Operacja Frühlingserwachen

Operacja Frühlingserwachen II wojna światowa, front wschodni
Niemieckie jednostki zmotoryzowane i pancerne podczas operacji "Frühlingserwachen". Od prawej widoczne: Sd.Kfz.250, Lancia 3 RO, niezidentyfikowany pojazd oraz czołg PzKpfw V Panther, marzec 1945 roku
Czas	6 marca–16 marca 1945
Miejsce	okolice Jeziora Balaton
Terytorium	Węgry
Wynik	zwycięstwo wojsk radziecko-bułgarskich
Strony konfliktu III Rzesza Węgry ZSRR Bułgaria Dowódcy Josef Dietrich Fiodor Tołbuchin Siły 140 000 żołnierzy 900 pojazdów bojowych 465 050 żołnierzy 168 czołgów 437 dział samobieżnych Straty Niemieckie źródła: 12 358 zabitych, rannych lub zaginionych 31 czołgów Rosyjskie źródła: 40 000 żołnierzy więciej niż 300 dział 500 czołgów więcej niż 200 samolotów 8492 zabitych lub zaginionych 24 407 rannych lub chorych

Operacja Frühlingserwachen (z niem. "Wiosenne przebudzenie"; operacja balatońska) – była kryptonimem ostatniej niemieckiej ofensywy podczas II wojny światowej. Atak nastąpił 6 marca 1945 roku na froncie wschodnim i skierowany był przeciwko oddziałom radzieckim i bułgarskim na Węgrzech w pobliżu jeziora Balaton. Ofensywa była także znana po niemiecku jako Plattensee Offensive, po rosyjsku jako Defensywna operacja balatońska (6-15 marca 1945), a po angielsku jako Operacja balatońska.

Główne siły niemieckie pochodziły z jednostek pancernych Waffen-SS, które brały udział w nieudanej ofensywie w Ardenach. Celem ofensywy było przerwanie oblężenia Budapesztu oraz zabezpieczenie pól naftowych koło Nagykanizsa, ostatniego niemieckiego źródła ropy naftowej. Pomimo bardzo niekorzystnej pogody oraz warunków terenowych (grząska ziemia powodowała, że pojazdy bardzo łatwo się zakopywały) Niemcom udało się zaskoczyć Armię Czerwoną, a jej największej jednostce bojowej, 6. Armii Pancernej SS pod dowództwem Josefa Dietricha udało się zdobyć znaczną połać terenu podczas pierwszego tygodnia ofensywy. Kiedy jednak radzieccy dowódcy zdali sobie dobrze sprawę z obecności kilku dywizji pancernych Waffen-SS, ruszyli w połowie marca do kontrataku. W ciągu kilku dni wojska niemieckie zostały zmuszone do powrotu na pozycje, z których rozpoczął się atak. Tym samym ofensywa zakończyła się niepowodzeniem.

Strategicznie operacja miała niewielkie znaczenie. Pokazała jednak, że Wehrmacht nadal posiadał spory potencjał militarny. Uwagę zwraca fakt, że niemieckim dywizjom pancernym z Waffen-SS, które brały udział w ofensywie w Ardenach udało się tak szybko odtworzyć oraz stać się zdolnym do podjęcia walk w operacji "Frühlingserwachen". Klęska dywizji pancernych Waffen-SS, które były uważane za jednostki elitarne spowodowała wybuch złości Adolfa Hitlera, który rozkazał żołnierzom z dywizji "Leibstandarte SS Adolf Hitler", "Das Reich", "Hohenstaufen" oraz "Hitlerjugend" usunięcie opasek SS z mundurów. Jednostki SS miały odmówić wykonania tego rozkazu. Josef Dietrich miał się wyrazić następująco: Oto jest podziękowanie za to co zrobiliśmy przez ostatnie pięć lat. Fakt ten jest często wspominany w literaturze dotyczącej historii II wojny światowej jako przykład zgorzknienia Hitlera i jego utraty zaufania wobec najlepszych jednostek wojskowych w końcowej fazie wojny.

Bibliografia

• Eberle Rune, Matthias Uhl: Hitler, Stalins hemliga dossier. Stockholm: Prisma, 2006. ISBN 978-91-7263-858-7.