Dodaj tę stronę do książki
Pokaż książkę (0 stron)
Proponowane strony| Operacja München II wojna światowa, front wschodni, część operacji "Barbarossa" |
|||||||||||||||||
.png&filetimestamp=20090201095901) Działania ofensywne wojsk państw Osi podczas operacji "München"
|
|||||||||||||||||
| Czas | 2–24 lipca 1941 | ||||||||||||||||
| Miejsce | Besarabia, Bukowina północna | ||||||||||||||||
| Terytorium | północna Rumunia i południowe rejony ZSRR | ||||||||||||||||
| Wynik | zwycięstwo państw Osi | ||||||||||||||||
|
|||||||||||||||||
| Operacja "Barbarossa" |
|---|
|
Brześć • Białystok-Mińsk • Rosienie • Brody • Besarabia • Smoleńsk • Humań • Kijów • Tallinn • Jelnia • Odessa • Leningrad • Charków • Krym • Rostów • Moskwa |
Operacja München – kodowa nazwa wspólnej ofensywy wojsk rumuńskich i niemieckich podczas II wojny światowej. Celem ofensywy było wyzwolenie Besarabii, która została odebrana Rumunii przez ZSRR rok wcześniej. Operacja zakończyła się sukcesem po 24 dniowych walkach.
Na południe od bagien nad Prypecią planowano natarcie Grupy Armii "Południe" z okolic Lublina w kierunku na Kijów i dalej na południe, wzdłuż zakola Dniepru. Główną rolę miały odegrać potężne zgrupowania pancerne, które miały odciąć wojska radzieckie znajdujące się na Zachodniej Ukrainie od ich linii komunikacyjnych na Dnieprze, zdobyć przeprawy przez Dniepr w okolicach Kijowa i na południe od niego. Zapewniły one w ten sposób swobodę manewru do natarcia w kierunku wschodnim, we współdziałaniu z wojskami posuwającymi się na północ od niej, lub do natarcia na południe Związku Radzieckiego w celu zdobycia ważnych rejonów gospodarczych.
Spis treści |
W 1940 Rumunia utraciła część swego terytorium zarówno na wschodzie, jak i na zachodzie. W lipcu ZSRR po wystosowaniu wobec rumuńskiego rządu ultimatum rozpoczął okupację Besarabii i północnej Bukowiny. ⅔ Besarabii zostały dołączone do niewielkiej Mołdawskiej SRR. Pozostała część (Budziak) i północna Bukowina weszły w skład Ukraińskiej SRR. Wkrótce później, 30 sierpnia, na mocy drugiego arbitrażu wiedeńskiego (niem. Zweiter Wiener Schiedsspruch) zmuszona przez III Rzeszę i Włochy Rumunia zwróciła Węgrom północną Kriszanę, Marmarosz oraz znaczną część Siedmiogrodu. Ku niezadowoleniu Węgier pozwolono Rumunii natomiast zatrzymać południową Transylwanię – czyli okolice Aradu, Devy i Sybina. 7 września w Krajowie zawarto traktat, na mocy którego południowa Dobrudża (tzw. Cadrilater) została odstąpiona Bułgarii (była to całość ziem zdobytych przez Rumunię podczas II wojny bałkańskiej w 1913 roku).
27 lipca 1941 nadrzędne dowództwo niemieckie skierowało jednostki Grupy "Antonescu" do forsowania Dniestru, a następnie nakazało im prowadzenie działań w kierunku Odessy, która była głównym celem natarcia. Gen. Antonescu odmówił jednak wydania odpowiednich rozkazów, zaskakując swoim stanowiskiem Niemców. Należy jednak przypomnieć, że utrata Besarabii przez Rumunię była skutkiem współpracy niemiecko-radzieckiej. Także utrata Transylwanii (węgierskiego Siedmiogrodu) nastąpiła w wyniku zdecydowanych nacisków niemieckich. 6 sierpnia w Berdyczowie doszło do spotkania pomiędzy Hitlerem i Antonescu. Hitler zaoferował obszar radzieckiej Mołdawii jako rekompensatę. Rumuni zgodzili się kontynuować wojnę przeciwko Związkowi Radzieckiemu.
