| Order Zasługi Adolfa de Nassau Militär- und Zivildienst-Orden Adolphs von Nassau |
|
Awers gwiazdy I klasy orderu |
|
Awers insygniów komandorskich orderu |
|
Baretka |
|
| Ustanowiono | 8 maja 1858 |
Cywilny i Wojskowy Order Zasługi Adolfa de Nassau (niem. Herzoglich Nassauischer Militär- und Civilverdienstorden Adolphs von Nassau, fr. Ordre Grand-Ducal du Mérite Civil et Militaire d'Adolphe de Nassau) – pierwotnie niemieckie, obecnie luksemburskie odznaczenie za zasługi cywilne i wojskowe, ustanowione w 1858 roku i pozostające do wyłącznej dyspozycji monarchy jako order domowy.
Pozbawiony w 1866 swego tronu przez Prusy panujący książę Nassau i następca tronu w Luksemburgu Adolf ustanowił swój Order Zasługi 8 maja 1858 roku i nadawał go do chwili aneksji swego państewka przez Prusy, po czym order został zawieszony aż do chwili objęcia przez Adolfa von Nassau tronu luksemburskiego (1890). Odnowiony w tym roku order otrzymał dwie kategorie, cywilną i wojskową, oraz pięć klas według znanego schematu Legii Honorowej – od Wielkiego Krzyża do Krzyża Kawalerskiego (podzielonego na dwa stopnie) – i oprócz nich osobny "Krzyż Honorowy dla Dam", dwustopniowy związany ze sobą krzyż zasługi oraz dwa medale. Nadawany jest (obecnie bardzo rzadko, zastąpił go najwyraźniej Order Zasługi Wielkiego Księstwa Luksemburga z 1961) za zasłużoną działalność dla Luksemburga lub domu panującego, także w dziedzinach nauki i sztuki, i otrzymać go mogą zarówno Luksemburczycy jak cudzoziemcy.
Insygnia orderu to oznaka, występująca w dwóch odmianach, cywilnej i wojskowej, gwiazdy I i II klasy oraz krzyże zasługi, medale i tzw. "Palma 1940-1945". Oznaką orderu jest krzyż maltański z kulkami na zakończeniach ramion, emaliowany obustronnie na biało, ze złotym obramowaniem. Biały medalion środkowy awersu ukazuje ukoronowany monogram założyciela "A", obramowany na niebiesko z ornamentem z liści dębowych i napisem: "Virtute" (Cnocie, Zasłudze) – dewizą orderu. Medalion rewersu ukazuje dwie daty: "1292" – roku wyboru Adolfa z Nassau na króla niemieckiego oraz "1858" – roku ustanowienia orderu.
Gwiazda I klasy jest srebrna, ośmiopromienna i nosi na sobie medalion awersu orderowego. Gwiazda II klasy to duży, cyzelowany na podobieństwo brylantów krzyż maltański ze srebrnymi promieniami między ramionami i z medalionem awersu oznaki w środku.
Przy kategorii wojskowej między ramionami krzyża oznaki oraz na gwiazdach występują skrzyżowane srebrne miecze ze złotymi rękojeściami.
Zawieszką oznaki jest korona królewska, która w V klasie (kawalerskiej) jest szczególnym wyróżnieniem, gdyż nadaje się także krzyże tej klasy bez korony.
Krzyże Zasługi orderu, złoty i srebrny, mają ogólną formę oznaki, ale nie są emaliowane. I tu występują odmiany z mieczami lub bez, z koronami lub bez.
Medale orderu to:
Złota gałązka palmy za zasługi w czasie II wojny światowej przypinana jest do wstążki orderu, który jest noszony na ciemnoniebieskiej wstędze z dwiema obustronnymi pomarańczowymi bordiurami, przy I klasie z prawego ramienia na lewy bok.
|
|||||||