Olimpia (miasto)

Olimpia
Państwo	Grecja
Region	Grecja Zachodnia
Wysokość	63 m n.p.m.
Ludność (2001) • liczba ludności	11 069
Nr kierunkowy	26240
Kod pocztowy	270 65
Tablice rejestracyjne	ΗΑ
Miasta partnerskie	Antibes, Francja Großostheim, Niemcy Atlanta, Stany Zjednoczone Olympia, Stany Zjednoczone Lagos, Nigeria
Położenie na mapie Grecji Olimpia
37°38′17.02″N 21°37′48″E

Stanowisko archeologiczne w Olimpiia
Obiekt z listy światowego dziedzictwa UNESCO
Kraj	Grecja
Typ	kulturowe
Spełniane kryterium	I, II, III, IV, VI
Charakterystyka	#517
Regionb	Europa i Ameryka Północna
Historia wpisania na listę
Wpisanie na listę	1989 na 13. sesji
a Oficjalna nazwa wpisana na liście UNESCO b Oficjalny podział dokonany przez UNESCO

Olimpia (gr. Ολυμπία Olympía, współcześnie: Olimbía) – miasto w Grecji, na Peloponezie, w regionie Grecja Zachodnia, w Elidzie. Mieszka tu około 11 tys. osób. W starożytności było to najsławniejsze miejsce kultu Zeusa. Pierwsze odnotowane igrzyska odbyły się w 776 p.n.e. U stóp wzgórza Kronosa nad Alfiosem (Alfejos) i Kladeosem znajdowało się sanktuarium poświęcone Zeusowi, wokół którego co 4 lata odbywały się panhelleńskie igrzyska, zwane od tego miejsca olimpijskimi. Powstanie tego sanktuarium ocenia się na rok ok. 1000 p.n.e.

Sanktuarium Zeusa stanowił prostokątny 4-hektarowy święty gaj, zwany Altis. Początkowo (IX-VIII w. p.n.e.) w otoczonym murem sanktuarium znajdował się tylko ołtarz Zeusa. Od VII w. p.n.e. zaczęto w obrębie Altis wznosić monumentalne budowle. Najważniejszą z nich była ukończona w ok. 456 p.n.e. świątynia Zeusa. Wewnątrz świątyni znajdował się jeden z tzw. siedmiu cudów świata – posąg Zeusa dłuta Fidiasza. Oprócz tego znajdował się tam szereg różnych budowli: pracownia Fidiasza, Leonidajon (hotel dla honorowych gości), świątynia Hery, tzw. Filipejon, czyli świątynia Filipa II Macedońskiego oraz budowle administracji sanktuarium: buleuterion, prytanejon. Wokół sanktuarium powstawały obiekty sportowe:

• stadion na 20 tys. widzów
• hipodrom
• gimnazjon z palestrą
• łaźnie

a także liczne skarbce, z których najbardziej znany jest skarbiec Megaryjczyków, datowany na VI w.p.n.e. Jest to skromna budowla w stylu doryckim, reprezentująca typ świątyni między antami.

Olimpia, jako miejsce pogańskie, została z rozkazu Teodozjusza I Wielkiego, zamknięta w roku 390, a organizowania igrzysk zakazano w roku 393. W XIX i XX wieku, od roku 1829, w Olimpii prowadzono systematyczne prace archeologiczne.

Płomień olimpijski, który płonie podczas nowożytnych igrzysk olimpijskich uzyskuje się zapalając go za pomocą promieni słonecznych skupionych przez paraboliczne zwierciadło na stadionie w Olimpii. Stamtąd jest on przenoszony przez olimpijską sztafetę do miejsca rozgrywania igrzysk w danym roku.

Stanowisko archeologiczne w Olimpii zostało wpisane na Listę światowego dziedzictwa kulturowego UNESCO.

2: Prytanejon – 3: świątynia Filipa II Macedońskiego – 4: świątynia Hery – 5: Pelopejon - grób legendarnego Pelopsa – 6: Nimfajon – 7: Metroon - świątynia Matki Bogów – 9: kryptoportyk z I w. n.e. łączący Altis ze stadionem – 10: Stadion – 11: Stoa Echo – 13: Stoa Hestii – 15: świątynia Zeusa – 16: ołtarz Zeusa – 19: Nike Pajoniosa – 20: Gimnazjon – 21: Palestra – 22: Teokleon (gr. Theokoleon) - mieszkania kapłanów – 23: Heroon – 24: warsztat Fidiasza – 26: łaźnie greckie – 29: Leonidajon - 30, 33: łaźnie rzymskie – 31: Buleuterion Skarbce I: Sikion – II: Syrakuzy – III: Epidamnos – IV: Byzantion – V: Sybaris – VI: Cyrena – VII: niezidentyfikowany – VIII: ołtarz? – IX: Selinunt – X: Metapontum – XI: Megara – XII: Gela

Linki zewnętrzne

• Czarno-białe zdjęcia z Olimpii
• multimedialna rekonstrukcja