Dodaj tę stronę do książki
Pokaż książkę (0 stron)
Proponowane strony| Nowogard | |||
|
|||
| Państwo |  Polska |
||
| Województwo | zachodniopomorskie | ||
| Powiat | goleniowski | ||
| Gmina | Nowogard gmina miejsko-wiejska |
||
| Prawa miejskie | 1309 | ||
| Burmistrz | Robert Czapla | ||
| Powierzchnia | 12,44 km² | ||
| Wysokość | 51 m n.p.m. | ||
| Ludność (2009) • liczba • gęstość |
16 816[1] 1351 os./km² |
||
| Strefa numeracyjna |
(+48) 91 | ||
| Kod pocztowy | 72-200 | ||
| Tablice rejestracyjne | ZGL | ||
|
Położenie na mapie Polski
  Nowogard
|
|||
| Na mapach: | |||
| TERC (TERYT) |
3204044 | ||
| SIMC | 0979389 | ||
| Hasło promocyjne: Nowogard - przyjazne miasto | |||
|
Urząd miejski
pl. Wolności 1,72-200 Nowogard |
|||
 Multimedia w Wikimedia Commons |
|||
 Hasło Nowogard w Wikisłowniku |
|||
| Strona internetowa | |||
Nowogard (niem. Naugard) – miasto w północno-zachodniej Polsce, w woj. zachodniopomorskim, w powiecie goleniowskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Nowogard, położone na Pobrzeżu Szczecińskim, na wschodnim skraju Puszczy Goleniowskiej, nad Jeziorem Nowogardzkim, przy drodze krajowej nr 6 i linii kolejowej Szczecin – Kołobrzeg. Siedziba tutejszego dekanatu.
Według danych z 31 grudnia 2010 roku miasto miało 16816 mieszkańców[1]
Spis treści |
Miasto położone jest na Pomorzu Zachodnim, 64 km na północny wschód od Szczecina i 56 km na południe od wybrzeża Bałtyku. Do części miasta zaliczają się dawne miejscowości: Plewniak, Pustać, Radosław, Smużyny[2].
Według danych z 1 stycznia 2009 powierzchnia miasta wynosi 12,44 km²[3].
W latach 1946-1998 miasto administracyjnie należało do woj. szczecińskiego.
Miasto jest położone na wysokości 51 m n.p.m.[potrzebne źródło]
Struktura demograficzna mieszkańców Nowogardu wg danych z 31 grudnia 2007[4]:
| Opis | Ogółem | Kobiety | Mężczyźni | |||
|---|---|---|---|---|---|---|
| jednostka | osób | % | osób | % | osób | % |
| populacja | 16 794 | 100 | 8656 | 51,54 | 8138 | 48,46 |
| wiek przedprodukcyjny (0–17 lat) | 3291 | 19,6 | 1611 | 9,59 | 1680 | 10 |
| wiek produkcyjny (18–65 lat) | 11 351 | 67,59 | 5528 | 32,92 | 5823 | 34,67 |
| wiek poprodukcyjny (powyżej 65 lat) | 2152 | 12,81 | 1517 | 9,03 | 635 | 3,78 |
 |
Ta sekcja od 2008-10 wymaga uzupełnienia źródeł podanych informacji. Informacje nieweryfikowalne mogą zostać zakwestionowane i usunięte. Aby uczynić sekcję weryfikowalną, należy podać przypisy do materiałów opublikowanych w wiarygodnych źródłach. |
Początek miastu Nowogard dał gród leżący na półwyspie jeziora, umocniony wałem drewniano-ziemnym. Wewnątrz znajdowały się budynki zamieszkane przez kasztelana i jego otoczenie. Na podgrodziu zamieszkiwała osiadła tu ludność słowiańska, zajmująca się rybołówstwem, rolnictwem i rzemiosłem.
W 1268 r. po raz pierwszy wzmianka o Nowogardzie jako własności biskupa kamieńskiego znalazła się w dokumencie ("Nogart Castrum et villa sive oppidum episcopi Caminensis"). W 1274 r. biskup Herman von Gleichen osadził w grodzie nowogardzkim swego krewnego, grafa Ottona von Eberstein[5] z Brunszwiku. Jego następcy pozostali w posiadaniu lenna, które obejmowało okoliczne ziemie, przez kilkaset lat. W roku 1309 Nowogard otrzymał przywilej przenoszący go na prawo lubeckie, choć jego mieszkańcy cieszyli się mniejszymi uprawnieniami niż mieszczaństwo w innych miastach pomorskich.
