Dodaj tę stronę do książki
Pokaż książkę (0 stron)
Proponowane stronyOśrodek KARTA – polska fundacja (pn. Fundacja Ośrodka KARTA), niezależna organizacja pozarządowa o statusie organizacji pożytku publicznego, stawiająca sobie za cel dokumentowanie i upowszechnianie najnowszej historii Polski oraz Europy Środkowo-Wschodniej. Fundacja stanowi organizacyjną kontynuację wydawanego od 1982, w drugim obiegu w stanie wojennym pisma "Karta" . Od lipca 2004 Fundacja ma status organizacji pożytku publicznego (OPP). Ośrodek KARTA prowadzi również działalność wydawniczą (m.in. kwartalnik historyczny Karta). Ośrodek KARTA był inicjatorem utworzenia Domu Spotkań z Historią, rozpoczynając jego działalność 17 września 2005 roku od otwarcia wystawy "Oblicza totalitaryzmu" - pokazującej doświadczenie komunizmu i nazizmu - z perspektywy Polski i jej sąsiadów.
czerwiec 2008 — w Zamku Królewskim w Warszawie odbył się finał XII edycji konkursu "Historia Bliska" pt. "Małą ojczyzna w pamięci i świadectwach". Po finale - druga część - w Domu Spotkań z Historią, gdzie uruchomiono Klub "Historii Bliskiej"
wrzesień 2010 – otwarcie internetowego forum dyskusyjnego KARTY www.forum.karta.org.pl
Zbiory archiwum Ośrodka KARTA to:
Kwartalnik historyczny "Karta" jest kontynuacją powstałego w 1982 w stanie wojennym, w warunkach konspiracji podziemnego pisma "Karta", wydawany przez Fundację Ośrodka KARTA. Od 1991 roku (momentu legalizacji) wydano 68 numerów.
Konkurs "Historia Bliska" to program realizowany przez Fundację Ośrodka KARTA i do XI edycji Fundację Batorego. Od XII edycji konkurs wspierają Fundacja Kronenberga, a także Fundacja Wspomagania Wsi i Polsko-Amerykańska Fundacja Wolności. W ramach programu organizowane są konkursy historyczne dla uczniów gimnazjów i szkół średnich. XV edycję współorganizują Ośrodek KARTA, Muzeum II Wojny Światowej w Gdańsku, Urząd do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, Biuro Edukacji m.st. Warszawy wraz z Warszawskim Centrum Innowacji Edukacyjno-Społecznych i Szkoleń oraz Fundacja Batorego.
Konkurs wspierają: Dom Spotkań z Historią w Warszawie, międzynarodowa sieć EUSTORY, Fundacja „Pamięć-Odpowiedzialność-Przyszłość” (EVZ) z Niemiec. Partnerem tematu polsko-rosyjskiego jest Stowarzyszenie „Memoriał” (Moskwa).
Uczestnicy w swoich pracach konkursowych w poszczególnych latach prezentują historię swoich rodzin i miejscowości, przeprowadzają rozmowy ze świadkami i rekonstruują lokalne wydarzenia historyczne.
Pierwsza edycja konkursu została ogłoszona w 1996 roku.
Tematy i frekwencje kolejnych konkursów:
| 1996/97 „Polska codzienność 1944–56” (731 prac, 1318 ucznów) |
| 1997/98 „Obywatel – władza 1956–1980” (425 prac, 748 uczniów) |
| 1998/99 „Najważniejsze wydarzenie w dziejach mojej społeczności. Świadkowie i świadectwa” (789 prac, 1435 uczniów) |
| 2000/01 „Praca w PRL — dla siebie, dla społeczeństwa, dla systemu?” (1027 prac, 1447 uczniów) |
| 2000/01 „Praca w PRL — dla siebie, dla społeczeństwa, dla systemu” (649 prac, 1086 uczniów) |
| 2001/02 „Obcy wśród swoich. Doświadczenie XX wieku” (473 prac, 890 uczniów) |
| 2002/03 „Ludzie w ruchu — migracja, awans, degradacja społeczna 1914–1989” (648 prac, 1094 uczniów) |
| 2003/04 „Spory o upamiętnienie przeszłości — pomniki, cmentarze, patroni” (371 prac, 715 uczniów) |
| 2004/05 „Codzienność w czasie przełomu 1944—1945" (549 prac, 1060 uczniów) |
| 2005/06 „Życie religijne w czasach PRL — jednostka, wspólnota, instytucja” (297 prac, 604 uczniów) |
| 2006/07 „Niepokorni w XX wieku” (275 prac, 518 uczniów) |
| 2007/08 „Mała ojczyzna - w pamięci i świadectwach” (359 prac, 637 uczniów). Po finale miała miejsce druga część imprezy, spotkanie w Domu Spotkań z Historią, gdzie uruchomiono Klub „Historii Bliskiej”. |
| 2008/09 „Rok 1989: koniec, przełom, początek...” (144 prac, 297 uczniów) |
| 2009/10 „Piętno II wojny - los i pamięć” (413 prac, 703 uczniów) |
| 2010/11 - cztery tematy do wyboru: 1. Dzieci wojny – żołnierze i ofiary; 2. Szkolna fotografia – wojenne losy kolegów, przyjaciół i nauczycieli; 3. Spotkania w XX wieku. Polacy−Rosjanie: przyjaciele, wrogowie, sąsiedzi? 4. Warszawa zbudowana, zburzona, odbudowywana. Moje miejsca i w tych miejscach ludzie… (281 prac, 512 uczniów) |
| 2011/12 - trzy tematy do wyboru: 1.Polacy−Rosjanie w XX wieku - historie utrwalone i zatarte; 2. Pierwsze i ostatnie dni II wojny - kadry pamięci; 3. Walka,opór, bunt - wartość i cena niezgody w PRL. |
Od 1999 roku konkurs "Historii Bliskiej" stał się elementem EUSTORY — tworzonej przez Fundację Körbera z Hamburga międzynarodowej sieci niezależnych historycznych konkursów dla młodzieży ze wszystkich części Europy (obecnie członkowie z 18 krajów), które łączy idea uczenia przez doświadczenie, realizowana w prowadzonej przez młodych ludzi samodzielnej pracy badawczej.
