Order Świętych Cyryla i Metodego

Order Świętych Cyryla i Metodego Орден Св.Св. Кирил и Методий
Awers orderu
Awers gwiazdy
Baretka
Ustanowiono	18 maja 1909
Wielkość	75 x 75 mm (order) 100 x 100 mm (gwiazda)
Kruszec	złoto
Multimedia w Wikimedia Commons

Order Świętych Cyryla i Metodego (buł. Орден Св.Св. Кирил и Методий) – jedno z odznaczeń państwowych Bułgarii, ustanowione w 1909.

Historia

Order Świętych Cyryla i Metodego został ustanowiony 18 maja 1909 przez króla Bułgarów Ferdynanda I ku czci misjonarzy Słowian, których imię nosi, oraz na pamiątkę ogłoszenia Bułgarii królestwem i całkowitego uniezależnienia się kraju od Imperium Osmańskiego. W Królestwie Bułgarii (do 1946) było to najwyższe odznaczenie państwowe bez podziału na klasy. Obecnie order ma dwie klasy i jest nadawany przez prezydenta Bułgarii. Król Symeon II także nadaje to odznaczenie. W okresie dyktatury komunistycznej nadawano odznaczenie o podobnej nazwie (Order Cyryla i Metodego), jednak w zupełnie innym kształcie, podzielone na trzy klasy.

Zasady nadawania

Order Świętych Cyryla i Metodego jest przyznawany jedynie głowom państw i najwyższym dostojnikom państwowym, zarówno Bułgarom jak i cudzoziemcom, za wybitne zasługi oddane ludzkości. Wielkim mistrzem orderu jest król Bułgarów Symeon II. Liczba bułgarskich kawalerów orderu nie może przekroczyć 15 osób.

Odznaczeni

Wśród odznaczonych Orderem Świętych Cyryla i Metodego znaleźli się m.in.:

• król Bułgarów Ferdynand I
• król Bułgarów Borys III
• król Bułgarów Symeon II
• cesarz Austrii Franciszek Józef I
• cesarz Austrii Karol I
• cesarz Niemiec Wilhelm II
• cesarz Rosji Mikołaj II
• król Belgów Albert I
• król Hiszpanii Jan Karol I
• król Jugosławii Aleksander I
• król Rumunii Karol I
• król Wielkiej Brytanii Jerzy VI
• król Włoch Wiktor Emanuel III
• Iwan Geszow
• Wasił Radosławow
• Iwan Wazow

Opis odznaki

Odznaką orderu jest błękitny emaliowany złoty krzyż, pomiędzy którego ramionami znajdują się płomienie z czerwonej emalii, a na nich złota lilia heraldyczna. Pośrodku krzyża widnieje okrągły medalion z portretem świętych Cyryla i Metodego na szafirowym tle. Dookoła napis w języku łacińskim: EX ORIENTE LUX (Światło ze wschodu). Rewers odznaki przedstawia ukoronowany monogram fundatora orderu Ferdynanda I i łaciński napis: XVIII MAJUS MDCCCCIX (18 maja 1909).

Gwiazda orderu to złoty krzyż maltański, pomiędzy którego ramionami znajdują się płomienie z czerwonej emalii, a na nich srebrna lilia heraldyczna. Pośrodku gwiazdy znajduje się głowa serafina w naturalnych barwach otoczona sześcioma skrzydłami z czerwonej emalii. Wstążka orderu ma kolor łososiowy.

Order nadawany jest obecnie przez króla Symeona II (jako odznaczenie dynastyczne) i przez prezydenta Bułgarii (jako odznaczenie państwowe). Order w wersji prezydenckiej różni się kilkoma detalami od orderu królewskiego, m.in. nie posiada lilii heraldycznych na płomieniach pomiędzy ramionami krzyża, a na rewersie w miejscu monogramu Ferdynanda I widnieje przepaska w kolorach narodowych Bułgarii. Napisy za awersie i rewersie orderu prezydenckiego są w języku bułgarskim: „Св.Св. Кирил и Методий/Република България" (Św. Cyryl i Metody/Republika Bułgarii). Istnieje także sporo drobnych różnic kolorystycznych i graficznych pomiędzy poszczególnymi odznakami i gwiazdami orderu wytwarzanymi na przestrzeni ostatniego stulecia.

Bibliografia

• Poul Ohm Hieronymussen: Europæiske ordner i farver, Politikens Forlag, Kopenhaga 1966
• Dimitri Romanoff: The Orders, Medals and History of the Kingdom of Bulgaria, Balkan Heritage, Rungsted Kyst 1982. ISBN 87-981267-0-9
• Robert Werlich: Orders and Decorations of All Nations: Ancient and Modern, Civil and Military, Waszyngton 1965

Linki zewnętrzne

• Order Świętych Cyryla i Metodego [dostęp 19 lipca 2010]
• Zasady przyznawania orderów bułgarskich, ustawa z 21 maja 2004 [dostęp 19 lipca 2010]