Obskurantyzm

Obskurantyzm (z łaciny obscurare czyli zaciemniać) - postawa wroga rozwojowi nauki i oświaty oraz wszelkiemu postępowi. Mianem obskurantyzmu określa się wszelkie zacofanie pod względem poglądów społecznych i naukowych, wstecznictwo kulturalne, ciemnotę. Obskurantyzm rodzi się zawsze jako reakcja środowisk społecznych najbardziej niechętnych czy wręcz wrogich postępowi nauki.
^{[potrzebne źródło]}Występuje on najczęściej na gruncie światopoglądu religijnego jako narzędzie w rękach Kościoła lub organizacji religijnych, które z racji ich konserwatywnych poglądów, widzą w nauce i postępie społecznym zagrożenie dla dogmatów religii. Jest to jednak pojęcie szersze, gdyż wiąże się ono z wszelakimi formami dogmatyzmu, występującego np. w społeczeństwach silnie konserwatywnych, nie akceptujących jakichkolwiek zmian światopoglądowych. Wówczas obskurantyzm przejawia się w bezkrytycznym stosunku do tradycji, w ograniczeniu horyzontów myślowych i swobody myślowej ludzi opierających swój światopogląd wyłącznie na przyzwyczajeniach, tradycji i tzw. "ślepej" wierze.