Obserwowana wielkość gwiazdowa

Obserwowana wielkość gwiazdowa (także widzialna, pozorna lub widoma, oznaczana literą m) – wielkość gwiazdowa obiektu widzianego z Ziemi (przy założeniu braku atmosfery). Zależy od mocy promieniowania (jasności) gwiazdy i jej odległości od Ziemi.

Wielkość obserwowana zależy także od długości fali, na jaką czuły jest odbiornik, dlatego zazwyczaj podaje się w jakim zakresie prowadzono obserwacje:

• m_bol – wielkość bolometryczna – określa natężenie światła wysyłanego przez obiekt we wszystkich długościach fali, pomijając pochłanianie przez atmosferę ziemską
• m_V – wielkość wizualna – natężenie w zakresie widzialnym (odbieranym przez ludzkie oko)
• m_ph – wielkość fotograficzna (lub fotowizualna) – odbiornikiem jest klisza fotograficzna (obecnie nieużywana)

Gołym okiem można w dobrych warunkach dostrzec maksymalnie gwiazdy do ok. 7^m gwiazdowej wielkości wizualnej. Jednak, w wyniku powszechnego zanieczyszczenia światłem w większości miejsc próg dostrzegalności jest obniżony - na niebie miejskim wynosi ok 4^m. W dobrych warunkach przez lornetkę można dostrzec obiekty do ok. 10^m. Najsłabiej świecące obiekty obecnie obserwowane (przez Kosmiczny Teleskop Hubble'a) mają jasność ok. 28 ^m.

Wartości wielkości widzialnych

Maksymalne wielkości widzialne Słońca, Księżyca i planet

• Słońce: –26,74^m
• Księżyc w pełni: –12,71^m
• Wenus (w pobliżu maksymalnej elongacji): –4,7^m
• Mars (podczas opozycji): –2,7^m
• Jowisz: –2,5^m
• Merkury (w pobliżu maksymalnej elongacji): –1,8^m
• Saturn: ok. –0,2^m
• Uran: ok. 5,5^m
• Neptun: ok. 7,5^m

Najjaśniejsze gwiazdy i ich wielkości widzialne

• α CMa (Syriusz): –1,46^m
• α Car (Canopus): –0,72^m
• α Cen (Toliman): –0,27^m
• α Boo (Arktur): –0,04^m
• α Lyr (Wega): 0,03^m
• α Aur (Capella): 0,08^m
• β Ori (Rigel): 0,1^m
• α CMi (Procyon): 0,38^m
• α Eri (Achernar): 0,5^m
• α Aql (Altair): 0,77^m
• α Tau (Aldebaran): 0,9^m
• α Cru (Acrux): 0,9^m
• α Vir (Spica): 1^m

(Nie uwzględniono α Ori (Betelgezy) – gwiazdy zmiennej o wielkości od 0,4^m do 1,3^m)

Zobacz też

• wzór Pogsona
• absolutna wielkość gwiazdowa