W ramach programu "Historia Bliska" Ośrodek K wraz z Fundacją Bankową im. Leopolda Kronenberga zrealizowały również projekt "Prywaciarze 1945–89".
"Prywaciarze 1945–89" był to konkurs na świadectwa dokumentujące wszelkie formy przedsiębiorczości — indywidualnej lub grupowej — jakie w powojennej Polsce zaistniały wbrew ograniczeniom, narzuconym przez system. Te formy samodzielnego działania często stawały się w Polsce powojennej tożsame z nielegalnością. „Spekulanci”, „cinkciarze”, „badylarze”, „prywaciarze” — to epitety, które wyrażały negatywne nastawienie do ludzi szukających niezależności gospodarczej. Efektem projektu była wystawa pod tym samym tytułem, a także publikacja albumowa zawierająca najciekawsze prace konkursowe oraz ponad sto zdjęć obrazujących "peerelowską" prywatną inicjatywę.
Historia Mówiona to program Ośrodka KARTA powołany do życia w 2003 r.
Rozpoczął go udział Karty w międzynarodowym projekcie dokumentacyjnym Mauthausen Survivors Documentation Project (marzec 2002 – maj 2003), w którym nagrywaliśmy relacje biograficzne byłych polskich więźniów niemieckich obozów koncentracyjnych systemu Mauthausen – w sumie 164 nagrania audio i video.
Był to powrót do pierwszych doświadczeń Ośrodka z nagrywaniem świadków historii XX w. W latach 1987-1993, w ramach Archiwum Wschodniego, nagrano ok. 1200 relacji Polaków i obywateli polskich represjonowanych przez ZSRR – głównie deportowanych z Kresów Wschodnich oraz więźniów łagrów – a także żołnierzy powojennego podziemia antykomunistycznego.
Pogotowie Archiwalne to program Ośrodka KARTA, istniejący od 2007 roku, który zbiera wszelkie sygnały z całej Polski dotyczące zagrożonych zbiorów archiwalnych: prywatnych, środowiskowych, o nieznanym pochodzeniu — związanych z okresem do 1989 roku.
Ratowanie zbiorów:
Ponieważ codziennie ulega zniszczeniu wiele cennych, nierozpoznanych świadectw historycznych, Ośrodek KARTA ogłasza gotowość do przyjęcia archiwaliów historii najnowszej (od początku XX wieku do roku 1989) od wszystkich tych, którzy już ich nie potrzebują lub chcą się nimi podzielić. Pogotowie Archiwalne ma być ratunkiem dla zagrożonych materiałów i zbiorów. Ośrodek KARTA gwarantuje odbiór i transport archiwum, jego uporządkowanie i skatalogowanie, a także zabezpieczenie i upowszechnianie wszystkim zainteresowanym w ogólnodostępnej czytelni. KARTA daje również statutową gwarancję wieczystego przechowywania zbiorów.
Funkcjonowanie projektu:
Program został nazwany Pogotowiem ze względu na sposób funkcjonowania - specjalnie zakupiony przez Ośrodek KARTA samochód (dofinansowany przez PZU SA i DaimlerChrysler) będzie dojeżdżał na wezwanie osób, które zgłosiły chęć przekazania swoich zbiorów. Mogą to być fotografie, listy, dokumenty urzędowe, kroniki, pamiętniki, spisane wspomnienia, wycinki prasowe, stare plakaty i ulotki, gazetki ścienne, a nawet zeszyty szkolne.
Pogotowie Archiwalne ma ocalić od zniszczenia stare dokumenty przy minimalnym zaangażowaniu darczyńców. Odebrane materiały zostaną opracowane i włączone do zasobu Archiwum Ośrodka KARTA. W zależności od okresu, którego będą dotyczyć, staną się integralną częścią Archiwum Wschodniego, przechowującego materiały z lat 1901–1956, bądź Archiwum Opozycji, które zajmuje się dokumentacją powstałą po 1956 roku. Osoby, które nie chcą rozstawać się ze swoimi archiwami, a uważają, że znajdują się w posiadaniu rzeczy godnych uwagi, mogą podzielić się z Ośrodkiem KARTA swoimi zbiorami. W takim przypadku zdjęcia i dokumenty zostaną zdigitalizowane zwrócone właścicielom.
Ośrodek KARTA od 25 lat zajmuje się dokumentacją i upowszechnianiem historii najnowszej Polski i Europy Wschodniej. Od 2001 roku jest zaangażowany w działania na rzecz ratowania unikalnych zbiorów archiwalnych w ramach ruchu archiwów społecznych.
Partnerem akcji jest Dom Spotkań z Historią, który działa na bazie zasobów źródłowych Ośrodka KARTA i ściśle z nim współpracuje.
Inauguracja działalności Pogotowia Archiwalnego nastąpiła 20 czerwca 2007 roku, podczas konferencji prasowej w Domu Spotkań z Historią przy ul. Karowej 20.
