Organizacja Współpracy Gospodarczej i Rozwoju

Organization for Economic Co-operation and Development, Organisation de Coopération et de Développement Economiques Organizacja Współpracy Gospodarczej i Rozwoju
państwa – założyciele      państwa, które przystąpiły do OECD po jej utworzeniu
Siedziba	Paryż
Sekretarz Generalny	José Ángel Gurría
Utworzenie	30 września 1961

Organizacja Współpracy Gospodarczej i Rozwoju (ang. Organization for Economic Co-operation and Development, OECD, fr. Organisation de Coopération et de Développement Economiques, OCDE) – organizacja międzynarodowa o profilu ekonomicznym skupiająca 34 wysoko rozwinięte i demokratyczne państwa. Utworzona na mocy Konwencji o Organizacji Współpracy Gospodarczej i Rozwoju podpisanej przez 20 państw 14 grudnia 1960.

Siedzibą OECD jest Château de la Muette w Paryżu. W ramach systemu OECD funkcjonuje Międzynarodowa Agencja Energetyczna (IEA).

Historia OECD

OECD zastąpiła Organizację Europejskiej Współpracy Gospodarczej (OEEC), powstałą w 16 kwietnia 1948 dla integrowania odbudowujących się ze zniszczeń wojennych gospodarek państw europejskich, korzystających z pomocy w ramach Planu Marshalla. Początkowo w skład OECD wchodziło 17 państw Europy Zachodniej oraz Stany Zjednoczone, Kanada i Turcja.

Cele i działania OECD

Celem OECD jest wspieranie państw członkowskich w osiągnięciu jak najwyższego poziomu wzrostu gospodarczego i stopy życiowej obywateli. Do dorobku prawnego OECD należą umowy i kodeksy postępowania np. Liberalizacji Przepływów Kapitałowych i Bieżących Operacji Niewidocznych oraz zalecenia, rezolucje i deklaracje – instrumenty nieformalnego nacisku. Oprócz tego OECD wypracowuje „reguły gry” w międzynarodowych stosunkach gospodarczych, tzn. opracowuje i wprowadza w życie wspólne zasady (wytyczne) i normy działania (standardy) w poszczególnych dziedzinach gospodarki. OECD zajmuje się też pomocą dla najbiedniejszych państw.

Struktura organizacyjna

• Organy OECD:
  • Rada – naczelny organ OECD. Tworzą ją szefowie stałych przedstawicielstw państw przy OECD. Raz do roku zbiera się na szczeblu ministrów spraw zagranicznych oraz ministrów finansów. Decyzje przez nią podejmowane zapadają jednomyślnie lub w oparciu o konsensus. Rada przede wszystkim zatwierdza budżet oraz podejmuje zasadnicze decyzje o charakterze merytorycznym.
  • Komitet Wykonawczy - zajmuje się wdrażaniem decyzji podejmowanych przez Radę.
  • Sekretariat - podejmuje działania z zakresu bieżącej obsługi OECD. W jego skład wchodzi 11 dyrektoriatów merytorycznych i 5 administracyjno-technicznych. W Sekretariacie OECD zatrudnionych jest około 2 190 osób (stan na koniec marca 2010 roku), z których 23 osoby to Polacy (w tym jedna osoba zatrudniona jako szef wydziału (Head of Division), trzy osoby na stanowisku starszego ekonomisty, 12 osób na stanowisku ekonomisty, jeden statystyk i sześciu asystentów lub sekretarek).
    • Sekretarz Generalny - stoi na czele Sekretariatu; jest funkcjonariuszem międzynarodowym.
  • Komitety Branżowe - wykonują decyzje podejmowane przez Radę. Ich sesje odbywają się kilka razy w roku. Łącznie Komitetów jest ok. 150. System uzupełniają Grupy Robocze.
• Organizacje afiliowane przy OECD:
  • Międzynarodowa Agencja Energetyczna
  • Agencja Energii Nuklearnej
  • Europejska Konferencja Ministrów Transportu
  • Klub Sahelu

Sekretarze Generalni OECD

• Thorkil Kristensen, Dania wrzesień 1961 – wrzesień 1969
• Emile Van Lennep, Holandia październik 1969 – październik 1984
• Jean-Claude Paye, Francja październik 1984 – maj 1996
• Donald Johnston, Kanada czerwiec 1996 – maj 2006
• José Ángel Gurría, Meksyk czerwiec 2006 – nadal

Członkowie OECD

     Państwa członkowskie

     Państwa aspirujące do członkostwa (2007)

     Państwa zaangażowane we współpracę

Państwa-założyciele (1961)
Austria	Belgia
Dania	Francja
Grecja	Hiszpania
Holandia	Irlandia
Islandia	Kanada
Luksemburg	Niemcy
Norwegia	Portugalia
Stany Zjednoczone	Szwajcaria
Szwecja	Turcja
Wielka Brytania	Włochy
Państwa, które przystąpiły do OECD po jej utworzeniu (rok przystąpienia)
Japonia (1964)	Polska (1996)
Finlandia (1969)	Korea Południowa (1996)
Australia (1971)	Słowacja (2000)
Nowa Zelandia (1973)	Chile (2010)
Meksyk (1994)	Słowenia (2010)
Czechy (1995)	Izrael (2010)
Węgry (1996)	Estonia (2010)
Państwa zaproszone do członkostwa w OECD (zostaną formalnie przyjęte po złożeniu instrumentu ratyfikacji)
Państwa aspirujące do członkostwa w OECD
Rosja

Podczas ministerialnej sesji Rady OECD 16 maja 2007 ministrowie podjęli decyzję w sprawie rozszerzenia OECD. Decyzja przyznaje Sekretarzowi Generalnemu OECD mandat upoważniający do podjęcia rozmów przygotowawczych z pięcioma krajami – Chile, Izraelem, Federacją Rosyjską, Estonią i Słowenią. Podjęto również decyzje o wzmożeniu współpracy z takimi państwami, jak: Brazylia, Chiny, Indie, Indonezja i Republika Południowej Afryki.

Tajwan posiada status obserwatora przy dwóch komitetach OECD, jednak ze względu na swój kontrowersyjny status międzynarodowy nie jest formalnym członkiem organizacji.

Członkostwo Polski w organizacji

Polska jest pełnoprawnym członkiem OECD od 22 listopada 1996. Pierwszym polskim sekretarzem akredytowanym przy OECD, a zarazem najważniejszym negocjatorem po stronie Polski był Mieczysław Szostak. Od maja 1997 r. do października 2001 r. oraz od grudnia 2005 r. funkcję Ambasadora, Stałego Przedstawiciela RP przy OECD pełni dr Jan Woroniecki. 11 sierpnia 2010 roku placówkę objął dr Paweł Wojciechowski. Udział Polski w składce członkowskiej płaconej na rzecz OECD w 2010 roku wynosi 1,201%.

Bibliografia

• Andrzej Nowak: Organizacja Współpracy Gospodarczej i Rozwoju. W: Teresa Łoś-Nowak: Organizacje w stosunkach międzynarodowych. Istota - mechanizmy działania - zasięg. Wyd. 4. Wrocław: Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego, 2004, s. 364-365. ISBN 83-229-2520-4. 

Linki zewnętrzne

• Oficjalna witryna internetowa
• OECD Factbook – dane statystyczne dotyczące członków
• Stałe Przedstawicielstwo Rzeczypospolitej Polskiej przy OECD w Paryżu. polemb.net. [dostęp 10 stycznia 2010].