Orhan Pamuk

Orhan Pamuk
Data i miejsce urodzenia	7 czerwca 1952 Stambuł
Narodowość	Turek
Dziedzina sztuki	literatura
Ważne dzieła	Nazywam się Czerwień Śnieg Biały zamek
Odznaczenia

Orhan Pamuk (ur. 7 czerwca 1952 w Stambule), turecki pisarz, laureat Nagrody Nobla z dziedziny literatury w 2006.

Biografia

Wychował się w bogatej rodzinie. W młodości kształcił się na malarza. Ukończył American Robert College w Stambule, a następnie studiował architekturę na tamtejszej politechnice, jednak po trzech latach porzucił ją, jak i ambicje zostania artystą lub architektem. Później studiował również dziennikarstwo na Uniwersytecie w Stambule, lecz nigdy nie pracował jako dziennikarz. Od 23 roku życia zajmował się wyłącznie pisarstwem.

W jego kraju określa się go mianem komentatora społecznego, mimo iż sam uważa się za twórcę fikcji literackiej, bez skłonności politycznych. Należy do grona "oświeconych" intelektualistów tureckich, o nieortodoksyjnych poglądach religijnych, otwartych na integrację Turcji z Unią Europejską. Był pierwszym pisarzem świata muzułmańskiego, który publicznie potępił fatwę skazującą na śmierć Salmana Rushdiego. W swoich książkach opisuje często kontakt kultur Wschodu i Zachodu. Jego twórczość przetłumaczono na ponad 40 języków.

Stosunek świata muzułmańskiego

Pamuk był kilkakrotnie obiektem ataków tureckich środowisk ekstremistycznych, związanych jednak nie z islamskim fundamentalizmem, ale ze świeckim nacjonalizmem i armią. W 2005 w miejscowości Bilecik palono jego książki, a prefekt jednego z regionów prowincji Isparta nakazał wycofanie jego książek z bibliotek. W tym samym roku Pamukowi wytoczono proces po tym, jak wspomniał w jednej ze szwajcarskich gazet, że w Turcji zabito milion Ormian (rzeź Ormian) i 30 000 Kurdów. Zarzuty wycofano 22 stycznia 2006.

Powieści

• Cevdet Bey Ve Oğulları ("Cevdet Bej i synowie", 1982)
• Sessiz Ev ("Dom ciszy", 1983)
• Beyaz Kale ("Biały zamek", 1985)
• Kara Kitap ("Czarna księga", 1990)
• Gizli Yüz ("Ukryta twarz", 1992)
• Yeni Hayat ("Nowe życie", 1994)
• Benim Adim Kırmızı ("Nazywam się Czerwień", 2000)
• Kar ("Śnieg", 2002)
• İstanbul: Hatıralar ve Şehir ("Stambuł. Wspomnienia i miasto", 2003)
• Masumiyet Müzesi ("Muzeum niewinności", 2008)

Eseje

• Öteki Renkler: Seçme Yazılar Ve Bir Hikâye ("Pozostałe kolory: wybrane pisma i jedno opowiadanie", 1999)

Przekłady na język polski

• Śnieg (Kar) (Wydawnictwo Literackie, 2006)
• Nazywam się Czerwień (Benim Adim Kırmızı) (Wydawnictwo Literackie, 2007)
• Nowe życie (Yeni Hayat) (Wydawnictwo Literackie, 2008)
• Stambuł: Wspomnienia i miasto (İstanbul: Hatıralar Ve Şehir) (Wydawnictwo Literackie, 2008)
• Dom ciszy (Sessiz Ev) (Wydawnictwo Literackie, 2009)
• Biały zamek (Beyaz Kale) (Wydawnictwo Literackie, 2009)
• Muzem niewinności (Masumiyet Müzesi) (Wydawnictwo Literackie, 2009)
• Cevdet Bej i synowie (Cevdet Bey Ve Oğulları) (Wydawnictwo Literackie, 2010)
• Czarna księga (Kara Kitap) Wydawnictwo Literackie, 2011)

Nagrody i wyróżnienia

• Milliyet Roman Yarışması Ödülü (1979)
• Orhan Kemal Roman Ödülü (1983)
• Madaralı roman Ödülü (1984)
• The Independent Award for Foreign Fiction (1990)
• Prix de la Découverte Européenne (1991)
• Prix France Culture (1995)
• Prix du Meilleur Livre Étranger (2002)
• Premio Grinzane Cavour (2002)
• The IMPAC Dublin Award (2003)
• Ricarda-Huch-Preis (2005)
• Pokojowa Nagroda Księgarzy Niemieckich (2005)
• Prix Médicis étranger (2005)
• Prix Méditerranée Étranger (2006)
• Literacka Nagroda Nobla (2006)

Linki zewnętrzne

• Oficjalna strona Orhana Pamuka
• Orhan Pamuk na stronie literackiej Nagrody Nobla (ang.)
• Recenzje książek autora publikowane w miesięczniku "Nowe Książki"