Indeks Represjonowanych to program badawczy Ośrodka KARTA (realizowany od 1988 r.), w ramach którego prowadzona jest całościowa imienna dokumentacja losów obywateli polskich prześladowanych w ZSRR w latach 1939-1959. Od 2002 r. program realizowany jest pod patronatem Instytutu Pamięci Narodowej, przy wsparciu Ministerstwa Nauki i Informatyzacji i Fundacji na rzecz Nauki Polskiej.
Zgromadzone w Ośrodku KARTA ankiety personalne represjonowanych oraz materiały źródłowe z archiwów polskich i postsowieckich zostały skatalogowane i skomputeryzowane. Tak powstała podstawowa baza danych "Indeksu Represjonowanych", która liczy obecnie ponad 754 tysiące biogramów; w przypadku osób występujących w kilku źródłach dane się powtarzają, a więc całość dotyczy mniejszej liczby osób. Zgromadzenie takiego materiału pozwoliło na podjęcie całościowych badań weryfikacyjnych i statystycznych. Całkowicie zweryfikowane informacje o ponad 114 900 tysiącach osób opublikowane zostały w piętnastu tomach serii wydawniczej Indeks Represjonowanych. Biogramy w tych tomach zawierają podstawowe dane identyfikujące osobę i opisujące formę represji w ZSRR oraz informacje o źródłach archiwalnych, w których jest to (czasem znacznie szerzej) zapisane.
Badawczo-opiniotwórczy program Wspólne Miejsce – Europa Wschodnia, polegający na wspólnym dokumentowaniu przeszłości, zainicjowany został w 1992 r. podczas Tygodnia Sumienia w Polsce – spotkania w Warszawie kilku tysięcy Sybiraków z członkami Stowarzyszenia Memoriał z Rosji i Ukrainy. Ośrodek od tej pory koordynował działania partnerskie mające na celu udokumentowanie szczególnie zaniedbanych poznawczo obszarów wspólnej historii XX wieku. W pracach programu uczestniczą partnerzy m.in. z Rosji, Białorusi, Litwy, Ukrainy, Bułgarii, Czech i Słowacji.
Program badawczo-dokumentacyjny, służący zapisaniu historii działań środowisk opozycyjnych w Polsce w latach 1945-1989. Podstawowym przedsięwzięciem wydawniczym programu jest obecnie "Opozycja w PRL". Słownik biograficzny 1956-1989, którego trzy pierwsze tomy ukazały się w latach 2000-2006.
Portal Uczyć się z historii – uruchomiony we wrześniu 2005 serwis internetowy poświęcony historii Polski i jej sąsiadów w XX wieku, gromadzący i służący publikacji historycznych projektów edukacyjnych dotyczących doświadczenia totalitaryzmów: nazizmu i komunizmu, a szczególnie okupacji, ludobójstwa i wysiedleń oraz ich dziedzictwu i współczesnej debacie o nich oraz płynącej z tamtej przeszłości nauki dla przyszłości, kształtowania i przestrzegania praw człowieka.
Strona internetowa adresowana jest do nauczycieli oraz innych osób i instytucji pracujących z młodzieżą, ale także do samej młodzieży. Ma być polem wymiany poglądów, pogłębiania wiedzy, szukania inspiracji do pracy i nauki oraz sprawdzania nowych metod przekazywania i zdobywania wiedzy. Na stronie publikowane są również aktualności związane z edukacją historyczną, a dział „Ze świata” – prezentuje informacje o zagranicznych inicjatywach edukacyjnych oraz artykuły spoza Polski;
Znajduje się tu również strefa Historii Bliskiej – konkursu historycznego Ośrodka KARTA, wraz z jego archiwum oraz udostępnianiem wybranych prac konkursowych uczniów oraz strefa jednego z tematów rosyjskiego konkursu „Człowiek w historii. Rosja — 20 wiek” pt. „Rosja i Polska: swój czy obcy”.
Jest także dział "Polacy-Rosjanie - spotkania w XX i XXI wieku"[1]. Można tam znaleźć informacje, artykuły oraz materiały poświęcone tylko Polsce i Rosji i kwestiom edukacji historyczno-obywatelskiej. Strona propaguje dobre praktyki edukacyjne dotyczące polsko-rosyjskiej historii, prezentując m.in. jeden z tematów rosyjskiego konkursu „Człowiek w historii. Rosja — 20 wiek” pt. „Rosja i Polska: swój czy obcy” oraz jeden z tematów polskiego konkursu „Historia Bliska” pt. „Polacy-Rosjanie - spotkania w XX wieku”.
Portal internetowy XX wiek stanowi wirtualny zbiorowy dziennik historii Polski XX wieku. Interaktywna oś czasu, będąca głównym mechanizmem portalu, daje możliwość dotarcia do świadectw historii: fragmentów najbardziej znaczących relacji świadków (ich wspomnień, dzienników, listów) oraz dokumentów — w postaci nagrań audio i wideo, jak również materiału ikonograficznego (zdjęć, plakatówek, ulotek i obiektów muzealnych). Oś czasu została podzielona na dekady, lata, miesiące i dni, tak by użytkownik mógł z łatwością dotrzeć do interesujących go materiałów ilustrujących każdy dzień stulecia. Celem jest wypełnienie takimi treściami — dzień po dniu — całego wieku.
Drugim komponentem portalu jest Biblioteka Cyfrowa (działająca w ramach pierwszego w Polsce systemu do budowy bibliotek cyfrowych dLibra) — miejsce prezentacji unikatowych archiwaliów KARTY. W przyszłości znajdą się tutaj także najcenniejsze obiekty ze zdigitalizowanych zbiorów społecznie tworzonych archiwów lokalnych przy bibliotekach gminnych, których zakładanie KARTA wesprze w ramach Programu Rozwoju Bibliotek.
