Obrzędowość - zbiór zwyczajów, symboli i obrzędów, stanowiących część tradycji oraz odrębności, wprowadzających specyficzny nastrój oraz integrujących harcerzy. Stanowią oprawę zajęć i imprez harcerskich.
Obrzędowość jest głównym składnikiem tradycji jednostek harcerskich, przekazywanej z pokolenia na pokolenie, dlatego niemożliwe jest jednoznaczne jej opisanie. Różnice pomiędzy poszczególnymi obrzędami są duże nawet u jednostek działających w niewielkiej odległości od siebie, nie mówiąc o tych, które dzielą duże dystansy.
Spis treści |
Wyróżniamy podział na:
Przyjmowanie nowych członków w poczet harcerek i harcerzy jest związane zawsze ze swoistym obrzędem inicjacji. Jego centralnym punktem jest złożenie wobec innych członków drużyny przyrzeczenia harcerskiego. Do złożenia przyrzeczenia może dopuścić wyłącznie drużynowy lub jeden z jego przełożonych - komendant hufca, chorągwi, a wyjątkowo nawet naczelnik organizacji. Samo przyrzeczenie, w imieniu organizacji, ma prawo przyjąć dowolny instruktor ze stopniem instruktorskim.[1]
Obrzęd poprzedzany jest zazwyczaj grą lub wędrówką (zwaną biegiem harcerskim), w trakcie której nowicjusz wprowadzany jest w wyjątkowy nastrój ceremonii oraz zaznajamiany z ideałami, jakie zobowiąże się dochowywać. Samo złożenie przyrzeczenia jest poprzedzane okolicznościową komendą Do przyrzeczenia! po której wszyscy obecni harcerze stają w postawie zasadniczej. Instruktor przyjmujący przyrzeczenie zwraca następnie się do kandydata, by powtarzał za nim słowa roty. W ZHP Biszkopt wyciąga następnie dwa palce - wskazujący i środkowy - lewej dłoni nad przedmiot lub zjawisko, przekazujące symbolicznie ideały harcerstwa. W ZHR składający przyrzeczenie wyciąga 3 palce (wskazujący, serdeczny i środkowy), symbolizujące trzy najważniejsze ideały harcerstwa.
W przypadku ZHP najczęściej przyrzeczenie składa się na proporzec, flagę, wodę lub ogień. W ostatnim przypadku, węgielek z ogniska, na które składało się przyrzeczenie, często zabierany jest przez świeżo upieczonego harcerza na pamiątkę tego wydarzenia. W ZHR przyrzeczenie można składać wyłącznie na ogień, sztandar lub flagę narodową.