Obwód zakarpacki

Obwód
zakarpacki
Herb obwodu zakarpackiego Flaga obwodu zakarpackiego
Położenie na mapie
Państwo	Ukraina
Gubernator	Oleksandr Ledyda
Stolica	Użhorod
Powierzchnia	12 777 km²
Ludność  • liczba ludności • gęstość	1 241 887 98 os./km²
Szczegółowy podział administracyjny
Liczba rejonów	13
Strona internetowa

Użhorod, siedziba obwodu

Obwód zakarpacki (ukr. Закарпатська область) - jeden z 24 obwodów Ukrainy. Leży w zachodniej części Ukrainy, na obszarze historycznego Zakarpacia. Graniczy z Polską, Słowacją, Węgrami i Rumunią. Ludność obwodu wynosi 1.258.264 mieszkańców (2001), powierzchnia - 12.777 km². Stolicą obwodu jest Użhorod. Obwód został utworzony 22 stycznia 1946 roku.

Obwód zakarpacki graniczy od północy z polskim województwem podkarpackim oraz z obwodami lwowskim i iwanofrankowskim, od południa - z rumuńskimi okręgami Marmarosz i Satu Mare, od południowego zachodu - z węgierskim komitatem Szabolcs-Szatmár-Bereg, od zachodu - ze słowackimi krajami preszowskim i koszyckim (historyczny region Zemplín).

Historia

Obwód zakarpacki został utworzony 22 stycznia 1946 r. dekretem Prezydium Rady Najwyższej ZSRR. Jak nazwa wskazuje, jest jedyną częścią Ukrainy leżącą po południowej stronie Karpat. Dzisiejszy obwód zakarpacki zajmuje ziemie historycznej Rusi Zakarpackiej, Marmaroszu oraz dwa skrawki historycznie należące wcześniej do Czechosłowacji - pas przy granicy ze Słowacją i z Polską na zachód i północny zachód od doliny Użu oraz pas przy granicy ze Słowacją i z Węgrami, na południe od Użhorodu, z miastem Czop.

Obszar dzisiejszego obwodu włączono do ZSRR w 1945, przedtem należał do Węgier (1938/1939-1945), Czechosłowacji (1918-1939) i Węgier (do 1918). Za panowania węgierskiego obszar dzisiejszego obwodu należał do komitatów Ung, Bereg, Ugocsa i Máramaros. Dzisiejsza północna granica obwodu do 1945 stanowiła granicę państwową: Polski i Węgier (1939-1945), Polski i Czechosłowacji (1918-1939), austriackiej Galicji i Węgier (1867-1918), a przed 1772 - Rzeczypospolitej Obojga Narodów (województwa ruskiego) i Królestwa Węgier.

Ludność

Obwód zakarpacki jest wielonarodowościowy. Wśród jego mieszkańców Ukraińcy stanowią 80,5%, Węgrzy - 12,1%, Rumuni - 2,6%, Rosjanie - 2,5%, Cyganie - 1,1%, Słowacy - 0,5%, Niemcy - 0,3%.

Sławni ludzie pochodzący z Zakarpacia

• Robert Maxwell, Slatinské Dôly (obecnie Sołotwyno)
• Milton Friedman, Beregszász (obecnie Berehowe),

Największe miejscowości

Miejscowość	Nazwa ukraińska	Nazwa rusińska	Nazwa węgierska	Nazwa słowacka	Nazwa rosyjska	Liczba mieszkańców (według spisu z 5 XII 2001)
Użhorod	Ужгород	Унґгородъ	Ungvár	Užhorod	Ужгород	117.317
Mukaczewo	Мукачеве	Мукачів	Munkács	Mukačevo	Мукачево	82.346
Chust	Хуст	Густ	Huszt	Chust/Hust	Хуст	29.080
Berehowe	Берегове	Берегово	Beregszász	Berehovo	Берегово	26.735
Wynohradiw	Виноградів	Виноградово	Nagyszőlős	Vinohradov	Виноградов	25.760
Swalawa	Свалява	Свалява	Szolyva	Svaľava	Свалява	17.145
Rachów	Рахів	Рахово	Rahó	Rachov	Рахов	15.241
Tiacziw	Тячів	Тячево	Técső	Ťačov	Тячев	9.786
Miżhirja	Міжгірья	Волове lub Волове Поле	Ökörmező	Volové	Межгорье	9.656
Irszawa	Іршава	Иршава	Ilosva	Iršava	Иршава	9.515
Wełykyj Byczkiw	Великий Бичків	Бычків	Nagybocskó	Slatinské Dôly	Великий Бычков	9.430
Sołotwyno	Солотвино	Солотвыно	Aknaszlatina		Солотвина	9.276
Dubowe	Дубове	Дубово	Dombó	Dubové	Дубовое	9.246
Wełyki Łuczki	Великі Лучки		Nagylucska	Veľký Lúčky	Великие Лучки	9.029
Czop	Чоп	Чоп	Csap	Čop	Чоп	8.919
Ilnycia	Ільниця	Ільниця	Ilonca	Iľnica	Ильница	8.902
Busztyno	Буштино	Буштыно	Bustyaháza	Buštino	Буштына	8.554
Korolewo	Королево	Королево	Királyháza		Королёво	8.147
Wyszkowo	Вишково	Вышково	Visk	Višká	Вышково	8.141
Biłky	Білки	Белки	Bilki		Белки	8.078
Jasina	Ясіня	Єсінє	Kőrösmező	Jasiňa	Ясиня	8.006

Zobacz też

• Tymczasowy Rząd Republiki Rusi Podkarpackiej (30 maja 1993 - sierpień 1994)

Linki zewnętrzne

• Zakarpacie, strona multijęzyczna
• Watykan, Stolica Apostolska : możliwe uznanie Rusinów (zakarpackich) jako grupy etnicznej, ale nie narodowej, 06.12.2006