Indeks Represjonowanych 1939-59
W bazie danych Internetowego Centrum „Indeksu Represjonowanych” znajdują się informacje ze zweryfikowanych i opublikowanych dwudziestu zestawień, a także nie opublikowanego jeszcze zestawienia biogramów osób deportowanych w 1940 roku z obwodu brzeskiego do obwodu archangielskiego (6713 biogramów).
Ponadto w Internetowym Centrum można znaleźć informacje o osobach z dwóch pierwotnych zestawień – tzw. Listy Ukraińskiej oraz Wykazu spraw prowadzonych przez organa NKWD Zachodniej Ukrainy i Białorusi, będącego wiarygodnym spisem osób, które aresztowano i przeciw którym wszczęto śledztwo podczas okupacji sowieckiej 1939–41. W sumie dane te opisują los około 215 tysięcy osób, czyli około 37% wszystkich represjonowanych.
| 1. Rozstrzelani w Katyniu | (4410 osób) |
| 2. Rozstrzelani w Charkowie | (3739) |
| 3. Rozstrzelani w Twerze | (6314) |
| 4. Uwięzieni w Borowiczach | (5795) |
| 5. Jeńcy w Griazowcu i Suzdalu | (3640) |
| 6. Aresztowani w rejonie Lwowa i Drohobycza | (5822) |
| 7. Uwięzieni w Stalinogorsku | (6326) |
| 8. Uwięzieni w Donbasie i pod Saratowem | (4782) |
| 9. Jeńcy zmarli i zaginieni | (1785) |
| 10. Więźniowie łagrów w rejonie Workuty | (4105 – aresztowani 1939–1944) |
| 11. Więźniowie łagrów w rejonie Workuty | (5690 – aresztowani po 4 stycznia 1944) |
| 12. Jeńcy w Juży | (9567) |
| 13. Jeńcy obozu lwowskiego | (12 002) |
| 14. Uwięzieni w Ostaszkowie i Riazaniu | (4307) |
| 15. Aresztowani na „Zachodniej Białorusi” | (4669) |
| 16. Deportowani w obwodzie archangielskim | (9320 – wywiezieni z obwodu białostockiego) |
| 17. Deportowani w obwodzie archangielskim | (8559 – wywiezieni z obwodu baranowickiego i wilejskiego) |
| 18. Deportowani w obwodzie archangielskim | (10 344 – wywiezieni z obwodu lwowskiego) |
| 19. Internowani na Uralu | (3940) |
| 20. Deportowani w obwodzie wołogodzkim | (14 226) |
Represjonowani 1981-89
Tworzona w Ośrodku KARTA komputerowa baza danych o osobach represjonowanych przez władze PRL w latach 1981-1989 powstaje w oparciu o zbiory Archiwum Opozycji - ogólnopolskiego centrum dokumentacji działań polskiej opozycji antykomunistycznej. W bazie znajdą się docelowo biogramy wszystkich osób prześladowanych z przyczyn politycznych w latach 80. - internowanych, aresztowanych, więzionych, skazanych przez sądy i kolegia do spraw wykroczeń. Dotychczas skomputeryzowaliśmy informacje o blisko 10 tysiącach internowanych w stanie wojennym. Każdy biogram zawiera podstawowe dane personalne, daty represji oraz, niekiedy, miejsca internowania. Baza obecnie nie jest publicznie udostępniana ze względu na ochronę danych osobowych określoną przez GIODO.
Baza danych ofiar "konfliktu polsko-ukraińskiego" w latach 40. XX wieku
Baza danych zawiera 3970 biogramów ofiar "konfliktu polsko-ukraińskiego" z lat 1942–44 z terenu czterech gmin: Chotiaczów, Korytnica, Mikulicze i Werba przedwojennego powiatu włodzimierskiego województwa wołyńskiego. Są to osoby narodowości polskiej (2974 biogramy) i ukraińskiej (964 biogramy) oraz osoby o innej lub nieustalonej narodowości (32 biogramy).
Podstawę zestawienia stanowią dane pochodzące m.in. z akt Oddziałowej Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu w Lublinie dotyczących zbrodni popełnionych na terenie województwa wołyńskiego w latach 1939–45 przez nacjonalistów ukraińskich, zbiorów Archiwum Wschodniego Ośrodka KARTA, zbiorów Państwowego Archiwum Obwodu Wołyńskiego w Łucku, materiałów zgromadzonych przez ukraińskiego badacza Jarosława Caruka, a także wielu publikacji książkowych[3].
