Dodaj tę stronę do książki
Pokaż książkę (0 stron)
Proponowane strony
Obrzezanie (rzadziej cyrkumcyzja, łac. circumcisio) – zabieg usunięcia niektórych fragmentów zewnętrznych narządów płciowych mężczyzny.
Określenie to stosuje się również wobec zabiegu usunięcia całości lub części żeńskich zewnętrznych narządów płciowych (tzw. obrzezanie kobiet).
Spis treści |
U mężczyzn obrzezanie oznacza co najmniej amputację dużej części napletka i ma miejsce w niedługim czasie od narodzin dziecka, lub (w innych kulturach) w wieku pokwitania, jako akt rozpoczęcia dorosłego życia. Wiele form obrzezania polega jednak także na rozmaitych sposobach okaleczenia żołędzi, uniemożliwiając masturbację.
Według niektórych ludzi obrzezanie mężczyzn jest aktem pozbawionym okrucieństwa dzięki wykorzystaniu metod sprawiających mało bólu i z użyciem odpowiednich narzędzi. Istnieją jednak organizacje walczące o zaprzestanie obrzezania (szczególnie noworodków), które rozumieją ten akt jako pogwałcenie praw człowieka.
Najczęściej akt obrzezania polega na odcięciu części napletka, usuwane bywa też wędzidełko napletkowe (frenulum). Według niektórych opinii, najpoważniejsze w skutkach obrzezanie mężczyzny nie powoduje istotnych zmian w budowie jego ciała i nie narusza żadnych żywotnych funkcji. Istnieją też jednak rozbieżne relacje na temat dodatniego bądź ujemnego wpływu obrzezania na przebieg aktu seksualnego i psychikę. Odsetek populacji obrzezanych mężczyzn na świecie jest oceniany na około 20-30%, z czego większość ze względów religijnych lub kulturowych.
Obrzezanie to obyczaj wywodzący się od Abrahama jako symbol przymierza z Bogiem Jahwe. Co prawda niektórzy uważają, iż obrzezenie, mające zresztą różnoraką postać, wywodzi się ze starożytnego Egiptu jako symbol czystości (szlachetności):
"Herodot ... donosi nam, że zwyczaj obrzezania był praktykowany w Egipcie od dawnych czasów, a podanie o nim potwierdzają oględziny mumii, a nawet wizerunki na ścianach grobowców." [1],
niemniej biblista W. M. Thomson tak skomentował ten pogląd:
„Herodot przybył do Egiptu piętnaście stuleci później i mimo swej ogromnej uczoności i dociekliwości często utrwalał na piśmie istne niedorzeczności, toteż jego relacji zdecydowanie nie stawiam na równi ze świadectwem Mojżesza. Wielki założyciel narodu żydowskiego i największy prawodawca w dziejach świata, urodzony i wychowany w Egipcie, relacjonuje fakty związane z wprowadzeniem obrzezania wśród jego ludu. Herodot zaś to zwykły podróżnik i dziejopis, cudzoziemiec i Grek, który przybywa tam znacznie później i wysuwa twierdzenia po części prawdziwe, po części błędne, co wykazał Flawiusz w swej odpowiedzi na oskarżenia Apiona. A po następnych dwudziestu wiekach sceptyczni pisarze powołują się na niepewne wypowiedzi Herodota, przekręcają je i rozszerzają, usiłując dowieść, że Abraham nie otrzymał nakazu obrzezania od Boga (o czym wyraźnie mówi Mojżesz), ale przejął ten zwyczaj od Egipcjan! Taką bronią w żadnym wypadku nie da się podważyć prawdomówności Mojżesza” [2]
Opis przymierza zawartego pomiędzy Bogiem Jahwe a Abrahamem można znaleźć w Biblii, księga Rodzaju, rozdział 17, wersety 9-14:
