Tworzenie książki (wyłącz)
 Dodaj tę stronę do książki Pokaż książkę (0 stron) Proponowane strony

Ogród Zoologiczny we Wrocławiu

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, szukaj
Ogród zoologiczny we Wrocławiu
Obecne wejście do zoo – naprzeciw Hali Stulecia
Obecne wejście do zoo – naprzeciw Hali Stulecia
Państwo  Polska
Miejscowość Wrocław
Adres ul. Wróblewskiego 1-5
51-618 Wrocław
Powierzchnia 30 ha
Założono 1865
Położenie na mapie Wrocławia
WroclawBlankMap.svg
"Ogród zoologiczny we Wrocławiu"
Ogród zoologiczny we Wrocławiu
51°06′20.27″N 17°04′16.64″E / 51.10563, 17.07129Na mapach: 51°06′20.27″N 17°04′16.64″E / 51.10563, 17.07129
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Strona internetowa zoo
Stare wejście do zoo, sprzed rozbudowy – blisko Mostu Zwierzynieckiego
Żyrafa na tle obecnego wejścia i Hali Stulecia

Ogród zoologiczny we Wrocławiuogród zoologiczny znajdujący się przy ul. Wróblewskiego 1–5 we Wrocławiu, założony w 1865. Jest najstarszym[1] na obecnych ziemiach polskich i największym (pod względem liczby wystawianych zwierząt) ogrodem zoologicznym w Polsce. Powierzchnia ogrodu to 30 hektarów.

W 2005 we wrocławskim ogrodzie przebywało blisko 7100 zwierząt kręgowych z 565 gatunków, w tym:

W 2010 we wrocławskim ogrodzie przebywało blisko 4150 zwierząt kręgowych. Łączna liczba gatunków (wraz z bezkręgowcami) wynosiła 876, w tym:

Zebry w wrocławskim ZOO

Spis treści

[edytuj] Zabytkowe budowle wrocławskiego zoo

W skład budowlanej infrastruktury ogrodu wchodzi kilka wartościowych obiektów, reprezentujących XIX-wieczny historyzm i eklektyzm. Większość budynków z okresu powstania zoo jest dziełem Karla Schmidta.

[edytuj] Historia ogrodu i jego dyrektorzy

Z inicjatywy nadburmistrza Wrocławia, dr Juliusa Elwangera zawiązano w 1862 roku komitet organizacyjny ds. budowy zoo. Nie uzyskawszy dotacji państwowych ani miejskich towarzystwo akcyjne z kapitałem 100 tysięcy talarów; sprzedając akcje po 50 talarów za sztukę dopiero po roku zdołano zebrać 30 tysięcy potrzebne do rozpoczęcia budowy.

Płaskorzeźby na budynku przy starym wejściu

Wrocławskie zoo istnieje od 1865 do dziś, z dwiema krótkimi przerwami (nie działało w okresie od 1921 do 1 maja 1927 z powodu zubożenia miasta i kraju po I wojnie światowej, teren zoo był wówczas parkiem, zamknięte też było od kwietnia 1945 do 18 lipca 1948 w związku z oblężeniem Wrocławia i likwidacją zwierząt).

[edytuj] Franz Schlegel

Miasto zezwoliło na budowę ogrodu w sąsiedztwie toru wyścigów konnych, w odległej i bezludnej wówczas jeszcze okolicy Parku Szczytnickiego, dostępnej z miasta omnibusami i odrzańskimi statkami. Po dwóch latach budowy, 10 lipca 1865 ogród został otwarty. Dyrektorem został dr Franz Schlegel, przyrodnik i lekarz. Wystawiano wówczas 189 zwierząt, m.in. daniele, lamy, niedźwiedzie, sarny, strusie, wielbłądy, wilki i jedną zebrę; w znacznej części (165 okazów) były to dary mieszkańców Wrocławia i okolic. Nie było też wówczas jeszcze trwałych pawilonów wystawienniczych, ani wybiegów, większość "infrastruktury" stanowiły szopy i stajnie, wg Karola Łukaszewicza, polskiego, powojennego dyrektora Ogrodu "lwy, tygrysy i lamparty mieszkały chwilowo w wozie cyrkowym".

Dzięki wzrastającej popularności ogrodu rosły też jego dochody, umożliwiające rozbudowę tak urządzeń samego ogrodu, jak i zakupy nowych okazów. Nie brakowało także darów, w tym także od polskich magnatów, wg Łukaszewicza "książę Sułkowski z Rydzyny ofiarował dwa dziki, Czartoryski – jelenia, Pusłowski ze Słonima – rysia". W 1875 roku zwierzyniec liczył blisko 800 okazów, w tym słonia Teodora, odkupionego od londyńskiego zoo w 1873 po trwającej trzy miesiące loterii fantowej.

