Dodaj tę stronę do książki
Pokaż książkę (0 stron)
Proponowane stronyNowa ekonomia polityczna – instytucjonalna koncepcja szkoły neoklasycznej w ekonomii, której przedmiotem jest analiza ekonomiczna, m.in. instytucji państwa, polityki, demokracji, wojska, biurokracji i działania administracji.
Twórcy nowej ekonomii politycznej zakładają, że gospodarka i polityka są ze sobą powiązane, traktując politykę jako szczególny rodzaj wymiany. Dowodzą, że decyzje gospodarcze polityków są podejmowane pod presją urzędników wysokiego szczebla, którzy chcą na dłużej zachować swoje stanowiska w administracji publicznej. Nowa ekonomia polityczna bada, jak w państwach demokratycznych – w warunkach nacisku ze strony funkcjonariuszy wysokiego szczebla – rząd dokonuje wyboru programu gospodarczego, w jaki sposób podejmuje decyzje gospodarcze, które mają służyć całemu społeczeństwu.
Przedstawiciel tego kierunku, amerykański ekonomista James Buchanan, dowodził, że osiągnięcie harmonii społecznej wymaga kontraktu konstytucyjnego, który miał określać reguły obowiązujące na rynku. Był on nieodzowny, aby rozwiązać konflikty powstałe na tle naruszania własności w stosunku do dóbr rzadkich, co łączyło się z kosztami. Zawarcie kontraktu dawało jednostkom poczucie stabilizacji społecznej i w efekcie zwiększało się bezpieczeństwo obrotu gospodarczego - malała liczba konfliktów, a więc i kosztów dochodzenia swoich praw przez uczestników rynku. Państwo, aby w pełni chronić prawa jednostki, zobowiązane było dostarczyć dobra publiczne (policja, wojsko, kontrola administracyjna), których wytwarzanie musiało być przedmiotem wielostronnego kontraktu konstytucyjnego, określającego reguły i procedury podejmowania decyzji.
Przedstawiciele tej szkoły badali relacje między regulacją sfery gospodarki przez państwo i przez rynek, a także efektywność ekonomiczną państwa jako twórcy regulacji. Znaczenie nowej ekonomii politycznej podważyła teoria racjonalnych oczekiwań. Główni przedstawiciele: James Buchanan, Gordon Tullock, William Niskanen.