„Potem Bóg rzekł do Abrahama: «Ty zaś, a po tobie twoje potomstwo przez wszystkie pokolenia, zachowujcie przymierze ze Mną. Przymierze, które będziecie zachowywali między Mną a wami, czyli twoim przyszłym potomstwem, polega na tym: wszyscy wasi mężczyźni mają być obrzezani; będziecie obrzezywali ciało napletka na znak przymierza waszego ze Mną. Z pokolenia w pokolenie każde wasze dziecko płci męskiej, gdy będzie miało osiem dni, ma być obrzezane - sługa urodzony w waszym domu lub nabyty za pieniądze - każdy obcy, który nie jest potomkiem twoim - ma być obrzezany; obrzezany ma być sługa urodzony w domu twoim lub nabyty za pieniądze. Przymierze moje, przymierze obrzezania, będzie przymierzem na zawsze. 14 Nieobrzezany, czyli mężczyzna, któremu nie obrzezano ciała jego napletka, taki człowiek niechaj będzie usunięty ze społeczności twojej; zerwał on bowiem przymierze ze Mną».”[3]
Zwyczaj obrzezania rozpowszechniony jest i obecny wśród wielu ludów: Bliskiego Wschodu (m.in. Żydów i Arabów), Afryki, Ameryki Południowej, państw Azji Południowo-Wschodniej z regionu Jawy, Borneo i Nowej Gwinei, oraz Australii i wysp Pacyfiku. Znany był już w starożytności i rozpowszechniony w wielu kulturach, obecny jest jednak do dziś – także wśród narodów o najwyższym stopniu rozwoju cywilizacyjnego. W judaizmie obrzezanie jest nakazem religijnym i każdy wyznawca płci męskiej musi być poddany obrzezaniu, z reguły ósmego dnia po urodzeniu, w czasie rytuału Brit mila. W islamie obrzezanie traktowane jest jako religijny nakaz lub tylko ważne zalecenie, jako że nie wspomina o nim Koran, a jedynie Sunna. Dokonywane jest w różnych krajach islamskich od ósmego dnia życia, lecz najczęściej w wieku około 14 lat. Wśród wielu innych populacji, obrzezanie jest uwarunkowane kulturowo. W niektórych częściach świata, głównie w krajach anglojęzycznych, obrzezanie stało się pod koniec XIX wieku popularne z przyczyn związanych z argumentami quasi-medycznymi lub obyczajowymi.
"Stosunkowo niedawno ludzie poznali jednak medyczne uzasadnienie dokonywania tego zabiegu w ósmym dniu. Otóż dopiero między piątym a siódmym dniem życia pojawia się we krwi normalny poziom witaminy K, która wpływa na jej krzepliwość. Stężenie innego czynnika krzepnięcia krwi, protrombiny, wynosi w trzecim dniu zaledwie ok. 30 procent normy, ale w ósmym dniu osiąga poziom 110 procent i jest wyższe niż w jakimkolwiek innym okresie życia dziecka. [...] Doktor S. I. McMillen tak to skomentował:" „Biorąc pod uwagę wyniki badań nad witaminą K i protrombiną, najodpowiedniejszym dniem do obrzezania jest dzień ósmy (...) dzień wybrany przez Stwórcę witaminy K”.[4]
Obrzezanie biblijne (w judaizmie) jest związane z przymierzem zawartym pomiędzy Bogiem Jahwe a Abrahamem i jego potomstwem. W innych religiach obrzezanie jest aktem rytualnym, którego podłożem było najprawdopodobniej radykalne postępowanie dla zachowania higieny intymnych części ciała – jako miejsc najbardziej narażonych na zakażenie w wyniku zalegania w nich brudu. (Potrzebne źródło!) Jednak równocześnie z oczyszczaniem fizycznym, tak samo ważną rolę odgrywało oczyszczanie duchowe, czyli osłabienie popędu płciowego, który w wielu kulturach również uważany jest za "nieczysty". Popularność obrzezania z przyczyn obyczajowych wzmagało postrzeganie go jako środka zapobiegającego lub przynajmniej utrudniającego masturbację. (Potrzebne źródło!)
Z przyczyn pozareligijnych, obrzezanie jest powszechną praktyką w USA, na Filipinach, w Korei Południowej, licznych krajach afrykańskich i wysp południowego Pacyfiku. Ocenia się, że większość rodzących się chłopców w tych krajach zostaje obrzezana. Kraje europejskie odznaczają się znacznie mniejszym odsetkiem obrzezanych mężczyzn, po II wojnie światowej zmalała popularność obrzezania także w Wielkiej Brytanii, Kanadzie i Australii.
