Narodowe Centrum Nauki – państwowa agencja wykonawcza z siedzibą w Krakowie[1], która powstała na podstawie ustawy z dnia 30 kwietnia 2010 r. o Narodowym Centrum Nauki (Dz. U. z 2010 r. Nr 96, poz. 617). NCN jest agencją wykonawczą w rozumieniu ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2009 r. Nr 157, poz. 1240 oraz Dz. U. z 2010 r. Nr 28, poz. 146), która finansuje badania podstawowe, czyli prace eksperymentalne lub teoretyczne podejmowane przede wszystkim w celu zdobycia nowej wiedzy o podstawach zjawisk i obserwowalnych faktów, bez nastawienia na praktyczne zastosowania ani użytkowanie[2]. Narodowe Centrum Nauki oficjalnie rozpoczęło działalność 4 marca 2011 r.
Do zadań Centrum należy:
- finansowanie
- badań podstawowych realizowanych w formie projektów badawczych,
- stypendiów doktorskich i staży po uzyskaniu stopnia naukowego doktora,
- projektów badawczych dla doświadczonych naukowców mających na celu realizację ważnych dla rozwoju nauki pionierskich badań naukowych,
- badań naukowych nienależących do zakresu badań finansowanych przez Narodowe Centrum Badań i Rozwoju;
- nadzór nad realizacją wyżej wymienionych badań naukowych;
- współpraca międzynarodowa w ramach finansowania działalności w zakresie badań podstawowych;
- upowszechnianie w środowisku naukowym informacji o ogłaszanych przez NCN konkursach;
- inspirowanie i monitorowanie finansowania badań podstawowych ze środków pochodzących spoza budżetu państwa;
- inne zadania zlecone przez Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego, w tym opracowywanie programów badawczych ważnych dla kultury narodowej.
[edytuj] Organizacja
Dyrektora NCN powołuje Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego, po przeprowadzeniu otwartego konkursu. Od 4 marca 2011 r. funkcję tę pełni prof. Andrzej Jajszczyk.
Rada NCN składa się z dwudziestu czterech członków, powoływanych przez Ministra spośród kandydatów wskazanych przez Zespół Identyfikujący. Rada rozpoczęła działalność 15 grudnia 2010 r. Jej przewodniczącym jest prof. Michał Karoński.
[edytuj] Konkursy NCN
Narodowe Centrum Nauki finansuje projekty badawcze z zakresu badań podstawowych oraz staże po uzyskaniu stopnia naukowego doktora. Co trzy miesiące ogłasza co najmniej jeden spośród siedmiu typów konkursów:
- OPUS – konkurs na finansowanie projektów badawczych, w tym finansowanie zakupu lub wytworzenia aparatury naukowo-badawczej niezbędnej do wykonania tych projektów. Jest to konkurs o charakterze ogólnym, w którym o finansowanie może ubiegać się niemal każdy naukowiec.
- PRELUDIUM – konkurs na finansowanie projektów badawczych realizowanych przez osoby rozpoczynające karierę naukową, które jeszcze nie uzyskały stopnia naukowego doktora.
- SONATA – konkurs na finansowanie projektów badawczych mających na celu stworzenie unikatowego warsztatu naukowego realizowanych przez osoby rozpoczynające karierę naukową posiadające stopień naukowy doktora. W konkursie mogą brać udział naukowcy, którzy uzyskali stopień naukowy doktora nie wcześniej niż 5 lat przed rokiem złożenia wniosku.
- SONATA BIS – konkurs na finansowanie projektów badawczych, mających na celu powołanie nowego zespołu naukowego, realizowanych przez osoby posiadające stopień naukowy lub tytuł naukowy doktora, uzyskany w ciągu 10 lat przed rokiem wystąpienia z wnioskiem.
- HARMONIA – konkurs na finansowanie projektów badawczych realizowanych w ramach współpracy międzynarodowej jest skierowany do wnioskodawców, którzy chcą podejmować badania w ramach współpracy międzynarodowej z partnerem z zagranicznej instytucji naukowej, programów lub inicjatyw międzynarodowych, ogłaszanych we współpracy dwu- lub wielostronnej lub projektów realizowanych przy wykorzystaniu wielkich międzynarodowych urządzeń badawczych.
- MAESTRO – konkurs dla doświadczonych naukowców na finansowanie projektów badawczych mających na celu realizację pionierskich badań naukowych, w tym interdyscyplinarnych, ważnych dla rozwoju nauki, wykraczających poza dotychczasowy stan wiedzy, i których efektem mogą być odkrycia naukowe. W konkursie tym mogą brać udział osoby posiadające co najmniej stopień naukowy doktora, które spełniają warunki szczegółowe konkursu.
- Staże podoktorskie – konkurs na finansowanie staży podoktorskich jest skierowany do osób ze stopniem doktora, które, podobnie jak w przypadku konkursu SONATA, uzyskały stopień naukowy doktora nie wcześniej niż 5 lat przed rokiem złożenia wniosku.
NCN ogłasza również konkursy we współpracy z innymi instytucjami lub organizacjami, np. konkurs HERA (Humanities in the European Research Area).
Przypisy
[edytuj] Linki zewnętrzne