W pierwszej połowie XIV wieku rozpoczęto w Nowogardzie budowę murów obronnych wokół miasta, które po otoczeniu go murami przybrało kształt spłaszczonego koła. W środku znajdował się duży prostokątny rynek, w centrum którego wznosił się ceglany, gotycki ratusz. Obok, po stronie zachodniej, usytuowano (budowany w latach 1330-1334) istniejący do dziś, kościół Mariacki – obecnie Najświętszej Marii Panny.
W wiekach średnich Nowogard był niewielkim ośrodkiem rolniczo-rzemieślniczym, który mimo dogodnego położenia nie rozwinął się w znaczący ośrodek handlowy. W 1663 roku, po śmierci ostatniego z Ebersteinów, dobra nowogardzkie przeszły w posiadanie księcia Bogusława Croy d’Archot, a następnie, w 1684 roku stały się własnością elektorów brandenburskich. W 1724 r. do okręgu nowogardzkiego przyłączono powiat Dewitzów, właścicieli Dobrej. Powstał w ten sposób powiat Dobra-Nowogard, który przetrwał do początku XIX wieku.
| Dane historyczne | ||
|---|---|---|
| Rok | Ludność | Zm., % |
| 1770 | 726 | – |
| 1939 | 8148 | 1022,3% |
| 1991 | 16 651 | 104,4% |
| 1996 | 17 343 | 4,2% |
| 2001 | 16 794 | –3,2% |
| 2006 | 16 745 | –0,3% |
| '96,'01,'06 - dane GUSu[4] 1991[6] 1770, 1939[potrzebne źródło] |
||
W czasie wojen toczonych przez Prusy w XVIII wieku miasto poważnie ucierpiało. W 1770 r. liczyło zaledwie 726 mieszkańców, utrzymujących się wyłącznie z rolnictwa i hodowli zwierząt. W 1807 roku miasto zostało zajęte przez wojska napoleońskie, które wcześniej toczyły zacięte boje o Nowogard z żołnierzami i ochotnikami dowodzonymi przez majora Ferdynanda von Schill.
W 1808 r. Nowogard ustanowiono siedzibą powiatu. W 1819 r. nastąpiła kolejna reforma administracyjna, w wyniku której w skład powiatu weszły miasta: Goleniów i Nowogard. Utworzony powiat przetrwał z niewielkimi zmianami do 1954 r., kiedy to powiat nowogardzki, obejmujący ponad 1200 km² powierzchni, podzielono na dwa powiaty: nowogardzki i goleniowski. Taki podział funkcjonował do reformy administracyjnej w 1975 r.
Przyspieszony rozwój miasta przyniosła 2. połowa XIX wieku. W maju 1883 r. ze stacji w Nowogardzie odjechał pierwszy pociąg pasażerski. W następnych latach wybudowano wiele obiektów użyteczności publicznej, powstały nowe zakłady przemysłowe. Tuż przed wybuchem II wojny światowej Nowogard liczył 8 148 mieszkańców.
W 1945 miasto zostało zajęte przez wojska radzieckie, doznając ciężkich zniszczeń. W wyniku II wojny światowej Nowogard włączony został w granice Polski. Dotychczasową niemiecką ludność, która pozostała w mieście wysiedlono do Niemiec.
Przez pierwsze miesiące po wojnie miasto nosiło nazwę Nowogród[7][8][9]. Obecną nazwę miasta wprowadzono rozporządzeniem ministrów Administracji Publicznej i Ziem Odzyskanych z dnia 7 maja 1946 roku[10].
Miasto zostało w okresie powojennym częściowo odbudowane i rozbudowane. Zabudowano m.in. zniszczone całkowicie zabytkowe centrum miasta, wybudowano nowe osiedla mieszkaniowe. Powstały też obiekty użyteczności publicznej: hotel, dom kultury, biblioteka, szkoły. Najważniejsze inwestycje ostatnich lat związane są z unowocześnianiem infrastruktury. Należą do nich: modernizacja oczyszczalni ścieków, rozbudowa sieci kanalizacyjnej i wodociągowej oraz ujęcia wody pitnej. W ostatnim okresie rozbudowano także bazę hotelowo-gastronomiczną, wybudowano trzy duże sale sportowe, kąpielisko miejskie zyskało zjeżdżalnię wodną, przystąpiono do modernizacji domu kultury.
 |
Niektóre informacje zawarte w artykule wymagają weryfikacji. Do weryfikacji: sprawdzić o jakie obwarowania miejskie chodziło Konserwatorowi Zabytków |
Cały obszar Starego Miasta w Nowogardzie został wpisany do rejestru zabytków[11]. Ważniejsze zabytki w mieście:
Pomnik "Bohaterom poległym w walce o wolność prastarej ziemi słowiańskiej"
Według danych z 2007 r. Nowogard miał 2050 prywatnych podmiotów gospodarczych, z czego 1661 stanowiły osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą, 11 spółdzielnie oraz 20 spółki handlowe z udziałem kapitału zagranicznego[4].