Katalog zbiorów archiwalnych
Baza danych zbiorów archiwalnych Ośrodka KARTA, w tym:
| Archiwum Fotografii | W Archiwum Fotografii Ośrodka KARTA zgromadzonych jest ponad 100 tysięcy fotografii (negatywów, diapozytywów, odbitek, albumów fotograficznych) z okresu 1914-1989. Zasób jest sukcesywnie digitalizowany i opracowywany. W formie elektronicznej dostępnych jest obecnie kilkanaście tysięcy zdjęć. W bazie udostępniane są także inne zbiory ikonograficzne (plakaty, szkice, projekty, rysunki, karty pocztowe, znaczki, ulotki) przeważnie składające się z druków nieoficjalnych, wydawanych przez ugrupowania opozycyjne bądź niezależne oficyny wydawnicze w latach 80. Osobny zespół stanowią oficjalne plakaty propagandowe z lat 1946-1987. |
| Archiwum konkursów "Historii Bliskiej" | Baza danych Historii Bliskiej zawiera podstawowe informacje o pracach (po 15 edycjach w 2011 roku: o blisko 8 tysiącach prac) nadesłanych na konkursy historyczne dla młodzieży organizowane od 1996 roku przez Ośrodek KARTA i Fundację Stefana Batorego (11 edycji), a następnie także we współpracy z innymi instytucjami partnerskimi (np. Muzeum II Wojny Światowej, Urząd do spraw Kombatantów i osób Represjonowanych, Fundacja Wspomagania Wsi,Polsko-Amerykańska Fundacja Wolości, Fundacja bankowa im. Ludwika Kronenberga). Każdy z konkursów stanowi odrębną, zamkniętą całość. Ich tematem jest historia najnowsza (XX wiek) ze szczególnym uwzględnieniem relacji bezpośrednich świadków opisywanych zdarzeń. |
Biblioteka Cyfrowa to miejsce prezentacji w formie zdigitalizowanej części zbiorów archiwalnych Ośrodka KARTA. Aktualnie wprowadzone zostały do bazy dLibra: kolekcja Jacka Kuronia (ponad 13 tys. skanów dokumentów) oraz kolekcja "Solidarność– Narodziny Ruchu" (obecnie 4 tys. skanów, ciągle uzupełniania o nowe dokumenty) oraz kolekcje środowiskowe, w tym czasopisma poszczególnych organizacji niezaleznych (w sumie ponad 22 tys. skanów).
Ośrodek KARTA w ramach Programu Rozwoju Bibliotek (prowadzonego przez Fundację Rozwoju Społeczeństwa Informacyjnego) wdrożył sieć lokalnych archiwów społecznych tzw. Cyfrowych Archiwów Tradycji Lokalnej (CATL). Sieć jest tworzona przez wybrane biblioteki gminne, które są centrami aktywizującymi miejscowe społeczności do ocalania, pielęgnowania i upowszechniania historii i tradycji lokalnej.
Projekt CATL zakłada współpracę między wszystkimi bibliotekami – stworzenie sieci, której osią jest udostępniana przez Ośrodek KARTA infrastruktura: biblioteka cyfrowa dLibra oraz system stron domowych CATL. Współpraca bibliotek dokonuje się w oparciu o zamknięta forum internetowe [4] i blog internetowy[5]. Blog ten jest otwarty także dla wszystkich zainteresowanych.
W ramach projektu biblioteki gminne inicjują i koordynują gromadzenie w ich gminach materiałów dokumentujących historię lokalną i zamieszczanie ich na otrzymanych, specjalnie do tego celu stworzonych stronach domowych. Materiały też można przeszukiwać poprzez stronę www.archiwa.org[6].
Fundacja Rozwoju Społeczeństwa Informacyjnego realizuje Program Rozwoju Bibliotek, który ma ułatwić polskim bibliotekom publicznym dostęp do komputerów, Internetu i szkoleń. Program Rozwoju Bibliotek jest wspólnym przedsięwzięciem Fundacji Billa i Melindy Gates oraz Polsko-Amerykańskiej Fundacji Wolności.
Fundacja Ośrodka KARTA była organizatorem m.in. następujących wystaw:
| Wyrok | Wystawa Wyrok pokazywała zdjęcia osób skazanych na rozstrzelanie w ZSRR w latach 1937–38. Premiera wystawy miała miejsce w październiku 1994. |
| Fenomen Solidarności | Wystawa Fenomen „Solidarności” przedstawia najważniejsze wydarzenia z lat 1980–1989 — powstanie ruchu Solidarności, powszechny akces społeczeństwa polskiego do nowych związków zawodowych, relacje między „S” a władzą komunistyczną, atak władzy na ruch społeczny, schyłek systemu komunistycznego w Polsce i w Europie Wschodniej. W czerwcu 2005 otwarto wystawę Fenomen Solidarności w Brukseli (w wersji niderlandzko-francuskiej) i w Barcelonie (w wersji hiszpańsko-katalońskiej), pokazującą historię ruchu wolnościowego w Polsce od wywalczenia wolnych związków zawodowych do wejścia do Unii Europejskiej. W lipcu 2005 pokazana została rosyjska wersja wystawy Fenomen Solidarności na targach w Moskwie. |
| Przez Solidarność do Europy | Szwedzkojęzyczna ekspozycja prezentowała pomocy szwedzką dla Polski w latach 70. i 80. W grudniu 2003 otwarto wystawę Przez Solidarność do Europy w sali Norra Latin w centrum Sztokholmu. |
