Okręg Lwów AK

Lwów

Okręg Lwów Służby Zwycięstwu Polski, Związku Walki Zbrojnej, wreszcie Armii Krajowej noszący kryptonimy "Dukat", "Lira", "Promień".

Komendantem Okręgu był Stefan Czerwiński ps. "Stefan".

Organizacja okręgu

Konspiracja we Lwowie zaczęła się tworzyć w przededniu kapitulacji miasta już we wrześniu 1939. Powstało kilka organizacji niepodległościowych, które w późniejszym okresie tworzyły ZWZ-1Iub ZWZ-2. NKWD dokonało jednak serii aresztowań i skutecznie rozbijało rozwój podziemnych struktur ZWZ i innych organizacji niepodległościowych.

Pod koniec grudnia 1942, tym razem gestapo rozbiło komendę Okręgu Lwowskiego. W połowie marca 1943 skierowano z Łodzi płk. Ludwika Czyżewskiego "Juliana", "Franciszka", który objął stanowisko komendanta.

Pod koniec 1943 okręg liczył około 15 300 ludzi w sztabach i jednostkach liniowych. Oddziały AK okręgu miały w ramach "Burzy" utworzyć jednostki należące do 5 Lwowskiej Dywizji Piechoty, stacjonującej przed wojną w mieście.

Struktura okręgu

• Inspektorat Lwów-miasto
  • Dzielnica Śródmieście
  • Dzielnica Północna
  • Dzielnica Południowa
  • Dzielnica Wschodnia
  • Dzielnica Zachodnia
• Inspektorat Lwów-powiat
• Inspektorat Północny, siedziba: Kamionka Strumiłowa
  • Obwód Kamionka Strumiłowa AK
  • Obwód Radziechów AK
  • Obwód Sokal AK
• Inspektorat Wschodni AK
  • Obwód Krasne
  • Obwód Brody
  • Obwód Przemyślany
• Inspektorat Południowy-Bóbrka
  • Obwód Bóbrka AK
  • Obwód Siemianówka AK
  • Obwód Przemyślany AK
• Inspektorat Północo-Zachodni siedziba: Rawa Ruska
  • Obwód Rawa Ruska AK
  • Obwód Żółkiew AK
  • Obwód Lubaczów AK
• Inspektorat Zachodni
  • Obwód Gródek Jagielloński AK
  • Obówd Mościska AK
  • Obwód Jaworów AK
  • Obwód Rudki-Komarno AK
• Inspektorat Południowo-Zachodni
  • Obwód Drohobycz-Borysław AK
  • Obwód Stryj-Skole AK
  • Obwód Sambor AK
• Inspektorat Południowo-Zachodni
  • Obwód Drohobycz (od 15 lipca 1944 w Okręgu Stanisławów AK)
  • Obwód Sambor (od 15 lipca 1944 w Okręgu Stanisławów AK)
  • Obwód Turka

Wydziały

• I – organizacyjny
• II – wywiad i kontrwywiad
  • II/A – wywiad
  • II/B – kontrwywiad
• III – operacyjny
• IV – zaopatrzenia, kwatermistrzowski
• V-K (V-A) – łączności konspiracyjnej
• V-O (V-B) – łączności operacyjnej
• VI (BIP)
• VII – finansowy
• VIII – saperów i Kedywu
• IX – wojskowy

Dowództwo

Komendanci

• ppłk Władysław Smereczyński (październik 1941 - 17 grudnia 1942), aresztowany
• p.o. komendanta ppłk Adolf Galinowski (grudzień 1942 - marzec 1943)
• płk Ludwik Czyżewski (15 marca 1943 - 16 lutego 1944)
• ppłk dypl. Stefan Czerwiński (16 lutego 1944 - 31 lipca 1944)

Szefowie sztabu

• mjr Tadeusz Wojciech Wojciechowski (20 kwietnia 1942 - 4 grudnia 1942)
• p.o. szefa sztabu mjr Jan Kazimierz Lech (15 marca 1943 - 25 marca 1944)
• mjr Kornel Stasiewcz (25 marca 1944 - 31 lipca 1944)

Oddziały leśne

• 19 pułk piechoty (4 kompanie), Inspektorat Północno-Zachodni
• 26 pułk piechoty (7 kompanii), Inspektorat Zachodni
• 40 pułk piechoty (5 kompanii), Inspektorat Południowy
• 14 pułk ułanów (4 szwadrony), Dzielnica Wschodnia
• Oddział leśny Kedywu "Szary" (3 kompanie), Inspektorat Południowo-Zachodni

Bibliografia

• Struktura Organizacyjna Armii Krajowej, Marek Ney-Krwawicz w: Mówią wieki nr 9/1986.
• Stanisław Pempel: ZWZ - AK we Lwowie : 1939-1945. Warszawa: "Bis" : Trust, 1990. ISBN 83-85102-01-9. 
• Rafał Wnuk: Atlas polskiego podziemia niepodległościowego 1944-1956 = The atlas of the independence underground in Poland 1944-1956. Warszawa: Lublin : Instytut Pamięci Narodowej. Komisja Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu, 2007. ISBN 978-83-60464-45-8. 
• Światowy Związek Żołnierzy AK, Materiały sympozjum nt: Operacja zbrojna AK kryptonim Burza na ziemiach południowo-wschodnich II RP w 1944. Biblioteczka ”Na Kresach Południowo-Wschodnich 1939-1945 nr 7. Kraków 1994
• Tadeusz Krząstek, Jerzy Tomczyk: W 55 rocznicę powstania Armii Krajowej". Warszawa: Ministerstwo Obrony Narodowej, 1997. ISBN 83-86268-63-8.