Dodaj tę stronę do książki
Pokaż książkę (0 stron)
Proponowane strony| Det norske Arbeiderparti | |
| Państwo |  Norwegia |
| Skrót | DnA |
| Lider | Jens Stoltenberg |
| Data założenia | 1887 |
| Adres siedziby | Youngstorget 2A, 5. etasje, Postboks 8743 Youngstorget, 0028 Oslo |
| Deklarowana ideologia polityczna |
Socjaldemokracja, Socjalizm demokratyczny |
| Deklarowane poglądy gospodarcze |
Państwo opiekuńcze, Reformizm |
| Liczba członków | 50 268(2009) |
| Członkostwo międzynarodowe |
Nordycki Komitet Współpraca Ruchu Robotniczego, Międzynarodówka Socjalistyczna, Socjalistyczna Międzynarodówka Robotnicza (1938–1940), Komintern (1919–1923) |
| Europejska Grupa Parlamentarna |
Partia Europejskich Socjalistów |
| Młodzieżówka | Arbeidernes Ungdomsfylking |
| Barwy | Czerwony |
| Obecni posłowie | 64 (na 169) |
| http://www.dna.no | |
Norwegia |
|
Ten artykuł jest częścią serii: |
Det norske Arbeiderparti (DnA) zwana też Arbeiderpartiet (Ap) – norweska partia socjaldemokratyczna, założona w 1887 roku. Od 2005 główna siła centrolewicowej koalicji rządzącej krajem.
Spis treści |
Partia została założona w 1887 roku, a po raz pierwszy wystartowała w wyborach do parlamentu (Stortingu) w 1894 roku. Po raz pierwszy weszła do niego w 1903 roku i stopniowo zwiększała swój stan posiadania do 1927 roku, kiedy to stała się największą partią parlamentarną.
Wcześniej jednak, w 1921 roku, w partii miał miejsce rozłam, spowodowany decyzją wejścia w 1919 roku w skład Międzynarodówki Komunistycznej. W wyniku tego powstała Socjaldemokratyczna Partia Pracy Norwegii. W 1923 DnA opuściła Międzynarodówkę, podczas gdy znaczna ilość jej członków opuściła partię i utworzyła Komunistyczną Partię Norwegii. W 1927 roku socjaldemokraci na powrót połączyli się z DnA.
Pierwszy rząd DnA, pod kierownictwem Christophera Hornsruda, powstał w 1928 roku i przetrwał tylko dwa tygodnie. We wczesnych latach 30. XX wieku, DnA zmieniła swe rewolucyjne ideały, przechodząc w kierunku bardziej reformistycznego kursu. Partia powróciła do władzy w 1935 roku i pozostała u sterów rządów do 1965 roku (poza okresem wojennym 1940-1945 i jednego miesiąca w 1963). Inne okresy rządów Dna to: 1971-1972, 1973-1981, 1986-1989, 1990-1997 i 2000-2001. Zbudowanie w Norwegii "państwa dobrobytu" to głównie zasługa DnA.
Pozycję dominującą w parlamencie norweskim partia ta utrzymała do czasów obecnych, często posiadając większość absolutną mandatów. Podczas wyborów w 2001 roku uzyskała tylko 24.3% głosów, ale była wciąż największą partią w Stortingu. Podczas wyborów 2005 otrzymała już natomiast 32.7%, odzyskując wielu ze swoich wcześniejszych zwolenników. Jest ugrupowaniem przewodzącym Czerwono-Zielonej Koalicji, która utworzyła rząd po wyborach w 2005 roku. Lider DnA, Jens Stoltenberg został premierem i stanął na czele pierwszego koalicyjnego rządu w którym wzięła udział Partia Pracy. Był on już poprzednio premierem w latach 2000-2001. W wyborach parlamentarnych w 2009 centrolewicowa koalicja pod przewodnictwem DnA zdobyła większość 86 miejsc w 169-osobowym parlamencie, co pozwoliło jej utrzymać się u władzy[1].
DnA jest ciągle oficjalnie partią socjaldemokratyczną, opowiadającą się za ideałami liberalnej demokracji. W ciągu ostatnich 20 lat, partia włączyła w skład swej ideologii więcej wolnorynkowych założeń, pozwalając na prywatyzację przedsiębiorstw państwowych i redukując wysokość podatków progresywnych. Jednakże, w ostatnich latach daje się zauważyć jej stopniowy powrót na lewą stronę sceny politycznej.
DnA określa siebie także jako partię postępową, która opowiada się zarówno za współpracą na poziomie narodowym, jak i międzynarodowym. Młodzieżówka partyjna znana jest jako Arbeidernes Ungdomsfylking (AUF).
Tworzyła rząd w latach:
| Rok | % głosów | Członków Stortingu |
|---|---|---|
| 1894 | 0,3 | 0 na 114 |
| 1897 | 0,6 | 0 na 114 |
| 1900 | 5,2 | 0 na 114 |
| 1903 | 12,1 | 4 na 117 |
| 1906 | 15,9 | 11 na 123 |
| 1909 | 21,5 | 11 na 123 |
| 1912 | 26,2 | 23 na 123 |
| 1915 | 32,0 | 19 na 123 |
| 1918 | 31,6 | 18 na 126 |
| 1921 | 21,3 | 29 na 150 |
| 1924 | 18,4 | 24 na 150 |
| 1927 | 36,8 | 59 na 150 |
| 1930 | 31,4 | 47 na 150 |
| 1933 | 40,1 | 69 na 150 |
| 1936 | 42,5 | 70 na 150 |
| 1945 | 41,0 | 76 na 150 |
| 1949 | 45,7 | 85 na 150 |
| 1953 | 46,7 | 77 na 150 |
| 1957 | 48,3 | 78 na 150 |
| 1961 | 46,8 | 74 na 150 |
| 1965 | 43,1 | 68 na 150 |
| 1969 | 46,5 | 74 na 150 |
| 1973 | 35,3 | 62 na 155 |
| 1977 | 42,3 | 76 na 155 |
| 1981 | 37,1 | 65 na 155 |
| 1985 | 40,8 | 71 na 157 |
| 1989 | 34,3 | 63 na 165 |
| 1993 | 36,9 | 67 na 165 |
| 1997 | 35,0 | 65 na 165 |
| 2001 | 24,3 | 43 na 165 |
| 2005 | 32,7 | 61 na 169 |
| 2009 | 35,4 | 64 na 169 |
|
|||||||
