Order Białej Róży

Order Białej Róży Suomen Valkoisen Ruusun ritarikunta
Awers łańcucha i gwiazdy orderu
Awers gwiazdy
Awers odznaki orderu
Baretka ogólna
Ustanowiono	28 stycznia 1919
Multimedia w Wikimedia Commons

Order Białej Róży (fin. Suomen Valkoisen Ruusun ritarikunta, szw. Finska Vita Rosens orden) – obecnie, od czasu zaprzestania nadań Orderu Krzyża Wolności, w praktyce najwyższe odznaczenie Finlandii, przyznawane za zasługi wojskowe i cywilne od 16 maja 1919.

Historia

Order Białej Róży został ustanowiony przez Gustawa Mannerheima, regenta ówczesnego Królestwa Finlandii 28 stycznia 1919, gdyż jedyne do tej pory fińskie odznaczenie, Krzyż Wolności, przestało być nadawane w czasie pokoju, po zwycięskiej wojnie z Czerwonymi. 16 maja tego samego roku oficjalnie potwierdzono statuty odznaczenia. Wielkim Mistrzem jest każdorazowy prezydent Finlandii. Order mogą otrzymać obywatele fińscy lub obcy za zasługi dla kraju, może także być nadany za dzielność na polu bitwy. Świętem orderu jest Dzień Niepodległości Finlandii, 6 grudnia.

Order posiada pięć klas według znanego schematu Legii Honorowej, od Wielkiego Krzyża do Kawalera II. klasy, oraz jednoklasowy, nadawany kobietom, Krzyż Zasługi orderu (Suomen Valkoisen Ruusun ansioristi) i trzyklasowy medal (Suomen Valkoisen Ruusun mitali), ze złotym, srebrnym lub brązowym krzyżem.

Insygnia

Zaprojektowane przez fińskiego artystę Akseli Gallen-Kallela insygnia orderu to kollana, oznaka i gwiazda I. i II. klasy oraz medale. Kollana, przysługująca wśród obywateli Finlandii tylko prezydentowi państwa, lecz także nadawana wybranym głowom państw obcych, składała się do roku 1963 z 9 heraldycznych róż i 6 prostych złotych swastyk, jednego z symboli ludowych Finlandii. W tym roku zastąpiono skompromitowany przez nazizm symbol swastyki stylizowanymi gałązkami jodły.

Oznaka orderu to emaliowany na biało z wąskim złotym obramowaniem krzyż typu krzyż Leopolda. W medalionie środkowym awersu znajduje się na niebieskim tle emaliowana na biało róża, rewers jest gładki, nieemaliowany. Między ramionami krzyża znajdują się złote lwy fińskie z godła państwowego. Od I. do III. klasy krzyże są złote, przy IV. i V. klasie srebrne. Order jest noszony na ciemnoniebieskiej wstędze.

Gwiazdy I. i II. klasy są pięciopromienne, srebrne (przy gwieździe I. klasy promienie srebrne przeplatają się ze złotymi) i noszą w swym centrum medalion środkowy oznaki, otoczony złotym napisem "Isänmaan hyväksi" (Dla dobra ojczyzny) na niebieskim tle. Krzyż Zasługi jest srebrny i nieemaliowany, medale są srebrne z nałożonym na nie nieemaliowanym złotym, srebrnym lub brązowym krzyżem orderu.

Przy nadaniach za zasługi wojenne oznaka otrzymuje skrzyżowane miecze między ramionami krzyża (podłożone pod lwy) lub położone na gwieździe pod medalionem środkowym. Order może być także nadawany z brylantami, którymi ozdabia się obramowanie medalionu oznaki i gwiazd.

Baretki Orderu Białej Róży
Krzyż Wielki	Komandor I klasy	Komandor	Rycerz I klasy	Rycerz
Krzyż Zasługi	Medal I klasy	Medal II klasy	Medal III klasy

Zobacz też

Zobacz też kategorię: Odznaczeni Orderem Białej Róży.

Bibliografia

• Paul Hieronymussen, Orders, Medals and Decorations of Britain and Europe in Colour, London 1978
• Arnhard Graf Klenau, Europäische Orden ab 1700, München 1978