Nikołaj Watutin

Nikołaj Fiedorowicz Watutin Николай Фёдорович Ватутин
gen. armii Nikołaj Watutin
generał armii
Data i miejsce urodzenia	16 grudnia 1901 wieś Czepuchino, Imperium Rosyjskie
Data i miejsce śmierci	14 kwietnia 1944 Kijów, ZSRR
Przebieg służby
Lata służby	1920–1944
Siły zbrojne	Armia Czerwona
Stanowiska	dowódca: Frontu Północno-Zachodniego, Frontu Woroneskiego, Frontu Południowo-Zachodniego
Główne wojny i bitwy	II wojna światowa, Wielka Wojna Ojczyźniana: bitwa stalingradzka, bitwa na Łuku Kurskim, bitwa o Dniepr
Odznaczenia
Multimedia w Wikimedia Commons

Gen. Nikołaj Watutin w styczniu 1944

Nikołaj Fiedorowicz Watutin, ros. Николай Фёдорович Ватутин (ur. 16 grudnia 1901 we wsi Czepuchino k. m. Waluiki, zm. 14 kwietnia 1944 w Kijowie) – radziecki dowódca wojskowy, generał armii, Bohater Związku Radzieckiego (1965).

Życiorys

Wcielony do Armii Czerwonej w 1920. Brał udział w walkach z oddziałami chłopskimi na Ukrainie, dowodzonymi przez Nestora Machno. W partii komunistycznej począwszy od 1921, następnie ukończył: Wyższą Szkołę Wojskową w Kijowie w 1926, elitarną Akademię Wojskową im. Michaiła Frunzego w 1929, a także Akademię Sztabu Generalnego w 1937.

Od 1937 do 1940 pełnił funkcję zastępcy szefa sztabu Kijowskiego Okręgu Wojskowego. W 1939 uczestniczył w opracowywaniu planów podziału Polski między ZSRR a III Rzeszę Niemiecką, który nastąpił na mocy paktu Ribbentrop-Mołotow.

W 1940 pod dowództwem gen. Gieorgija Żukowa, uczestniczył w aneksji Besarabii. W uznaniu zasług został awansowany przez Józefa Stalina do stopnia generała-lejtnanta oraz mianowany szefem Zarządu Operacyjnego Sztabu Generalnego.

W czasie Wielkiej Wojny Ojczyźnianej w latach 1941–1944 pełnił funkcję dowódcy Frontu Północno-Zachodniego. W 1942 dowódca Frontu Woroneskiego, a pomiędzy 1942–1943 dowódca Frontu Południowo-Zachodniego. Dowodził frontami w bitwach pod Stalingradem i Kurskiem. W lutym 1943 awansował do stopnia generała armii. W roku 1944 objął dowództwo 1 Frontu Ukraińskiego (przemianowany Front Woroneski) – podczas przegrupowywania wojsk, 28 lutego 1944, kolumna pojazdów, w której się poruszał, wpadła w zasadzkę UPA; Watutin został ranny i zmarł w 6 tygodni później w szpitalu.

Odznaczenia

• Medal "Złota Gwiazda" Bohatera Związku Radzieckiego – pośmiertnie (6 maja 1965)
• Order Lenina – dwukrotnie
• Order Czerwonego Sztandaru
• Order Suworowa I klasy
• Order Kutuzowa I klasy
• Medal za Obronę Stalingradu
• Medal jubileuszowy XX-lecia Robotniczo-Chłopskiej Armii Czerwonej

Bibliografia

• B. Potyrała, W. Szlufik – Who is who? Trzygwiazdkowi generałowie i admirałowie radzieckich sił zbrojnych z lat 1940-1991, Wyd. WSP, Częstochowa 2001, ISBN 83-7098-662-5
• Mała Encyklopedia Wojskowa, t. III, Wyd. MON, Warszawa 1971
• Encyklopedia II wojny światowej, Wyd. MON, Warszawa 1975
• (ros.) Radziecka Encyklopedia Wojskowa, Moskwa
• (ros.) Wielka Encyklopedia Radziecka, t. 4, s. 336, Moskwa 1969-1978
• (ros.) Wojskowy słownik encyklopedyczny, Moskwa 1986
• Николай Фёдорович Ватутин – Герои страны (ros.)
• Николай Фёдорович Ватутин – Проект ХРОНОС (ros.)
• The Generals of World War II (ang.)