| Polacy – Czesi – Słowacy: spotkania pod komunizmem | Wystawa Polacy – Czesi – Słowacy: spotkania pod komunizmem, prezentowana w styczniu 2005 w Czeskim Centrum w Warszawie. To druga ekspozycja (po wystawie polsko-węgierskiej) przygotowana przez Ośrodek KARTA na zlecenie Urzędu Miasta st. Warszawy, poświęcona historii relacji wzajemnych społeczeństw Grupy Wyszehradzkiej w epoce komunizmu. Na ekspozycję składa się dwadzieścia plansz zdjęciowo- tekstowych, ukazujących wybrane epizody ze spotkań Czechów, Słowaków i Polaków od roku 1956 do wybuchu Aksamitnej Rewolucji w roku 1989. |
| Polacy – Węgrzy: spotkania pod komunizmem | Wystawa Polacy – Węgrzy: spotkania pod komunizmem, została przygotowana przez Ośrodek KARTA we współpracy z Urzędem Miasta st. Warszawy. W skład ekspozycji wchodzi dwadzieścia plansz tekstowo-zdjęciowych będących zbliżeniami najważniejszych spotkań w historii dwóch narodów na przestrzeni lat 1956–89. Wystawa została otwarta w październiku 2004. |
| Czas imperium | Wystawa fotografii Tomasza Kiznego wykonanych na Syberii, Kołymie, Workucie, Wyspach Sołowieckich, Kanale Białomorskim - skonfrontowanych ze zdjęciami dokumentalnymi odnalezionymi w sowieckich archiwach oraz w prywatnych albumach byłych więźniów Gułagu i wśród rodzinnych pamiątek funkcjonariuszy Systemu. Wystawa została otwarta w czerwcu 1997 w Galerii Zachęta w Warszawie. |
| Solidarność 1980. 18 dni, które wstrząsnęły światem | Wystawa pokazuje 18 dni strajku w Stoczni Gdańskiej - od wybuchu protestu 14 sierpnia po podpisanie porozumień 31 sierpnia 1980. Zrealizowana w 5 wersjach językowych (angielska, niemiecka, francuska, rosyjska i hiszpańska), prezentowana w sieci (14) polskich placówek kulturalnych i dyplomatycznych na całym świecie od października 2000. |
| Odrzucając kłamstwo. Z historii oporu i opozycji antytotalitarnej w XX wieku | Wystawa opowiada o wybranych ludziach i środowiskach występujących przeciwko XX-wiecznym systemom totalitarnym - nazizmowi i komunizmowi - w obronie praw człowieka. Pokazuje indywidualną drogę do opozycji, tworzenie się alternatywnych wobec systemu środowisk, formy opozycyjnego działania i kontaktów między opozycjami w różnych krajach. Stała ekspozycja, w języku polskim i niemieckim, prezentowana w pałacu w Krzyżowej k. Świdnicy. Otwarcie: 24 czerwca 1998 w Krzyżowej.
Wystawa została przygotowana przez Kreisau Initiative z Berlina i Ośrodek KARTA i jest stale prezentowana w Międzynarodowym Domu Spotkań Młodzieży w Krzyżowej. |
| Niezależna Agencja Fotograficzna Dementi | Wystawa prezentuje ponad 70 fotografii, wykonanych przez fotoreporterów Niezależnej Agencji Fotograficznej "dementi" w latach 1982-1991, ukazujących lata stanu wojennego oraz okres upadku systemu komunistycznego w Polsce, Czechosłowacji, Rumunii, NRD, na Litwie oraz Łotwie. Otwarcie: 13 grudnia 1997, Muzeum Miejskie we Wrocławiu. |
| Planeta Kołyma | Wystawa prezentuje zdjęcia archiwalne, wydobyte z archiwów b.ZSRR, przedstawiające pracę więźniów w kopalniach i obozach kołymskich. Drugim nurtem wystawy są współczesne fotogramy autorstwa Tomasza Kiznego, wykonane w 1995 roku podczas jego wyprawy na Kołymę. Otwarcie: kwiecień 1996, Instytut Polski w Düsseldorfie. |
| Bramy Wolności. Od Solidarności do zjednoczenia Niemiec | Wystawa pokazuje wydarzenia społeczno-polityczne lat 1980-89 w Polsce oraz wystąpienia społeczeństw innych krajów - Węgier, republik bałtyckich, NRD, Czechosłowacji, Rumunii - w 1989-90 roku. Druga część wystawy jest opowieścią o polskiej opozycji demokratycznej i przedstawia okres lat 1976-89: rodzenie się zorganizowanej opozycji, wielość jej form aktywności. Wystawa wyłącznie w wersji niemieckojęzycznej. Wystawa została przygotowana wspólnie z Centrum Stosunków Międzynarodowych. Otwarcie: 10 listopada 1999 w Berlinie, Debis Hause w Berlinie. W październiku 2000 otwarto wystawę Bramy Wolności przy polskim pawilonie wystawowym podczas Międzynarodowych
Targów Książki we Frankfurcie n. Menem. |
| Koniec Jałty 1945-89 | Wystawa ukazuje rolę polskiego społeczeństwa w zmianach politycznych, które doprowadziły do upadku komunizmu i narodzin nowych demokracji, a w rezultacie uruchomienia skutecznego procesu jednoczenia się Europy. Równoległym tematem wystawy jest pomoc Zachodu dla Polaków w stanie wojennym. Pokazuje różne formy tej pomocy i jest zarazem symbolicznym podziękowaniem za nią. Dzięki poparciu Zachodu Polska nie była osamotniona w swojej walce o „wyjście z Jałty”. Wystawa została
przygotowana na zlecenie MSZ i w grudniu 1999 otwarto w różnych miejscach świata dziesięć egzemplarzy wystawy "Koniec Jałty 1945–89". Od 30 kwietnia 2004 (w przeddzień wstąpienia Polski do Unii Europejskiej) do 16 maja 2004 wystawa była prezentowana w warszawskim Pałacu Kultury (hol główny i sala im. Kisielewskiego). |
