Novalis

Novalis

Novalis, właściwie Georg Philipp Friedrich Freiherr von Hardenberg (ur. 2 maja 1772 w Oberwiederstedt, niedaleko Hettstedt w Saksonii, zm. 25 marca 1801 w Weißenfels) – niemiecki poeta i prozaik, jeden z najbardziej znaczących przedstawicieli okresu wczesnego romantyzmu, uważany czasem za jednego z twórców tego kierunku.

Był synem dyrektora saliny, pochodził z głęboko religijnej, protestanckiej rodziny. W wieku 10 lat został oddany do szkoły religijnej, z której szybko odszedł, nie mogąc dostosować się do panujących tam rygorów. Jeszcze przed studiami zetknął się, głównie za sprawą swojego wuja, z kulturą francuską i ideami racjonalizmu. W latach 1790-1791 studiował prawo na uniwersytecie w Jenie (gdzie poznał Schillera). Studia ukończył z wynikiem celującym w Wittenberdze w 1793. W międzyczasie studiował także w Lipsku. Oprócz prawa studiował filozofię i nauki przyrodnicze (Naturwissenschaft). Po studiach rozpoczął pracę zawodową jako urzędnik w kopalni i warzelni soli w Weißenfels, dokąd wcześniej przeniósł się jego ojciec. Pracował tam z przerwą na kolejne studia aż do pogorszenia stanu zdrowia w 1800 r. W marcu 1795 zaręczył się bez wiedzy rodziców z miłością swojego życia – trzynastoletnią Sophie von Kühn, która zmarła w marcu 1797. Pod koniec 1797 rozpoczął studia (mineralogia) w Freiberger Bergakademie (akademia górnicza). Również drugie zaręczyny w 1798 r. z Julie von Charpentier nie doprowadziły do małżeństwa. Zmarł na gruźlicę.

Niektóre dzieła

• Fragmenten - zbiór pism filozoficznych
• Die Lehrlinge zu Sais (Uczniowie z Sais) - fragmenty powieści
• Die Christenheit oder Europa - rozprawa filozoficzna gloryfikująca średniowiecze, katolicyzm i monarchię
• Geistliche Lieder (Pieśni duchowne) - zbiór wierszy religijnych
• Hymnen an die Nacht (Hymny do nocy) - zbiór poezji
• Heinrich von Ofterdingen - fragmenty powieści

Bibliografia

• Wilhelm Dilthey, Pisma estetyczne, PWN, W-wa 1982, ISBN 83-01-02883-1.
• Wiesław Trzeciakowski, Pieśni duchowe : poetycko-religijny śpiewnik Novalisa, w: Przegląd Art.-Lit.,Toruń, nr 4 , 2001.
• Wiesław Trzeciakowski, Księga jako uniwersalny symbol w romantycznej powieści inicjacyjnej < Heinrich von Ofterdingen > Novalisa, w: Z problemów prozy. Powieść inicjacyjna, Toruń 2003, s.45-53.
• Wiesław Trzeciakowski, Twórczość Novalisa – najważniejsze idee, motywy i przełomy, w: Sprawozdania Towarzystwa Naukowego w Toruniu, 57, Toruń 2004, s. 38-49.
• Wiesław Trzeciakowski, Pośmiertne życie Novalisa w twórczości Hermanna Hessego (na przykładzie powieści Gra szklanych paciorków, w: Światy przedstawione. Prace z historii i teorii literatury ofiarowane Profesorowi Jerzemu Speinie, Pod red. M. Kalinowskiej, E. Owczarz, J. Skuczyńskiego, M. Wołka, Toruń 2006, s. 455-465.
• Wiesław Trzeciakowski, Dwie wizje nowej ludzkości: Prześwit Zygmunta Krasińskiego i Hymny do Nocy Novalisa, w: Filo-Sofija (Rocznik Komisji Filozoficznej Bydgoskiego Towarzystwa Naukowego), Rok VI, nr 1(6), Bydgoszcz 2006, s. 71-90.
• Wiesław Trzeciakowski, Wampiryczny sposób istnienia świata i tęsknota za wyzwalającą śmiercią w <Hymnach do Nocy> Novalisa, w: Edukacja Humanistyczna nr 1/2007, s. 108-114, Szczecin.
• Wiesław Trzeciakowski, Złota Epoka jako temat eschatologiczny w pismach Novalisa, [w:] Apokalipsa. Symbolika-Tradycja-Egzegeza, tom drugi, pod red. K.Korotkicha i J. Ławskiego, Białystok 2007, s. 321-330.
• Novalis, Hymny do Nocy, przekład z rękopisu, wstęp i opracowanie Wiesław Trzeciakowski, Bydgoszcz 2001. Wydanie dwujęzyczne na 200.rocznicę śmierci Novalisa 1801-2001. W książce kalendarium życia Novalisa i grafiki J.Senskiej.

Linki zewnętrzne

• Novalis w Projekcie Gutenberg (niem.)