[edytuj] Herman Stechmann

Dyrektor Schlegel zmarł w 1882 i jego następcą został Herman Stechmann. Na czasy jego urzędowania przypada szybka rozbudowa ogrodu – przebudowano małpiarnię, wybiegi dla niedźwiedzi, wybudowano ptaszarnię, słoniarnię, pawilon drapieżnych kotów. Wszystkie te obiekty mają obecnie wartość zabytkową, choć nadal są używane zgodnie planowanym przeznaczeniem. Za jego rządów ogród wzbogacił się o liczne, często niezwykle egzotyczne zwierzęta. W 1894 dyrektor Stechmann zakupił w Liverpoolu okaz wówczas jeszcze bardzo słabo poznanego i budzącego respekt i emocje gatunku – goryla. Była to samica Pussi; przeżyła ona we Wrocławiu aż 7 lat, co było rzadko wówczas spotykanym w innych zwierzyńcach osiągnięciem wrocławskiego ogrodu.

[edytuj] Friedrich Grabowsky

Po Stechmanie kierowanie ogrodem przejął podróżnik i przyrodnik Friedrich Grabowsky. Do I wojny światowej ogród cieszył się wzrastającą popularnością i idącymi za nią wzrastającymi dochodami.

Wojna i powojenny kryzys spowodowały konieczność wyprzedaży zbiorów, w 1921 ogród zamknięto. Nie zostało jednak rozwiązane towarzystwo akcyjne Ogrodu, któremu udało się, przy znacznym zaangażowaniu Grabowskiego i dzięki bezprocentowej pożyczce od miasta przetrwać najtrudniejszy okres kryzysu finansowego i doprowadzić do ponownego otwarcia ogrodu w 1927.

[edytuj] Hans Honigmann i Martin Schlott

W ciągu połowy 1927 roku ogród odwiedziło pół miliona zwiedzających, zanosiło się na kolejną prosperitę przedsięwzięcia.

Miasto miało już wówczas większość akcji Ogrodu, dlatego następny kryzys gospodarczy, który dotknął Niemcy, i idący w ślad za nim spadek zainteresowania publiczności nie doprowadził do potrzeby zamknięcia zwierzyńca. Nadeszły jednak czasy nazistowskich nagonek na Żydów i osoby żydowskiego pochodzenia; w tej niesprzyjającej dlań atmosferze dyrektor Honigmann zdecydował się wyemigrować do Londynu. W Ogrodzie Zoologicznym zastąpił go Martin Schlott.

Doprowadził on do rozbudowania tuż przed II wojną światową wybiegów i pomieszczeń dla antylop, zebr i żyraf, skalnego wybiegu dla pawianów (1939, zbudowany z granitu strzegomskiego), basenów dla fok i lwów morskich, wybiegów dla niedźwiedzi (1937/38).

Zbliżająca się do Wrocławia od styczniu 1945 roku Armia Czerwona i ogłoszenie Wrocławia twierdzą (Festung Breslau) było wyrokiem śmierci dla większości, zwłaszcza dużych (lub niebezpiecznych) zwierząt w Ogrodzie. Na karmienie dużych okazów brakowało paszy, potrzebnej zwierzętom gospodarskim i służącym w Wehrmachcie, pozostawienie przy życiu zwierząt drapieżnych mogło natomiast zagrażać oddziałom niemieckich obrońców, gdyby w wyniku ostrzału lub sabotażu uszkodzone zostały klatki, w których zwierzęta te trzymano. Dlatego pierwszy polski dyrektor zoo objął je praktycznie całkowicie zdewastowane i opróżnione, nie tylko przez działające na rozkaz dowódcy Festung Breslau oddziały żołnierzy, które zastrzeliły większość okazów, ale również przez sowieckich maruderów i rodzimych szabrowników, którzy szukali w zoo mięsa.

Część zwierząt wywieziona do podwrocławskich wsi (np. trzyletni hipopotam nilowy Lorbas o którym pisał Wojciech Żukrowski w "Córeczce", także lew Astor[3]) przetrwała jednak wojnę i poprzez inne ogrody zoologiczne trafiła do ponownie otwartego zoo.

[edytuj] Karol Łukaszewicz

Organizator Ogrodu Zoologicznego w Krakowie w okresie międzywojennym, po włączeniu Wrocławia do Polski został organizatorem i pierwszym polskim dyrektorem wrocławskiego zoo. Prawie od podstaw odtworzył on kolekcję zwierząt, przeprowadził remont zniszczonych budynków, a w 1957 dzięki jego staraniom zoo otrzymało wielki obszar przylegający od wschodu do dotychczasowego terenu Ogrodu, podwajając swoją powierzchnię. Z inicjatywy Łukaszewicza powstał około 1955 budynek akwarium (wykorzystano na to przebudowane poniemieckie obiekty gospodarcze). W czasie Wystawy Ziem Odzyskanych w 1948 udostępnił część budynków na pawilony tejże wystawy, m.in. w obecnym terrarium był "Pawilon Wsi".

