| Operacja Rolling Thunder Zimna wojna, Wojna wietnamska |
|||||||||||||
4 F-105 i jeden naprowadzający samolot B-66 zrzucają bomby przez chmury nad Wietnamem Północnym 14 czerwca 1966
|
|||||||||||||
| Czas | 2 marca 1965 - 1 listopada 1968 | ||||||||||||
| Miejsce | Wietnam Północny | ||||||||||||
| Terytorium | Indochiny | ||||||||||||
| Wynik | Strategiczna porażka USA | ||||||||||||
|
|||||||||||||
| Bitwy i operacje wojny wietnamskiej |
|---|
|
1962: Chopper 1963: Ấp Bắc 1964: Bình Giã 1965: Flaming Dart • Rolling Thunder • Ba Gia • Đồng Xoài • Ia Đrăng • Game Warden 1966: Bồng Sơn • A Sầu • Hastings • Prairie 1967: Cedar Falls • Bribie • Junction City • Union • Union II • Đắk Tô 1968: Khe Sanh • Coburg • ofensywa Tết • Sajgon (I) • Huế • Quảng Trị (I) • Lang Vei • Khâm Đức 1969: Hamburger Hill 1970: kampania kambodżańska • Ivory Coast 1971: Lam Sơn 719 1972: ofensywa wielkanocna • Quảng Trị (II) • An Lộc • Đồng Hới • Linebacker • Quảng Trị (III) • Linebacker II 1974: Phước Bình 1975: ofensywa wiosenna • Buôn Ma Thuột • Huế-Đà Nẵng • Xuân Lộc • Sajgon (II) |
Operacja Rolling Thunder - kryptonim kampanii powietrznej nad Wietnamem Północnym podczas wojny wietnamskiej, toczonej przez lotnictwo Stanów Zjednoczonych i Wietnamu Południowego, od 2 marca 1965 do 31 października 1968. Celem kampanii było zniszczenie infrastruktury, zaplecza przemysłowego i obrony przeciwlotniczej Wietnamu Północnego, jak również przerwanie szlaków zaopatrzeniowych sił komunistycznych walczących w Wietnamie Południowym, co ostatecznie miało zmusić Wietnam Północny do wycofania się z wojny. Równolegle prowadzono również szeroko zakrojone bombardowania na terenie Wietnamu Południowego przeciwko działającym tam siłom komunistycznym. Podstawową przeszkodą w zrealizowaniu celów operacji był fakt że w Wietnamie praktycznie nie było zaplecza przemysłowego ani infrastruktury – niemal wszystko (łącznie z ryżem) przysyłane było z ChRL i ZSRR. Przerwanie tych linii zaopatrzenia (co wymagałoby na przykład bombardowania radzieckich statków i chińskich linii kolejowych) nie wchodziło w grę, ponieważ Amerykanie chcieli ograniczyć zasięg konfliktu i uniknąć bezpośredniego zaangażowania w nim sił zbrojnych innych krajów komunistycznych. Z tych samych powodów selekcja celów bombardowań była nieustannie dyktowana przez względy polityczne, co znacznie redukowało skuteczność kampanii.
Podczas masowej kampanii zrzucono 864 tys. ton bomb na terytorium Wietnamu Północnego, i łącznie 1,6 mln ton bomb na terytorium całego Wietnamu (Północnego i Południowego), więcej niż całkowity tonaż bomb zrzucony przez lotnictwo amerykańskie podczas II wojny światowej (1,5 mln ton). Zniszczenia wyrządzone w Wietnamie Północnym były ogromne. Według ocen CIA zginęło tam około 90 tys. Wietnamczyków, w tym 74 tys. cywilów. Pomimo tego operacja nie osiągnęła swojego celu, czego dowodem była szeroko zakrojona Ofensywa Tết przeprowadzona przez siły komunistyczne w Wietnamie Południowym na początku 1968. 31 marca 1968 prezydent Lyndon Johnson ogłosił że ataki na Wietnam Północny będą ograniczone, a cała operacja zakończyła się 31 października 1968.
Amerykanie stracili podczas kampanii ponad 1200 samolotów (750 z USAF i 470 z USN), w tym 919 bezpośrednio w wyniku operacji nad Wietnamem Północnym. Większość tych strat była spowodowana przez artylerię przeciwlotniczą, choć pod koniec kampanii coraz większe straty powodowały rakiety przeciwlotnicze i myśliwce (MiG-21 i MiG-17). Do strat przyczyniła się też zbliżona taktyka kolejnych nalotów, przez co ułatwione było rozmieszczenie stanowisk z przeciwlotniczą bronią rakietową. Szczególnie straty zadane przez wolniejsze i przestrzałe lecz bardzo zwrotne myśliwce MiG-17 szybkim lecz mało zwrotnym amerykańskim samolotom myśliwsko-bombowym (szczególnie F-105) były dla Amerykanów szokujące. Doświadczenia te spowodowały gruntowne zmiany w amerykańskiej filozofii projektowania samolotów bojowych i wpłynęły w znaczący sposób na właściwości następnej generacji wysoce zwrotnych myśliwców F-15, F-16 i F-18. Jako szybki środek zaradczy zastosowano pod koniec 1965 roku specjalnie wyposażone samoloty myśliwskie różnych typów oznaczone żargonowo jako "dzikie łasice", które niszczyć miały radarowy system naprowadzania pocisków (Surface-to-Air Missile – SAM) i podejmować walkę stricte myśliwską z radzieckimi MiG-ami. Ograniczyło to w pewnym zakresie straty maszyn myśliwsko-bombowych. Zaś stosunkowo mała skuteczność masowych bombardowań przyśpieszyła z kolei prace nad stworzeniem pocisków i bomb kierowanych nowej generacji (tzw. smart weapons).
Masowe bombardowania Wietnamu Północnego przez lotnictwo amerykańskie rozpoczęły się ponownie w 1972 w ramach operacji Linebacker i Linebacker II.