Oddział II Informacyjno-Wywiadowczy

Oddział II (Informacyjno-Wywiadowczy) Komendy Głównej SZP/ZWZ/AK zajmował się wywiademem, kontrwywiadem, sprawami bezpieczeństwa, legalizacją i łącznością polskiego ruchu oporu (od września do listopada 1939 roku - Służby Zwycięstwa Polski, 1939-1942 - Związku Walki Zbrojnej, ostatecznie do 1942-1945 - Armii Krajowej).

Działalność

Oddział II Komendy Głównej SZP/ZWZ/AK dysponował siatkami agentów, które rozpracowywały zarówno front wschodni, jak i okupowane ziemie polskie oraz terytorium III Rzeszy. Wywiad ZWZ dostarczył Brytyjczykom szczegóły niemieckich przygotowań do ataku na Związek Radziecki (Plan Barbarossa). Informacje te przedstawiono przywódcy ZSRR, Józefowi Stalinowi, lecz ten – podobnie jak informacje własnego wywiadu zlekceważył.

Jednym z większych sukcesów wywiadu AK było dotarcie w 1943 roku do niemieckiego ośrodka rakietowego w Peenemünde i przesłać na ten temat raporty do Londynu. Równie ważne było rozpoznanie prac budowlanych na poligonie Pustków-Blizna, związanych z podjęciem prób z pociskiem V-2. 20 maja 1944 roku wywiad AK zdobył elementy tego pocisku, który rozbił się w pobliżu Sarnak. Niewybuch pocisku V-2 wraz z ekspertami, przesłano drogą powietrzną do Londynu (operacja "Most III") .

Struktura organizacyjna

Oddział II A (wywiad ofensywny)

• Wydział Wywiadu Ofensywnego "Stragan"
  • Referat Zachód "WW-72"
  • Referat Wschód "Pralnia"
  • Referat Generalna Gubernia "Arkadiusz"
  • Wydział Techniki i Legalizacji "Agaton"

Oddział II B (kontrwywiad)

• komórka 993/W (oddział bojowy "Wapiennik")
• komórka997 (wywiady obce)
• komórka 998 (łączności)
• komórka 999 "Korweta" (lewica)

pomorska ekspozytura II Komendy AK - „Bałtyk”

• • "Bałtyk 301" kier. „Kolski" (Edmund Czarnowski),
  • "Bałtyk 302" kier. „Apoli" (Apolinary Łagiewski)
  • "Bałtyk 303" kier. „Sęk", „Tragarz" (Augustyn Traeger).

Szefowie Oddziału II Komendy Głównej SZP/ZWZ/AK

• ppłk dypl.Wacław Berka („Brodowicz”) – październik 1939-wiosna 1942
• ppłk dypl. Marian Drobik („Dzięcioł”) – wiosna 1942-grudzień 1943
• p.o. ppłk dypl. Franciszek Kwiryn Herman („Nowak”) – grudzień 1943-styczeń 1944
• płk dypl. Kazimierz Iranek-Osmecki („Makary”) – styczeń 1944-październik 1944
• ppłk dypl. Bohdan Zieliński („Tytus”) – październik 1944-styczeń 1945

Bibliografia

• Struktura Organizacyjna Armii Krajowej, Marek Ney-Krwawicz w: Mówią wieki nr 9/1986.
• Lesław Marian Bartelski: AK. T. 1, Podziemna armia 27.IX.1939-30.VI.1943. Warszawa: "Tekst", 1990. ISBN 83-85188-00-2. 
• Polmar N., Allen T. B., Księga szpiegów. Encyklopedia. Wydawnictwo Magnum, Warszawa 2000, ISBN 83-85852-27-1

Linki zewnętrzne

• wywiad AK