[edytuj] Antoni Gucwiński

Od 1965 do 31 grudnia 2006 dyrektorem naczelnym Ogrodu był dr wet. inż. Antoni Gucwiński, który kierował nim wraz ze swą żoną Hanną. Popularności Ogrodowi przysparzał w znacznej mierze prowadzony stale od 1971 w telewizji państwowej program "Z kamerą wśród zwierząt". W czasie kierownictwa Gucwińskich powstały m.in. wielka woliera dla ptaków drapieżnych przy ptaszarni (1971), pawilon dla małp człekokształtnych (około 1975), nowoczesny wybieg dla tygrysów (2002)

We wrześniu i październiku 2006 medialną burzę[4] wzbudziło wypowiedzenie, jakie otrzymał długoletni dyrektor ogrodu, dr Antoni Gucwiński po inspekcjach, jakim został poddany ogród w związku z doniesieniami o nieprawidłowościach w jego funkcjonowaniu i zarządzaniu. Dyrektor Gucwiński został zdymisjonowany i z końcem roku 2006 odszedł na emeryturę.

[edytuj] Radosław Ratajszczak

Wygrał konkurs na dyrektora ogrodu zoologicznego we Wrocławiu, przedtem był wicedyrektorem poznańskiego zoo (przeszedł wszystkie szczeble od pielęgniarza i asystenta po kierownika tamtejszego Nowego Zoo), od stycznia 2007 zastąpił we Wrocławiu Antoniego Gucwińskiego. Nowy dyrektor rozpoczął modernizację ogrodu, mającą na celu poprawę warunków życia zwierząt i rozpoczęcie hodowli zwierząt zagrożonych. Otwarto nowy wybieg dla niedźwiedzi brunatnych, fokarium, wyspy lemurów, pogodynkę gibbonów i motylarnię. W 2010 roku otwarty został Pawilon Madagaskaru, gdzie eksponowana jest fauna i flora tej wyspy oraz Pawilon Sahary. Największe inwestycje rozpoczną się w kwietniu 2012, będzie to budowa Odrarium (cztery baseny przybliżające faunę i florę Odry), oraz Afrykanarium – Oceanarium, w którym eksponowane będą zwierzęta związane ze środowiskiem wodnym pochodzące z Afryki. Sprowadzono nowe i rzadkie gatunki zwierząt m.in.:

ssaki

ptaki

gady

[edytuj] Sukcesy hodowlane

16 sierpnia 2010 r. urodził się samiec hipopotama karłowatego. Jest to drugi potomek Elpuni (przywieziona z Krakowa[5]) i Carlosa (przywiedziony z Paryża). Pierwszym była Psotka urodzona 7 czerwca 2009.

[edytuj] Wyróżnienia

Ogród wpisano do prestiżowego Europejskiego Stowarzyszenia Ogrodów Zoologicznych, skupiającego także 10 innych polskich ogrodów, spełniających normy i wymogi EAZA – w Poznaniu, Toruniu, Płocku, Warszawie, Opolu, Gdańsku, Łodzi, Krakowie, Zamościu i Chorzowie.

Pyszczak hełmiasty (Cyphotilapia frontosa) we wrocławskim zoo

Przypisy

  1. wśród dużych i publicznie dostępnych ogrodów, pomniejsze zwierzyńce o bardzo ograniczonym zasobie zwierząt i słabo udostępniane istniały już w wieku XVII i XVIII
  2. 2,0 2,1 Garbacz J., 2010: Z bramą do raju zwierząt. Gazeta Wrocławska. 9 kwietnia 2010
  3. Roszkowska W., 1970. Wrocław. Przewodnik. Wyd. Sport i Turystyka, Warszawa, strona: 211
  4. "Dyrektor Gucwiński odchodzi na emeryturę", portal biolog.pl
  5. Powiększyła się rodzina hipopotamów – TVP.INFO

[edytuj] Bibliografia

[edytuj] Linki zewnętrzne

Źródło „http://pl.wikipedia.org/w/index.php?title=Ogród_Zoologiczny_we_Wrocławiu&oldid=31456899
Osobiste
Przestrzenie nazw

Warianty
Działania
Nawigacja
Dla czytelników
Dla wikipedystów
Narzędzia
Drukuj lub eksportuj
W innych językach

Polecamy: Pozycjonowanie, wózki dziecięce, Kino domowe, Viagra, Kredyty