Obrzezanie mężczyzn było popularyzowane jako zabieg higieniczno-kosmetyczny i estetyczny, co między innymi wpłynęło na popularność tego zabiegu w USA. W Korei Południowej zostało spopularyzowane przez wojska amerykańskie i jest dokonywane najczęściej około dwunastego roku życia. W krajach, w których większość dzieci zostaje obrzezana, duża część dorosłych nieobrzezanych mężczyzn również decyduje się na dokonanie zabiegu. To, czy obrzezanie nie spowodowane koniecznością medyczną jest korzystnym zabiegiem higienicznym czy nie, jest jednak kwestią wywołującą spory. Przytaczane są argumenty za i przeciw temu stanowisku. Podobnie sporna jest sprawa estetyki zabiegu.
W niektórych krajach europejskich (Finlandia, Szwecja) wprowadzono w latach 90. XX w. restrykcje dotyczące obrzezania chłopców z przyczyn pozamedycznych.
Obrzezanie mężczyzny, w rozumieniu odcięcia części skóry napletka, jest również zabiegiem chirurgicznym stosowanym we współczesnej medycynie. Konieczność obrzezania zachodzi jednak tylko w szczególnie ciężkich przypadkach stulejki. W wieku niemowlęcym i dziecięcym zachodzi ona jednak stosunkowo rzadko z przyczyn naturalnych. Sklejenie napletka z żołędzią u niemowląt i dzieci jest normalne, próby zsunięcia nieodklejonego fałdu skórnego prowadzą jednak do zranień, a ich zabliźnianie do ewentualnych komplikacji. W zdecydowanej większości przypadków napletek odkleja się samoczynnie w ciągu pierwszych kilkunastu lat życia.[5] Absolutna konieczność obrzezania ma miejsce tylko przy chronicznych zapaleniach związanych ze stulejką w starszym wieku, u czternastoletnich chłopców dotyczy to około 1%.
Badania wykazały, że obrzezanie zmniejsza znacznie ryzyko wystąpienia u partnerki seksualnej raka macicy lub szyjki macicy, gdyż niezachowujący higieny nieobrzezani mężczyźni przenoszą zanieczyszczenia do dróg rodnych kobiety[potrzebne źródło]. W Afryce przeprowadzono 3 losowe badania kliniczne wpływu obrzezania wśród 11 tys. heteroseksualnych mężczyzn na ryzyko zakażenia HIV. Wśród obrzezanych ryzyko zakażenia było o połowę niższe w ciągu roku od zabiegu, w tym wliczając 6 tygodniowy okres zalecanej wstrzemięźliwości do czasu zagojenia się ran [6]. WHO zaleca obrzezanie heteroseksualnych mężczyzn jako dodatkowy środek znacznie zmniejszający ryzyko zachorowania [7]. Po obrzezaniu zmienia się skład flory bakteryjnej żyjącej na penisie w tym prawie znikają bakterie beztlenowe żyjące wcześniej pod napletkiem. Przypuszcza się, że to one, wywołując stan zapalny, przyciągają komórki układu odpornościowego zwiększając ryzyko ich zakażenia przez HIV [8].
Nieobrzezany (z lewej) i obrzezany penis
U Żydów w czasach biblijnych usuwano jedynie koniec napletka, obecnie usuwa się cały lub prawie cały. Jeśli zarówno wewnętrzna jak i zewnętrzna warstwa napletka jest usuwana, a żołądź stale (a zatem nie tylko w czasie erekcji) jest całkowicie odkryta, można mówić o radykalnym obrzezaniu.