Rumunia wystawiła największy kontyngent wojskowy, przeznaczony do walki ze Związkiem Radziekcim, spośród wszystkich państw sojuszniczych III Rzeszy. 11 czerwca 1941 roku ogłoszono mobilizację armii rumuńskiej. Do działań bojowych skierowano Grupę "Antonescu", która składała się z 3. i 4. Armii.
Łącznie Grupa "Antonescu" liczyła 325 700 żołnierzy. Dodatkowo wojska rumuńskie były wspierane przez niemiecką 11. Armię.
3. Armia miała za zadanie wkroczyć do Bukowiny północnej. Korpus Kawalerii został podporządkowany dowództwu niemieckiej 2. Armii (podlegał XI Korpusowi Armijnemu, operującemu w kierunku Mohylewa), natomiast Korpus Górski działał pod rozkazami sztabu rumuńskiego.
W niemieckich korpusach armijnych (XXX i XXXXIV) znajdowały się także rumuńskie dywizje piechoty (5., 8., 13. oraz 14. Dywizja Piechoty), które skierowano w rejon Bałty – Dubosary.
III Korpus rumuński miał za zadanie zdobyć Kiszyniów. V Korpus nacierał na kierunku Falciu. Działania bojowe XI Korpusu polegały na osłanianiu rzeki Prut. Samodzielny II Korpus miał przekroczyć Dunaj i zająć pozycję obronną w delcie rzeki.
Jedynym nowoczesnym związkiem operacyjnym była 1. DPanc. posiadająca na stanie 126 czołgów Škoda R-2 oraz 75 czołgów Renault R-35. Pozostałe dywizje i brygady były wyposażone w uzbrojenie pamiętające czasy I wojny światowej.
Rumuni walczyli jednak nie o niemieckie interesy, lecz o swoje ziemie utracone w 1940 roku.
1 lipca 1941 roku wojska niemieckiej GA "Południe" feldmarszałka Gerda von Rundstedta w składzie 3. i 4. Armia rumuńska oraz 11. Armia niemiecka, skoncentrowane w czerwcu na terytorium Rumunii i trwające w obronie przez miesiąc na rzece Prut, przeszły do natarcia uderzając na styku radzieckich frontów: Południowego i Południowo-Zachodniego. Niemiecka 11. Armia atakująca z rejonu Jass kierowała się na Pierwomajsk.
3 lipca 1. DPanc. przekroczyła graniczną rzekę Prut i wraz z 5. i 6 Bryg. Kaw. skierowała się na Mohylew. 4 lipca doszło do starcia z oddziałami 74. i 176. Dywizji Strzeleckiej (z radzieckiego 2. Korpusu Zmechanizowanego). W walkach zniszczono dwa czołgi T-28, stracono jeden czołg Škoda R-2.
V Korpus w tym czasie także przekroczył Prut i skierował się na Tiganca. Na drodze oddziałów rumuńskich znalazły się 25., 51. i 150. Dywizja Strzelecka. Wywiązały się ciężkie walki. W efekcie straty Dywizji Gwardii wyniosły 2700 zabitych i rannych, natomiast 21. DP straciła aż 6 tys. żołnierzy. Niekorzystna sytuacja zaistniała na odcinku obsadzonym przez siły III Korpusu. Radzieckie 5. i 95. Dywizja Strzelecka oraz 9. Dywizja Kawalerii powstrzymały napór wojsk rumuńskich, a następnie przeszły do kontrnatarcia. Atak radziecki częściowo powstrzymał atak z flanki niemieckiego XXXXIV Korpusu Armijnego, jednak dopiero skierowanie w rejon walk 1. DPanc. zażegnało niebezpieczeństwo przerwania linii rumuńskiej obrony. Rosjanie zostali wyparci z Besarabii 26 lipca.
Podczas całej operacji straty rumuńskie wyniosły 4 tys. zabitych, 12 120 rannych oraz 5500 zaginionych.
