Nowosolna

Podział Delegatury Łódź - Widzew na obszary Systemu Informacji Miejskiej - wyszczególniony obszar SIM Nowosolna

Kościół ewangelicki z 1838 r. znajdujący się dawniej na rynku w Nowosolnej

Nowosolna (niem. Neu-Sulzfeld) – osiedle administracyjne (jednostka pomocnicza gminy) we wschodniej części Łodzi, w dzielnicy Widzew, obejmujące dawną podłódzką wieś o tej samej nazwie. Osiedle liczy około 2 500 mieszkańców.

Obszar

Teren osiedla Nowosolna jest, jak na warunki miejskie, słabo zaludniony. Obejmuje on dość duży obszar, złożony w głównej mierze z pól i nieużytków, a także niewielkich sosnowych lasów i łąk oraz ogródków działkowych. Jedynie w centrum tego terytorium znajduje się obszar zwartej zabudowy, głównie typu podmiejskiego. Centrum osiedla stanowi plac, od którego w ośmiu kierunkach, promieniście rozchodzą się ulice. Ponadto zabudowania mieszkalne występują w znacznie mniejszym skupieniu wzdłuż wszystkich 8 dróg odchodzących od placu.

Część osiedla leży na terenie Parku Krajobrazowego Wzniesień Łódzkich. Przez osiedle przepływa rzeka Miazga. Osiedle od wschodu graniczy z gminą Nowosolna, której jednak nie jest częścią.

Historia

Pierwotna nazwa wsi brzmiała Neu-Sulzfeld, ponieważ większość osadzonych w niej kolonistów pochodziła z okolic wirtemberskiego miasta Sulzfeld. Z czasem nazwa uległa polonizacji w formie Nowosolna, która jest wolnym tłumaczeniem nazwy niemieckiej.

Nowosolna została założona około 1802 w ramach kolonizacji fryderycjańskiej i zasiedlona została przez protestantów niemieckich pochodzących w większości z Wirtembergii. Nowosolna miała być według pierwotnej koncepcji miastem powiatowym, jednak w rzeczywistości nigdy nie uzyskała praw miejskich. W 1823 Nowosolna liczyła 1059 mieszkańców w 86 domach, co przewyższało liczbą ilość mieszkańców niedaleko położonej Łodzi.

Wieś wytyczono na nietypowym planie ośmioramiennej gwiazdy. Centralnym punktem osady jest plac, z którego co 45 stopni wychodzi kolejno osiem idealnie prostych ulic. Wraz ze wsią Pokój w województwie opolskim, Nowosolna stanowi unikatowy przykład rozplanowania w ten sposób zabudowy wiejskiej w skali kraju. Ze względu na wieloletni brak zainteresowania władz miasta i podległych im służb planistycznych potencjał estetyczny placu został w dużym stopniu zaprzepaszczony niespójną, chaotyczną zabudową i nieprzejrzystym układem komunikacyjnym.

Miejscowość długo zachowała swój nietypowy charakter etniczny. Jeszcze w 1921 ponad 95% z jej 1126 mieszkańców było narodowości niemieckiej. Kres wielokulturowemu charakterowi regionu przyniosła II wojna światowa. W 1945 miejscowi Niemcy uciekli przed frontem bądź zostali wysiedleni, zaś ich własność przejęło państwo polskie.

W 1988 wieś Nowosolna została włączona w granice administracyjne Łodzi.

Na wschód od rynku w Nowosolnej ma przebiegać autostrada A1 wraz z węzłem "Brzeziny".

Ważniejsze obiekty

• szkoła podstawowa nr 202 przy ul. Jugosłowiańskiej im. Jana Pawła II – jedna z najdłużej istniejących szkół w okolicach Łodzi. Powstała w latach 1832–1833 przy parafii ewangelicko-augsburskiej. Początkowo szkoła mieściła się w stojącym do dzisiaj budynku przy ulicy Pomorskiej 585 (obecnie w budynku tym znajduje się w urząd pocztowy). Po I wojnie światowej zaistniała konieczność rozbudowania szkoły – 19 lipca 1925, przy ulicy Jugosłowiańskiej 2, wmurowany został kamień węgielny pod nowy budynek, a w 1930 oddano nową szkołę do użytku. W czasie II wojny światowej szkoła była instytucją niemiecką. W 1999 rozpoczęto budowę nowego budynku, którego otwarcie nastąpiło 1 września 2001. 7 kwietnia 2005 rada pedagogiczna podjęła uchwałę o nadaniu szkole imienia Jana Pawła II, a 22 czerwca 2005 uchwałą Rady Miejskiej w Łodzi nadano jej imię Jana Pawła II.

• drewniany kościół pw. św. Andrzeja Boboli z 1838. Pierwotnie był to zbór ewangelicki. Obecnie budynek znajduje się w Skansenie Łódzkiej Architektury Drewnianej w Łodzi.