Odległość punktu (P) od prostej (k) jest to najmniejsza spośród odległości pomiędzy punktem P i punktami prostej k. Odległością tą jest długość odcinka prostej prostopadłej do k, którego końcami są punkt P i przecięcie z prostą k.
Na płaszczyźnie z kartezjańskim układem współrzędnych: jeżeli punkt P ma współrzędne
, a prosta k dana jest równaniem ogólnym
, to odległość
punktu P od prostej k wyrażona jest wzorem:

Prostą można ogólnie przedstawić wektorowo jako zbiór punktów

gdzie wektor a jest ustalonym punktem prostej, zaś n jej wersorem (jednostkowym wektorem kierunkowym). Rzeczywisty parametr t określa odległość, o jaką punkt x jest przesunięty od a w kierunku n.
Odległość dowolnego punktu p od tej prostej wyraża się przez

Wzór ten stosuje się dowolnej liczbie wymiarów. Skonstruowany został geometrycznie następująco:
jest wektorem od danego punktu p do punktu a na prostej. Zatem
jest długością rzutu tego wektora na daną prostą (kropka reprezentuje tu iloczyn skalarny wektorów) i wobec tego

jest wektorem – rzutem wektora
na prostą. Stąd wektor

jest składową wektora
prostopadłą do danej prostej, a jego norma szukaną odległością.