W mieście jest 1 targowisko całoroczne o powierzchni 4 000 m²[4].
Według danych z października 2010 w powiatowym urzędzie pracy było zarejestrowanych 1102 bezrobotnych mieszkańców Nowogardu[12].
W mieście znajduje się zakład produkujący stolarkę drzwiową i okienną[13], zakład produkcji mas bitumicznych[14], zakład produkcji betonów[15]. Przy północnej granicy Nowogardu mieści się zakład produkujący dywany do wyściełania podłóg samochodowych[16].
Największą atrakcją turystyczną Nowogardu jest sięgające centrum miasta jezioro Nowogardzkie. Nad jeziorem usytuowany jest ośrodek sportu i rekreacji ze strzeżoną plażą miejską wyposażoną m.in. w zjeżdżalnię wodną o długości 70 m. Na terenie ośrodka znajdują się domki kempingowe oraz pole namiotowe. Jezioro Nowogardzkie stwarza dogodne warunki do uprawiania sportów wodnych.
Jedną z atrakcji turystycznych jest utworzony w 1994 r. Zespół Przyrodniczo-Krajobrazowy "Sarni Las", w którym ochronie podlega drzewostan oraz zwierzyna. Zespół położony jest w zachodniej części miasta i przylega południową częścią do Jeziora Nowogardzkiego. Do lasu prowadzi ulica Wojska Polskiego oraz pieszy szlak turystyczny wiodący ulicą Promenada, a następnie trasą wokół jeziora.
Na terenie miasta znajduje się także wiatrak i tor, na którym organizowane są zawody motocrossowe oraz dwa największe na Pomorzu cisy, liczące około 700 lat.
Nowogard to lokalny ośrodek edukacyjny. W mieście znajdują się 3 przedszkola, 4 szkoły podstawowe, 3 gimnazja, 1 liceum profilowane, 3 licea ogólnokształcące, 3 szkoły policealne, 5 techników ponadgimnazjalnych. Według danych z 2007 w tutejszej szkole podstawowej uczyło się 1191 dzieci oraz w gimnazjum 952 uczniów. W szkołach średnich w 2006 r. nauki pobierało 958 osób[4].
Miejska Biblioteka Publiczna im. Stefana Żeromskiego mieści się w obiekcie położonym w centrum miasta, w pobliżu starych murów obronnych. W jej skład wchodzą: czytelnie, wypożyczalnie dla dzieci i dorosłych, dział zbiorów specjalnych, sala wystawiennicza i pracownie biblioteczne.
Baza sportowo-rekreacyjna:
Do znanych osobowości urodzonych w Nowogardzie, bądź wychowujących się od najmłodszych lat należą sportowcy Marek Leśniak (piłkarz) i Mateusz Zaremba (piłkarz ręczny).
W mieście działają trzy parafie rzymskokatolickie.
W mieście znajduje się także niewielki zbór Kościoła Ewangelicznych Chrześcijan, dwa zbory Świadków Jehowy oraz grupa Adwentystów Dnia Siódmego[17]
Miasto jest siedzibą gminy miejsko-wiejskiej. W Radzie Miejskiej w Nowogardzie zasiada 21 radnych[18]. Organem wykonawczym jest burmistrz. Siedzibą władz jest urząd miejski przy placu Wolności.
Burmistrzowie Nowogardu:
Nowogard należy do Związku Miast Polskich.
Mieszkańcy Nowogardu wybierają radnych do sejmiku województwa w okręgu II. Parlamentarzystów wybierają z okręgów wyborczych z siedzibą w Szczecinie, a posłów do Parlamentu Europejskiego z okręgu wyborczego nr 13.
Gützkow, (Niemcy)[potrzebne źródło] Heide, (Niemcy) od 30 maja 1996[potrzebne źródło]
Kävlinge, (Szwecja) od grudnia 2005[potrzebne źródło]
Gornji Milanovac, (Serbia) od 2009[potrzebne źródło]
Veles – (Macedonia) od 3 czerwca 2010[19]
Dąbrowica (Dubrowicja) – od 16 września 2009[20]Władze Nowogardu podjęły także współpracę partnerską w ramach porozumienia ze stowarzyszeniem Naugarder Kreis e.V. z siedzibą w Berlinie w Niemczech[21].
|
||||||||||
|
||||||||||||||||||||||||||
|
|||||||||||||
|
||||||||||||||
![[1]](http://www.kolej.one.pl/mapy/1/1099510834.jpg){kind=link}