Dodaj tę stronę do książki
Pokaż książkę (0 stron)
Proponowane strony| Ogórek siewny | |
|---|---|
 |
|
| Systematyka[1] | |
| Domena | eukarionty |
| Królestwo | rośliny |
| Klad | rośliny naczyniowe |
| Klad | rośliny nasienne |
| Klasa | okrytonasienne |
| Klad | klad różowych |
| Rząd | dyniowce |
| Rodzina | dyniowate |
| Rodzaj | ogórek |
| Gatunek | ogórek siewny |
| Nazwa systematyczna | |
| Cucumis sativus L. Sp. pl. 2:1012. 1753 |
|
 Zdjęcia i grafiki w Commons |
|
Ogórek siewny (Cucumis sativus L.) – gatunek ogórka z rodziny dyniowatych (Cucurbitaceae). Wywodzi się prawdopodobnie z gatunku Cucumis hardwickii dziko rosnącego u podnóża Himalajów. W Indiach uprawiany był już ok. 3 tys. lat temu[2], później został szeroko rozpowszechniony i obecnie znany jest we wszystkich strefach klimatycznych. Owoce ogórka siewnego wykorzystywane są powszechnie w kuchni wielu krajów. Nazwa odnosi się zarówno do rośliny płożącej, jak i jej cylindrycznych, jadalnych owoców.
Spis treści |
Wyróżnia się także szereg rzadziej występujących typów:
Wartość żywieniowa ogórka polega głównie na smaku i usprawnianiu procesu trawienia. Owoce ogórka zawierają niewielkie ilości witamin i składników mineralnych. Pomagają w usuwaniu nadmiaru wody z organizmu i dlatego znajdują zastosowanie w dietach odchudzających. Większość składników znajduje się nie w miąższu, lecz w skórce. Surowe owoce są dla niektórych osób ciężkostrawne. Surowe owoce zawierają askorbinazę, enzym, który utlenia witaminę C. Surowych owoców nie należy mieszać np. w sałatkach z innymi warzywami, takimi jak pomidory czy papryka, gdyż ich wzajemne działanie eliminuje witaminy. Dzięki zdolnościom regeneracyjnym soku ogórkowego, znalazł on zastosowanie w kosmetyce.
Zawartość związków odżywczych w 100 g surowego owocu ogórka[4].
| BŁONNIK | 0,4 g |
| BIAŁKA | 0,6 g |
| WĘGLOWODANY | 1,8 g |
| KALORIE | 6-8 kcal |
| MIKRO I MAKROELEMENTY | |
| Potas | 140 mg |
| Fosfor | 24 mg |
| Wapń | 23 mg |
| Sód | 13 mg |
| Magnez | 9 mg |
| Żelazo | 0,3 mg |
| Cynk | 0,1 mg |
| WITAMINY I KWASY ORGANICZNE | |
| B1 | 0,04 mg |
| B3 | 0,2 mg |
| B6 | 0,04 mg |
| C | 0,2 mg |
| kwas foliowy | 16 mg |
Rodzina dyniowate (Cucurbitaceae) jest częstym przedmiotem badań genetycznych i molekularnych[5]. Ogórek jest gatunkiem obcopylnym, ale dobrze znosi zapylenie własnym pyłkiem, co pozwala na tworzenie linii wsobnych[6]. Łatwość mnożenia generatywnego i wegetatywnego oraz dokładne poznanie kultur in vitro ogórka spowodowały, że gatunek ten służy jako model w badaniach genetycznych i biotechnologicznych[7]. Ogórek posiada zdolność rozmnażania generatywnego również form poliploidalnych. Mapy genetyczne mogą być rozbudowywane bez większych trudności przy użyciu znanych markerów ze względu na małą liczbę chromosomów[6]. Lista genów ogórka jest na bieżąco uaktualniana i publikowana. Poznano sekwencję i działanie 105 genów. Wśród opisanych są geny odpowiedzialne za dziedziczenie[8]. Od dawna znane są też metody sterowanie płcią za pomocą odpowiednich substancji chemicznych[9]. Znane są również geny odporności na choroby np. gen odporności na mączniak rzekomy oznaczamy jest symbolem ``dm``. Jest jednym z wielu genów odporności na Pseudoperonospora cubensis. Prowadzone są też badania nad pokrewieństwem różnych grup botanicznych ogórka C. sativus L. i C. sativus var. Hardwickii[10] i ich przydatnością do prac hodowlanych. Prace nad transformacją ogórka prowadzone są od ponad 10 lat. Wykorzystuje się przede wszystkim metody wektorowe[11]. Są również prowadzone badania nad transformacją bezwektorową wykorzystując metodę elektroporacji[12] i mikrowstrzeliwania[13].
Ogórek siewny jest jednym z 30 gatunków wyróżnionych w obrębie rodzaju ogórek (Cucumis), podzielonych na dwie grupy ze względu na liczbę chromosomów[14]. Dziko występującą odmianą ogórka siewnego jest Cucumis sativus var. Hardwickii[15].
Wyróżnia się 12 odmian botanicznych ogórka siewnego:
Analiza izoenzymatyczna podanych odmian botanicznych wykazała, że najbardziej oddalonymi odmianami botanicznymi od reszty są Cucumis sativus var. Hardwickii i Cucumis sativus var. falcatus[16].
