Dodaj tę stronę do książki
Pokaż książkę (0 stron)
Proponowane strony| Nowy Sad | |||||
|
|||||
 Nowy Sad |
|||||
| Państwo |  Serbia |
||||
| Okręg | południowobacki | ||||
| Burmistrz | Igor Pavličić | ||||
| Powierzchnia | 129,4 km² | ||||
| Wysokość | 80 m n.p.m. | ||||
| Ludność (2002) • liczba ludności • gęstość |
381 388[1] 428.2[1] os./km² |
||||
| Nr kierunkowy | +381 (0) 21 | ||||
| Kod pocztowy | 21000 | ||||
| Tablice rejestracyjne | NS | ||||
| Miasta partnerskie | *  Dortmund, Niemcy
|
||||
|
Położenie na mapie Serbii
  Nowy Sad
|
|||||
| Na mapach: | |||||
 Galeria zdjęć w Wikimedia Commons |
|||||
| Strona internetowa miasta | |||||
Nowy Sad (serb. / chorw. / rum. Novi Sad, Нови Сад, węg. Újvidék, słow. Nový Sad, niem. Neusatz (an der Donau), łac. Neoplanta) – miasto w północnej Serbii. Stolica okręgu autonomicznego Wojwodina, ważne centrum gospodarcze i kulturalne. Położony nad Dunajem, u wylotu kanału Dunaj-Cisa-Dunaj (kanał DTD).
Przez Serbów Nowy Sad jest często nazywany Serbskimi Atenami (Srpska Atina).
Spis treści |
Założony w końcu XVII wieku jako osiedle związane z budową twierdzy Petrovaradin, swoją nazwę obecną otrzymał 1 lutego 1748, kiedy mieszkańcy kupili na dworze w Wiedniu status wolnego miasta królewskiego za kwotę 95 tysięcy forintów. Już pod koniec XVIII wieku posiadał browar, fabrykę jedwabiu i zakład tytoniowy. Od 1826 działa w nim nieprzerwanie "Matica Srpska" instytucja edukacyjna z gazetą o najdłuższym stażu w Europie.
W 1849 Nowy Sad był po raz pierwszy bombardowany i ocalało tylko 808 budynków z 2812. W 1892 miała miejsce epidemia cholery wywołana złą jakością wody pitnej. W okresie po II wojnie światowej teren miasta uległ znacznemu powiększeniu w tym poprzez zasypanie bagnistych terenów otaczających przez wieki twierdzę. W 1999 bombardowania NATO zniszczyły wszystkie trzy mosty i główne wodociągi przeprowadzone pod nimi, które zostały później odbudowane.
Miasto jest wielokulturowe – poza Serbami zamieszkują je Węgrzy i Rusini; działa też wielojęzyczne radio. Uniwersytet w Nowym Sadzie ma ponad 43 000 studentów, a wykłady są umożliwione i w językach obcych[2]. W Nowym Sadzie działają szkoły języka serbskiego dla cudzoziemców, zarówno uniwersyteckie, jak i samodzielne (Azbukum). W Synagodze w Nowym Sadzie odbywają się koncerty filharmoniczne.
Obecnie jest to bardzo szybko rozwijające się miasto, powstaje wiele nowych budynków, odbudowano także zniszczone w 1999 mosty, wzmaga się ruch turystyczny.
W pobliżu Nowego Sadu znajduje się niskie pasmo górskie Fruška gora, na którego terenie założono park narodowy. Na teren parku można dojechać autobusami podmiejskimi. Od ponad 20 lat w każdą niedzielę organizowany jest maraton górski. Impreza jest organizowana przez towarzystwo górskie "Żelezničar" dla miłośników turystyki górskiej.
W mieście znajduje się stacja kolejowa Nowy Sad.
W 19 wieku miasto było stolicą serbskiej kultury. W tym czasie, prawie każdy pisarz serbski, poeta, prawnik i publicysta żył i pracował w Nowym Sadzie w pewnym czasie swej kariery. Między innymi, mieszkali tu Vuk Karadžić, Mika Antić i Đura Jakšić. Macierz Serbska (Matica Srpska), najstarsza instytucja kulturalno-naukowa Serbii, została przeniesiona z Budapesztu do Nowego Sadu w 1864 roku i zawiera bibliotekę (Biblioteka Macierzy Serbskiej) z ponad 800.000 książek. Serbski Teatr Narodowy, najstarszy profesjonalny teatr wśród Słowian południowych, został założony w Nowym Sadzie w 1861 roku.
