zastępcy dyrektora:

  Katarzyna Mazurkiewicz, Edward Chudzik

• Rzecznik prasowy:

  Michał Laszczkowski

• Dział Programów Stypendialnych

  kierownik działu: Bogumiła Berdychowska

• Dział Rozwoju Kultury

  kierownik działu: Bogumiła Wiesiołek

• Dział Programowy

  kierownik działu: Marzena Strąk

• Zespół ds. Badań i Analiz

  kierownik działu: Jo­an­na Szwaj­cow­ska

• Dział ds. Europejskiej Sieci „Pamięć i Solidarność”

  kierownik działu: Rafał Rogulski

i inne

Linki zewnętrzne

• Oficjalna strona NCK
• Oficjalna strona Kongresu Kultury Polskiej 2009
• Oficjalna strona Programu Kadra Kultury