| Oblicza totalitaryzmów | Wystawa, którą zainaugurowano 17 września 2015 działalność Domu Spotkań z Historią (Warszawa,ul. Karowa 20) pokazująca doświadczenie kominizmu i nazizmu w XX wieku z perspektywy Polski i jej sąsiadów. |
| Dni Solidarności | Wystawa plenerowa ukazująca, dzień po dniu, najważniejsze wydarzenia Sierpnia 1980 i strajków na Wybrzeżu, które doprowadziły do powstania niezależnych związków zawodowych. Otwarcie: 31 sierpnia 2000, dziedziniec Zamku Królewskiego w Warszawie. Obecnie wystawę można oglądać na terenie Stoczni Gdańskiej. W lipcu 2005 pokazano skróconą wersję wystawy "Dni Solidarności" w Gdańsku we współpracy z IPN Oddział Gdańsk oraz drugą wersję w Warszawie na zamówienie Miasta St. Warszawy, Urzędu Dzielnicy Włochy. |
| Prywaciarze 1945-89 | Stragany, kramy i sklepiki; jarmarki, bazary i targi; rzemieślnicy i rękodzielnicy; punkty usługowe; milicja przeciw „pasożytom” — wystawa blisko pięćdziesięciu fotografii, pierwsza próba pokazania zjawiska „prywatnej inicjatywy” i różnych form przedsiębiorczości, jakie w Polsce powojennej zaistniały wbrew ograniczeniom narzuconym przez system. Otwarcie: 19 marca 2001 w Domu Związku Rzemiosła Polskiego w Warszawie. |
| Europa XX wieku: Oblicza totalitaryzmu | Multimedialna wystawa Europa XX wieku: oblicza totalitaryzmu została przygotowana przez Ośrodek KARTA w powstającym Domu Spotkań z Historią, a otwarcie nastąpiło 17 września 2005. |
| Marzenie o upadku Kurtyny. W 50. rocznicę podpisania Traktatów Rzymskich | Plenerowa wystawa fotograficzna Marzenie o upadku Kurtyny. W 50. rocznicę podpisania Traktatów Rzymskich przygotowana została we współpracy z Domem Spotkań z Historią, a sfinansowana ze środków Przedstawicielstwa Komisji Europejskiej w Polsce. Otwarcie: 5 grudnia 2007, skwer u zbiegu ulicy Karowej i Krakowskiego Przedmieścia w Warszawie. |
| Tu się nigdy nic nie zmieni '68 | Wystawa została przygotowana przez Dom Spotkań z Historią przy wsparciu Ośrodka KARTA z okazji 40. rocznicy wydarzeń Marca ’68. Wystawie towarzyszyły pokazy filmów dokumentalnych i spotkania z reżyserami oraz wydany przez Ośrodek KARTA album "Rok 1968. Środek Peerelu". |
Informacje o wszystkich publikacjach Ośrodka KARTA znaleźć można na stronie wydawnictwa Fundacji Ośrodka KARTA oraz w internetowej księgarni Fundacji Ośrodka KARTA. Tu wymienione zostaną jedynie wybrane publikacje w kolejności chronologicznej.
| Grudzień 1995 - pierwszy tom „Indeksu Represjonowanych”, seria zestawień nazwisk osób represjonowanych w ZSRR, w każdym tomie osobna kategoria osób prześladowanych. Wydawano przeciętnie po dwa tomy rocznie. |
| Czerwiec 1996 - „Misja Kowaliowa”, historia Siergieja Kowaliowa, rosyjskiego obrońcy praw człowieka, oraz dokładna relacja z misji jego grupy podczas pierwszej rosyjskiej pacyfikacji Czeczenii (1994–96). |
| Maj 1998 - pierwszy tom (nr 1-2) w wydawanej przez Ośrodek serii „Polska–Ukraina: trudne pytania”, cyklu przedstawiającego kolejne seminaria polsko-ukraińskie dotyczące wzajemnego konfliktu lat 40. |
| Listopad 1998 - „Łagry. Przewodnik encyklopedyczny”, polska wersja pierwszego usystematyzowanego opisu struktur sowieckich obozów koncentracyjnych, stworzony przez Stowarzyszenie „Memoriał” w Rosji. |
| Październik 2000 - z okazji otwarcia wystawy „Bramy Wolności” przy polskim pawilonie wystawowym podczas Międzynarodowych Targów Książki we Frankfurcie n. Menem ukazał się pierwszy numer niemieckojęzycznej „Karty”, antologia tekstów kwartalnika (w sumie 3 numery). |
| Grudzień 2000 - pierwszy tom „Opozycji w PRL. Słownik biograficzny 1956–89” z 160 biogramami A–Z. |
| Czerwiec 2001 - dwa pierwsze tytuły: „Baruch Milch Testament” i „Halina Zawadzka. Ucieczka z getta” z serii „Żydzi polscy” w nowej formie edytorskiej. |
| Grudzień 2001 - całościowy „Katalog zbiorów Archiwum Opozycji”, przedstawiający zgromadzoną w Ośrodku „bibułę” oraz kolekcje osób i środowisk. |
| Sierpień 2003 - pierwszy numer rosyjskojęzycznej Karty, antologia, wybranych z myślą o czytelniku rosyjskojęzycznym, najbardziej znaczących tekstów z 36 numerów polskich. |
| Październik 2003 - hiszpańskojęzyczny numer Karty oraz prezentacja multimedialna na płycie CD, będąca montażem archiwalnych zdjęć oraz dokumentów, opowiadających o momentach przełomowych w dziejach krajów Europy Środkowo-Wschodniej w okresie między konferencją w Jałcie w 1945 roku a upadkiem muru berlińskiego i rewolucją rumuńską w 1989 roku. |
| Październik 2003 - płyta CD „Mówi Radio Wolna Europa”, będąca montażem fragmentów audycji archiwalnych Rozgłośni Polskiej RWE z lat 1952–84, przygotowana przez Macieja J. Drygasa. |
