Obóz koncentracyjny Gonars

pomnik na cmentarzu

Obóz koncentracyjny Gonars utworzony został przez Włochów podczas II wojny światowej w roku 1942 w miejscowości Gonars w północno-wchodnich Włoszech (nieopodal dzisiejszej granicy ze Słowenią, w prowincji Udine).

Obóz koncentracyjny włoscy faszyści uruchomili tam 23 lutego 1942. W pierwszym transporcie przywieziono 5343 osoby, w tym 1643 dzieci, z okolic Lublany, a także z innych obozów (na wyspie Rab i z Monigo nieopodal Treviso). W obozie przetrzymywani byli głównie obywatele Jugosławii, przede wszystkim Słoweńcy i Chorwaci, ale także osoby innych narodowości.

Obóz zlikwidowano 8 września 1943, zaraz po kapitulacji Włoch. Uczyniono wiele, by usunąć materialne dowody jego istnienia: budynki zburzono, materiały budowlane wykorzystano do budowy innych obiektów w mieście (m.in. okolicznego przedszkola), a teren obozu zamieniono na łąkę.

Jedynie w roku 1973 ustawiono na miejscowym cmentarzu pomnik zaprojektowany przez jugosłowiańskiego rzeźbiarza Miodraga Živkovića, a szczątki 453 ofiar umieszczono w dwóch podziemnych kryptach. Szacuje się, że jeszcze ok. 50 innych osób zginęło w tym obozie wskutek głodu i tortur.

Bibliografia

• Alessandra Kersevan, Un campo di concentramento fascista. Gonars 1942-1943, Kappa Vu Edizioni, Udine, 2003.
• Nadja Pahor Verri, Oltre il filo : storia del campo di internamento di Gonars, 1941-1943, Arti Grafiche Friulane, Udine, 1996.

Linki zewnętrzne

• Gonars memorial (wł.)