Style obrzezania rozróżnia się w zależności od stopnia napięcia pozostałej skóry oraz miejscu nacięcia: położenie blizny blisko żołędzi określa się w krajach anglosaskich jako low (nisko), zaś dalej od żołędzi jako high (wysoko). Przy niskim obrzezaniu wewnętrzna część napletka zostaje prawie całkowicie wycięta. W zależności od ilości wyciętej skóry mówi się o obrzezaniu loose (luźnym) lub tight (ciasnym) – wówczas podczas erekcji skóra na penisie nie może być poruszana. W ten sposób powstają cztery style: high & tight, high & loose, low & tight oraz low & loose. Dodatkowy wyróżnik stanowi ewentualne usunięcie wędzidełka.
Podczas gdy w USA przede wszystkim dokonuje się obrzezania high & tight, w Europie występuje raczej low & loose. Styl obrzezania ma związek ze stosowanymi technikami – zabiegu przy użyciu jedynie skalpela, specjalnych przyrządów pomocniczych lub jednorazowych klamer uciskowych, tamujących dopływ krwi do napletka.
W USA obrzezania noworodków dokonuje się w szpitalach bez użycia jakiegokolwiek znieczulenia, co wedle najnowszych badań może wywołać szok, a nawet zapadnięcie w śpiączkę. Rytualne żydowskie obrzezanie dokonywane było dawniej przez mohela, najczęściej laika w sprawach medycznych. Obecnie jednak mohel ma najczęściej wykształcenie medyczne.
Amerykańska Organizacja Zdrowia, a także analogiczne organizacje w Australii i Kanadzie nie zalecają rutynowego obrzezania noworodków z powodów innych niż medycznych.
Szkody medyczne lub korzyści obrzezania nie zostały jednoznacznie zbadane, jednak istnieją oczywiste zagrożenia powikłań, jeśli zabieg jest przeprowadzony nieprawidłowo. Obrzezanie mężczyzn jest zabiegiem chirurgicznym, musi więc istnieć pewność dostatecznej wiedzy obywateli, w celu umożliwienia im świadomego i wolnego wyboru. Rola organizacji walczących o zaprzestanie rutynowemu obrzezaniu noworodków (np. takich jak National Organization of Circumcision Information Resource Center lub Stop Infant Circumcision Society) polega głównie na informowaniu społeczeństwa o aspektach medycznych i etycznych tego typu praktyk. Rozumieją one te zjawisko jako nieetyczne, niepotrzebne i szkodliwe oraz pozbawione medycznych przesłanek. Główne argumenty jakimi się posługują to:
Obrzezanie noworodka narusza jego prawa co do integralności jego własnego ciała.
Organizacje medyczne i pediatryczne nie zalecają tego typu praktyk.
Napletek jest normalnym, ochronnym, potrzebnym i funkcjonującym organem.
U kobiet, w odróżnieniu od obrzezania mężczyzn, akt ten jest znacznie częściej bardzo drastyczny, bolesny, oraz często dający efekt zachowania higieny wręcz odwrotny od zamierzonego. Polegać może na usunięciu różnych fragmentów zespołu sromowego, aż do całkowitego usunięcia wszelkich części ciała znajdujących się na zewnątrz od wejścia do pochwy, łącznie z amputacją łechtaczki i zaszyciem, co najmniej częściowym, samego wejścia do pochwy.
Wyróżnia się różne formy obrzezania kobiet:
W przeciwieństwie do obrzezania mężczyzn, obrzezanie kobiet jest uznawane przez wiele środowisk i organizacji za pogwałcenie praw człowieka – jest bardziej drastyczne, a w niektórych kulturach jest nawet wręcz specjalnie aktem mającym sprawić ból, co ponoć ma dawać dodatkowy efekt "oczyszczający". Jednak nawet bardziej cywilizowane akty obrzezania kobiet, jak odcięcie ostrym narzędziem łechtaczki przez specjalistę, budzą protesty wielu osób na całym świecie jako akt nieuzasadnionego niczym okaleczenia człowieka z istotnej części jego ciała, wpływające na jego funkcje seksualne. Stanowi to ich zdaniem kulturowo akt uprzedmiotowienia kobiety w stosunku do mężczyzny, którego celem ma być obniżenie jej libido. Inni podkreślają znaczenie tego typu praktyk dla lokalnej tradycji (rytuał inicjacji) i więzi społecznych.
|
|||||||||||||||||||||||||||
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||