| Listopad 2003 - „Doświadczenia graniczne. Młodzież bada polsko-niemiecką historię” pod redakcją Alicji Wancerz-Gluzy (Polska) i Gabriele Bucher-Dinç (Niemcy), ze wstępem Władysława Bartoszewskiego i Richarda von Weizsäckera. |
| Marzec 2004 - „Wołyń, Galicja Wschodnia 1943–1944 – przewodnik po polskich i ukraińskich źródłach archiwalnych”. |
| Grudzień 2004 - „Spowiedź Calka Perechodnika” w serii „Żydzi polscy”, pierwsze wydanie w pełnej, nieokaleczonej wersji. |
| Kwiecień 2005 - „Dotknięcie anioła” w serii „Żydzi polscy”, niepublikowane dotąd wspomnienia Henryka Schoenkera. |
| Sierpień 2005 - „Dni Solidarności” jako książka, zapis osiemnastu dni strajku w sierpniu 1980. W 5 wersjach językowych, po: polsku, angielsku, niemiecku, ukraińsku i hiszpańsku. |
| Wrzesień 2005 - album „Rok 1920. Wojna Polski z Rosją bolszewicką”. Od września 2005 działa księgarnia Ośrodka KARTA przy ulicy Karowej 20 w Warszawie. |
| Listopad 2005 - album „Karnawał z wyrokiem”, poświęcony działalności Solidarności w latach 1980-81. |
| Styczeń 2006 - „Ochotnik” Stanisława Bohdanowicza w nowej serii „Świadectwa”, niezwykły zapis losów żołnierza tworzącej się na Syberii polskiej armii. |
| Wrzesień 2007 - III tom słownika biograficznego „Opozycja w PRL 1956-89”. W najnowszej części wydawnictwa opublikowano 110 biografii i portretów przedstawicieli opozycji z całej Polski. |
| Styczeń 2008 - po 10-letniej pracy ukazał się drukiem „Słownik dysydentów. Czołowe postacie ruchów opozycyjnych w krajach komunistycznych w latach 1956–1989”. Materiał słownika obejmuje 353 biogramy najwybitniejszych przedstawicieli opozycji demokratycznej z 24 państw byłego bloku sowieckiego oraz towarzyszące im teksty analityczne. |
| 1989 Nagroda Stowarzyszenia Dziennikarzy Polskich dla pisma „Karta” za „nową formułę pisania o historii najnowszej” |
| 2001 Dyplom ministra spraw zagranicznych RP dla Ośrodka KARTA za zasługi dla promocji Polski w świecie” |
| 2001 Medal św. Jerzego od „Tygodnika Powszechnego” dla Zbigniewa Gluzy, szefa KARTY, za „walkę z niepamięcią” |
| 2002 Nagroda „Rzeczpospolitej” im. Jerzego Giedroycia dla Zbigniewa Gluzy i Ośrodka KARTA za „działalność w imię polskiej racji stanu” |
| 2002 Główna nagroda w konkursie „Pro Publico Bono” dla Ośrodka KARTA — jako najlepszej inicjatywy obywatelskiej w skali ogólnopolskiej |
| 2005 Nagroda Urzędu ds. Kombatantów i Osób represjonowanych dla „KARTY” za „konsekwentne dążenie do odsłaniania prawdy historycznej” |
| 2006 Doroczna Nagroda Fundacji Władysława i Nelli Turzańskich (Toronto) w dziedzinie kultury dla Ośrodka KARTA |
| 2007 Nagroda „Złotych Gwiazd” przyznana przez Dyrekcję Generalną Komisji Europejskiej ds. Edukacji i Kultury za organizację międzynarodowego seminarium w dziedzinie praw człowieka, odnoszącego się do problemu migracji w historii i współcześnie dla Ośrodka KARTA jako partnera organizacji „Netzwerk Migration in Europe” z Niemiec i „Nadace Rozvoje Občanske Společnosti” („Fundacja Rozwoju Społeczeństwa Obywatelskiego”) z Czech |
| 2008 Nagrodą „Memoria Iustorum — Pamięć Sprawiedliwych” dla Zbigniewa Gluzy i Ośrodka KARTA za działania na rzecz dialogu polsko-ukraińskiego |
| 2008 Honorowa nagroda „Pro Publico Bono” dla Ośrodka KARTA — za całokształt działalności na rzecz rozwoju społeczeństwa obywatelskiego |
| 2008 Medal Dnia Pamięci Ofiar Zbrodni Katyńskiej[7] |
| 2009 Nagroda Dwudziestolecia Odrodzenia Niepodległej Polski — Pro Publico Bono dla Ośrodka KARTA |
| 2010 – Ośrodek KARTA został odznaczony przez Stowarzyszenie Żydów Kombatantów i Poszkodowanych w II Wojnie Światowej Medalem Poświęconym Rocznicy Powstania w Getcie Warszawskim w dowód „wdzięczności za kultywowanie przez KARTĘ pamięci o żydowskich bohaterach wspólnej historii Polski |
| 2011 – w marcu Zbigniew Gluza został odznaczony przez Prezydenta RP Bronisława Komorowskiego Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski; w kwietniu – Anna Dzienkiewicz, wieloletnia szefowa i redaktor serii wydawniczej Indeksu Represjonowanych, została odznaczona przez Prezydenta RP Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski za upowszechnianie prawdy o Zbrodni Katyńskiej; we wrześniu – Alicja Wancerz-Gluza – współzałożycielka KARTY, inicjatorka i koordynatorka działań edukacyjnych oraz wszystkich internetowych Ośrodka, została odznaczona przez Prezydenta RP Bronisława Komorowskiego Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski „za wybitne zasługi w działalności na rzecz budowania społeczeństwa obywatelskiego, za osiągnięcia w podejmowanej z pożytkiem dla kraju pracy zawodowej i społecznej” |
