Obszar specjalnej ochrony ptaków (OSO; ang. SPA - Special Protection Area) – obszar wyznaczony do ochrony populacji dziko występujących ptaków jednego lub wielu gatunków, w którego granicach ptaki mają korzystne warunki bytowania w ciągu całego życia, w dowolnym jego okresie albo stadium rozwoju[1].
Obszary sieci Natura 2000 są wyznaczane przez państwa członkowskie Unii Europejskiej i notyfikowane przez Komisję Europejską. Głównym powodem utworzenia takich obszarów była Dyrektywa Ptasia.
Obszary specjalnej ochrony ptaków, specjalne obszary ochrony siedlisk oraz obszary mające znaczenie dla Wspólnoty tworzą razem sieć Natura 2000.
Obszary specjalnej ochrony ptaków w wybranych krajach: