| Nestor Machno | |
| Data i miejsce urodzenia | 26 października 1888 Hulaj-Pole |
| Data i miejsce śmierci | 6 lipca 1934 Paryż |
Nestor Iwanowicz Machno, ukr. Нестор Іванович Махно (Bat’ko Machno), ur. 26 października 1888[1] w Hulajpolu na Ukrainie, zm. 6 lipca 1934 w Paryżu) – ukraiński anarchista i rewolucjonista.
Jego rodzice Iwan Rodionowicz i Eudokia Matwiejewna byli chłopami wyzwolonymi edyktem carskim w 1863 r. Ukończył szkołę cerkiewno-parafialną. Brał udział w rewolucji 1905 roku jako członek anarchokomunistycznej grupy. Aresztowany, osadzony w więzieniu „Butyrki” w Moskwie. W 1909 za zabójstwo naczelnika policji skazany na karę śmierci, zamienioną na 10 lat katorgi. Odbywając karę przystąpił do anarchistów.
Zwolniony z więzienia w czasie rewolucji lutowej 1917 powrócił do Hulajpola i tam utworzył oddział zbrojny. Oddział walczył z okupacyjną armią austro-węgierską, a później z władzami niemieckimi. Oddział zyskał wielką popularność wśród miejscowego chłopstwa. Żołnierze Machny wyróżniali się odwagą, ale i okrucieństwem. W latach 1919–1920 walczył z oddziałami Białej Gwardii i oddziałami Petlury, później przywódca anarchizującej Rewolucyjno Powstańczej Armii Ukrainy (machnowców). RPAU(m) na przemian współpracowała z bolszewikami i walczyła z nimi. Trzy razy zawierał przymierza z władzami sowieckimi i trzy razy były one zrywane i była prowadzona walka. Po wspólnym zwycięstwie nad wojskami białych, bolszewicy rozbili machnowców i zlikwidowali ich anarchistyczną republikę w Hulajpolu.
Machno przedostał się do Rumunii 28 sierpnia 1921 r. Przez pewien czas mieszkał w Polsce (w Toruniu)[2] w 1922, po czym przez Gdańsk w 1923 przedostał się do Paryża, gdzie pracował jako szewc i robotnik w drukarni. Zmarł 6 lipca 1934, został pochowany na cmentarzu Pere Lachaise.
W 2006 r. na podstawie jego życia został nakręcony 12-odcinkowy film biograficzny pt. Dewjat żyznei Nestora Machno (Девять жизней Нестора Махно) w reż. Nikołaja Kaptana. W filmie w roli głównej wystąpił Paweł Derewianko.
Spis treści |
|
|||||||||||||||||||||||||||