Nowy Sad jest dzisiaj drugim ośrodkiem kulturalnym w Serbii (po Belgradzie) i odbywają się tutaj ważne imprezy kulturalne. Od roku 2000, w Nowym Sadzie odbywa się Festiwal EXIT, największy letni festiwal muzyki w Serbii i regionie, a także jedyny festiwal teatru alternatywnego w Serbii, zatem Gry Dzieci Zmaj, Międzynarodowy Festiwal Literatury, Sterijino pozorje, Novi Sad Jazz Festival, i wiele innych. Oprócz Serbskiego Teatru Narodowego, do najbardziej znanych teatrów zaliczają się również Teatr Młodzieży, Centrum Kultury w Nowym Sadzie oraz Teatr w Nowym Sadzie. Synagoga organizuje również wiele imprez kulturalnych. Inne ośrodków kultury to Offset Serbskiej Akademii Nauki i Sztuki, Biblioteka Macierzy Serbskiej, Biblioteka Miejska i Azbukum. Miasto jest także domem dla instytucji kulturalnych Wojwodiny: Akademii Nauk i Sztuk oraz Archiwum Wojwodiny. Muzea.
Miasto posiada kilka muzeów i galerii publicznych i prywatnych. Najbardziej znanym muzeum w mieście jest Muzeum Wojwodiny, założone przez Macierz Serbską w 1847 roku, które mieści stałą kolekcję historyczną serbskiej kultury i życia w Wojwodiniei. Muzeum w Nowym Sadzie w twierdzy Petrovaradin ma stałą kolekcję historii twierdzy.
Galeria Macierzy Serbskiej ma największą i najbardziej znaną kolekcję w mieście. Galeria Sztuk Pięknych - jeden z największych zbiorów sztuki serbskiej od 1900 do 1970 roku.
Novi Sad jest jednym z najważniejszych ośrodków szkolnictwa wyższego i badań w Serbii. Nowy Sad jest domem dla dwóch uniwersytetów i siedmiu wydziałów prywatnych[3]. Największa uczelnia w mieście to Uniwersytet w Nowym Sadzie z około 38.000 studentów i 2.700 w pracowników naukowych. Została założona w 1960 roku i składa się z 9 wydziałów w Nowym Sadzie, z których 7 znajduje się w nowoczesnym kampusie uczelni[4]
W Nowym Sadzie istnieje 36 szkół podstawowych (33 regularne i 3 specjalne) w których uczy się 26.000 uczniów. System nauczania składa się z 11 szkół zawodowych i 4 liceum, w uczęszczanych przez 18.000 uczniów.
Liczba turystów odwiedzających Nowy Sad ciągle wzrastała od 2000 roku. Co roku na początku lipca podczas corocznego Festiwalu EXIT miasto jest pełne młodych ludzi z całej Europy. W 2005 r. ponad 150.000 osób odwiedziło festiwal, który dodał Nowy Sad do letnich festiwali na mapie Europy[5]. Oprócz Festiwalu EXIT, Novi Sad Fair przyciąga wielu ludzi biznesu do miasta. W maju, miasto jest siedzibą największych Targów Rolnych w regionie, które 600.000 osób odwiedziło w 2005 roku[6]. Istnieje również port turystyczny w pobliżu mostu Varadin w centrum, który gości statki wycieczkowe na Dunaju z całej Europy. Jest również organizowany rejs statkiem po Dunaju.
Najbardziej znaną atrakcją turystyczną jest twierdza Petrovaradin, która góruje nad miastem i są tam malownicze widoki na miasto. Obok twierdzy znajduje się również zabytkowadzielnica Stari Grad, z wieloma zabytkami, muzeami, kawiarniani, restauracjami i sklepami. Ok.. 20 km od centrum miasta mieści się Park Narodowy Fruška Gora. Nieduża odległość do parku narodowego przyciąga wielu ludzi z miasta. Na Dunaju znajdują się liczne plaże, z których największym jest Strand w sąsiedztwie. Istnieje również kilka małych przystani rekreacyjnych nad rzeką.
