Odgazowanie – proces technologiczny polegający na usunięciu z materiału jego składników lotnych. Może to być zarówno proces polegający na usunięciu składników lotnych, które już wcześniej występowały (np: były zaokludowane w sieci krystalicznej), jak i poddawanie materiału procesowi jednoczesnego rozkładu do składników lotnych i ich usunięciu. W tym drugim przypadku odgazowanie jest w zasadzie tożsame z pirolizą.
Odgazowanie pirolityczne jest stosowane w celu wyodrębnienia składników gazowych z paliw, głównie z węgla (odgazowanie węgla), ropy naftowej (odgazowanie ropy naftowej i drewna (sucha destylacja drewna). W trakcie tych procesów dochodzi do częściowego rozkładu wyjściowych minerałów, przy czym wartościowe technologicznie są zarówno produkty gazowe jak i stałe.
Odgazowanie polegające na usunięciu składników lotnych, które już wcześniej występowały w materiale, stosuje się w rozmaitych celach. Można jest prowadzić przez poddanie materiału działaniu temperatury na tyle niskiej, aby nie doszło do rozkładu, ale na tyle wysokiej, aby lotne części materiału odparowały i/lub przez poddanie materiały działaniu niskiego ciśnienia. Niektóre ciecze odgazowuje się poprzez wielokrotne wymrażanie/rozmrażanie i poddawanie zamrożonej cieczy działaniu niskiego ciśnienia.
Odgazowanie tego typu stosuje się m.in. w stosunku do:
Ważnym zastosowaniem odgazowywania jest czysto mechaniczne usuwanie gazów występujących lub powstających w procesach chemicznych, a pozostających w miejscu powstania ze względu na niemożność ucieczki (np. konsystencja materiału uniemożliwia migrację gazów). Przykładem może być tutaj odgazowywanie składowisk odpadów organicznych i komunalnych (gazy powstają w wyniku rozkładu substancji organicznej, ich pozostawanie w składowisku jest niebezpieczne ze względu na możliwość wystąpienia zjawiska samozapłonu, jak również taki gaz stanowi cenny surowiec energetyczny), odgazowywanie niektórych składowisk powydobywczych kopalin naturalnych (np. hałdy powęglowe) lub złóż. Tego typu odgazowywanie przeprowadza się poprzez budowę specjalnej instalacji odprowadzającej gaz, bazującej na otworach wiertniczych w głąb składowiska.