Tworzenie książki (wyłącz)
 Dodaj tę stronę do książki Pokaż książkę (0 stron) Proponowane strony

Niżnie Rysy

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, szukaj
Niżnie Rysy
Niżnie Rysy górujące nad Czarnym Stawem (dokładniejszy opis)
Niżnie Rysy górujące nad Czarnym Stawem (dokładniejszy opis)
Państwo  Polska
 Słowacja
Pasmo Tatry, Karpaty
Wysokość 2430 m n.p.m.
Pierwsze wejście 18 sierpnia 1905
Janusz Chmielowski, Adam Kroebl, Jakub Bachleda
Położenie na mapie Tatr
POL Tatry.svg
"Niżnie Rysy"
Niżnie Rysy
49°11′02″N 20°05′17.99″E / 49.18389, 20.08833Na mapach: 49°11′02″N 20°05′17.99″E / 49.18389, 20.08833
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Niżnie Rysy w zachodzącym słońcu (dokładniejszy opis)
Niżnie Rysy widziane znad Czarnego Stawu pod Rysami

Niżnie Rysy (słow. Malé Rysy, Nižné Rysy, niem. Dénesspitze, węg. Dénes-csúcs[1], 2430 m n.p.m.) – szczyt w bocznej grani Tatr Wysokich, rozdzielającej Dolinę Białej Wody i Dolinę Rybiego Potoku. Grań odchodzi od Rysów w kierunku północnym, jednocześnie jest to granica pomiędzy Polską a Słowacją. Niżnie Rysy leżą pomiędzy Rysami (szczyty oddziela Przełęcz pod Rysami) a Żabim Szczytem Wyżnim (pomiędzy nimi znajduje się Ciężka Przełączka). Niżnie Rysy są trzecim co do wysokości szczytem w Polsce (po Rysach – 2499 m i Mięguszowieckim Szczycie – 2438 m).

Spis treści

[edytuj] Topografia

Masyw Niżnich Rysów ma cztery wierzchołki (oddzielone od siebie Przełączkami w Niżnich Rysach) o wysokości: od południa (czyli od Przełęczy pod Rysami):

Tuż nad Ciężką Przełączką wznosi się jeszcze jedno wzniesienie w masywie Niżnich Rysów. Jest to Spadowa Kopa (2250 m n.p.m.). Od trzeciego (licząc od południa) wierzchołka (2410 m) odchodzi boczna grzęda w kierunku zachodnim, w stronę Kotła Czarnego Stawu. Są to Tomkowe Igły (nazwane na cześć przewodnika tatrzańskiego Józefa Gąsienicy Tomkowego). Od turni szczytowej grzędę oddziela Wyżnia Tomkowa Przełączka, przy niej, na wysokości ok. 2100 m n.p.m., wznosi się Zadnia Tomkowa Igła, oddzielona Niżnią Tomkową Przełączką od Skrajnej Tomkowej Igły. Poniżej Igieł grzęda kończy się pionową ścianą o wysokości ok. 400 m. Grzęda jest dobrze widoczna z szlaku turystycznego na Rysy (z Kotła pod Rysami). W dolnej części żlebu pomiędzy głównym i południowym wierzchołkiem Niżnych Rysów znajduje się Tomkowa Jaskinia (długość korytarza ok. 7,0 m). Na wschód od Niżnich Rysów (nieco na południe od głównego wierzchołka) odchodzi grań dzieląca górne piętro Doliny Ciężkiej (Ťažká dolina) na dwa ramiona. Grań ta kończy się Ciężką Turnią (Ťažká veža).

[edytuj] Opis szczytu

W masywie Niżnich Rysów jest też tzw. Bula pod Rysami (2055 m n.p.m.), która zamyka od północy Kocioł pod Rysami. Niżnie Rysy są dobrze widoczne znad Morskiego Oka i Czarnego Stawu pod Rysami. Ta perspektywa pozwala zobaczyć urwiste, północno-zachodnie ściany opadające ok. 650 m.

Na szczyt Niżnich Rysów nie prowadzą znakowane szlaki turystyczne. Można się na niego dostać wieloma drogami o różnej skali trudności. Pierwsze odnotowane wejście na Niżnie Rysy (18 lipca 1905 r.) – Janusz Chmielowski, Adam Kroebl, Jakub Bachleda, zimą (6 lutego 1914 r.) – Józef Lesiecki, Józef Oppenheim, Mariusz Zaruski, Stanisław Zdyb[2].

Z rzadkich w Polsce roślin na Niżnich Rysach występują rogownica jednokwiatowa, ukwap karpacki, bylica skalna, skalnica odgiętolistna i mietlica alpejska – gatunki w Polsce występujące tylko w Tatrach i to na nielicznych stanowiskach[3].

[edytuj] Nazwa

W nazewnictwie niemieckim i węgierskim szczyt upamiętnia taternika niemieckiego pochodzącego ze SpiszaFranza Dénesa (1845-1934). W Polsce szczyt był dawniej nazywany Turkiem ze względu na rzekome podobieństwo do Turka w turbanie.

Niżnie Rysy widziane z Rysów

Przypisy

  1. Zofia Radwańska-Paryska, Witold Henryk Paryski: Wielka encyklopedia tatrzańska. Poronin: Wydawnictwo Górskie, 2004. ISBN 83-7104-009-1. 
  2. Witold Henryk Paryski: Tatry Wysokie. Przewodnik taternicki. Część VII. Żabia Przełęcz Wyżnia – Żabia Czuba. Warszawa: Sport i Turystyka, 1954. 
  3. Zbigniew Mirek, Halina Piękoś-Mirkowa: Czerwona księga Karpat Polskich. Kraków: Instytut Botaniki PAN, 2008. ISBN 978-83-89648-71-6. 

[edytuj] Bibliografia

  1. Grzegorz Barczyk, Ryszard Jakubowski (red.), Adam Piechowski, Grażyna Żurawska: Bedeker tatrzański. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2000. ISBN 83-01-13184-5. 
Źródło „http://pl.wikipedia.org/w/index.php?title=Niżnie_Rysy&oldid=30850866
Osobiste
Przestrzenie nazw

Warianty
Działania
Nawigacja
Dla czytelników
Dla wikipedystów
Narzędzia
Drukuj lub eksportuj
W innych językach

Polecamy: Pozycjonowanie, wózki dziecięce, Kino domowe, Viagra, Kredyty