Orientacja seksualna

Orientacja seksualna – trwały emocjonalny, romantyczny i seksualny pociąg do osób określonej płci. Orientacja seksualna rozciąga się na kontinuum, od wyłącznego heteroseksualizmu do wyłącznego homoseksualizmu.

Szeroki przegląd literatury naukowej wykazał iż ustalenie definicji orientacji seksualnej zarówno koncepcyjnej, jak i operacyjnej "było prawie niemożliwe". Rozbieżności w definicjach orientacji seksualnej są przyczyną zamieszania pojęciowego. Problemy ze zdefiniowaniem orientacji seksualnej nie pozwalają na ustalenie reprezentatywnych prób homoseksualistów, biseksualistów i heteroseksualistów, a różnice w definiowaniu i pomiarze sięgają lat 60. XIX wieku, kiedy naukowcy po raz pierwszy szerzej zainteresowali się orientacją seksualną.

Wyróżnia się 3 orientacje seksualne:

1. heteroseksualizm – pociąg do osób przeciwnej płci,
2. homoseksualizm – pociąg do osób tej samej płci,
3. biseksualizm – pociąg do osób obu płci.

Demografia

Australia

2001–2002

Australijskie badanie 10 173 mężczyzn i 9 134 kobiet w wieku od 16 do 59 lat pokazało, że 97.4% mężczyzn i 97.7% kobiet deklarowało się jako osoby heteroseksualne, 1.6% mężczyzn i 0.8% kobiet jako osoby homoseksualne, 0.9% mężczyzn i 1.4% kobiet jako osoby biseksualne. 91.4% mężczyzn i 84.4% kobiet miało wyłącznie heteroseksualny pociąg i heteroseksualne doświadczenie. Częściowy pociąg do osób tej samej płci i homoseksualne doświadczenie miało 8.6% mężczyzn i 15.1% kobiet.

2005–2006

Z Australian Longitudinal Study of Health and Relationships na próbie 8 205 osób w wieku powyżej 16 lat wynika, że 98% kobiet i 97.7% mężczyzn miało orientację heteroseksualną, 0.6% kobiet i 1% mężczyzn homoseksualną, a 1.2% kobiet i mężczyzn biseksualną. Pociąg do osób tej samej płci odczuwało 0.2% kobiet i 0.6% mężczyzn, a do obu płci 8.8% kobiet i 3.3% mężczyzn. Doświadczenie homoseksualne miało 7% kobiet i 6% mężczyzn.

Kanada

2003

Canadian Community Health Survey na próbie ponad 135 000 Kanadyjczyków wykazało, że wśród osób dorosłych 1% z nich deklarowało orientację homoseksualną (1.3% mężczyzn i 0.7% kobiet), a 0.7% biseksualną (0.6% mężczyzn i 0.9% kobiet).

2005

Z Canadian Community Health Survey wynika, że 1.1% dorosłych miało orientację homoseksualną, a 0.8% biseksualną.

Norwegia

2008

Z Survey of Living Conditions na próbie 6 465 Norwegów w wieku powyżej 16 lat wynika, że 98.9% mężczyzn i 98.3% kobiet określiło siebie jako osoby heteroseksualne, 0.6% mężczyzn i 0.7% kobiet jako osoby homoseksualne, 0.2% mężczyzn i 0.8% kobiet jako osoby biseksualne, a 0.3% mężczyzn i 0.2% kobiet było niepewnych swojej orientacji seksualnej. 97.8% mężczyzn i 95.9% kobiet czuło pociąg wyłącznie do osób płci przeciwnej, 0.8% kobiet i mężczyzn miało pociąg wyłącznie do osób tej samej płci, 0.7% mężczyzn i 1.4% kobiet odczuwało pociąg do obu płci, a 0.7% mężczyzn i 2% kobiet nie odczuwało żadnego pociągu.

Nowa Zelandia

2003–2004

New Zealand Mental Health Survey na próbie 12 992 Nowozelandczyków w wieku powyżej 16 lat wykazało, że 98% osób deklarowało orientację heteroseksualną, 0.8% homoseksualną, 0.6% biseksualną, 0.3% jakąś inną, a 0.1% było niepewnych swojej orientacji seksualnej. 3.2% osób odpowiedziało, że miało tylko doświadczenie seksualne z osobą tej samej płci, a 1.9% miało zarówno doświadczenie homoseksualne, jak i było w związku z osobą tej samej płci.

Szwajcaria

1995–1996

Z badania przeprowadzonego na grupie 4 283 młodych Szwajcarów w wieku od 16 do 20 lat wynika, że 95% dziewczyn i 96.5% chłopców określiło siebie jako osoby głównie heteroseksualne, 1.4% dziewczyn i 1.7% chłopców jako osoby głównie homoseksualne lub biseksualne, a 3.6% dziewczyn i 2.1% chłopców było niepewnych swojej orientacji seksualnej. 2% dziewczyn i 2.9% chłopców odczuwało pociąg do swojej płci, 0.4% dziewczyn i 0.5% miało homoseksualne fantazje, 0.3% dziewczyn i 0.5% chłopców miało związek homoseksualny. A 1.5% dziewczyn i 2.5% chłopców miało kontakt seksualny z osobą tej samej płci.

USA

1986–1987

Badanie na grupie 34 706 amerykańskich uczniów w wieku od 12 do 18 lat wykazało, że ogólnie 10.7% z nich było niepewnych swojej orientacji seksualnej, 88.2% określiło się jako osoby głównie (najbardziej lub całkowicie) heteroseksualne, 0.7% jako osoby biseksualne, a 0.4% jako osoby głównie homoseksualne. Jeśli wykluczyć uczniów, którzy byli niepewni swojej orientacji seksualnej, to 98.7% nastolatków określiło się jako osoby głównie heteroseksualne, 0.9% jako osoby biseksualne i 0.4% jako osoby głównie homoseksualne. Ogólnie 4.5% nastolatków doświadczyło głównie pociągu do własnej płci, a w przypadku 18-latków – 6.4% z nich. Homoseksualne fantazje miało 2.6% uczniów, 1% z nich wykazało zachowania homoseksualne, a 0,4% miało związek homoseksualny. 25.9% dwunastolatków miało wątpliwości co do swojej orientacji seksualnej, dla 13-latków ta liczba wyniosła 17.4%, dla kolejnych roczników następująco: 14 lat – 12.2%, 15 lat – 7%, 16 lat – 5.4%, 17 lat – 5%, 18 lat – 8.9%. Wyniki badania wskazują na to, że na rozwijanie się identyfikacji seksualnej podczas okresu dojrzewania miały wpływ czynniki demograficzne i doświadczenie seksualne.

1990

Badanie 663 dorosłych mężczyzn wykazało, że 3.7% z nich miało orientację homo- lub biseksualną.

1992

National Health and Social Life Survey na próbie 3 432 dorosłych Amerykanów wykazało, że 96.9% mężczyzn i 98.6% kobiet deklarowało się jako osoby heteroseksualne, 2% mężczyzn i 0.9% kobiet jako osoby homoseksualne, 0.8% mężczyzn i 0.5% kobiet jako osoby biseksualne. Pociąg wyłącznie do osób płci przeciwnej odczuwało 93.8% mężczyzn i 95.6% kobiet, pociąg najczęściej do osób płci przeciwnej czuło 2.6% mężczyzn i 2.7% kobiet, 0.6% mężczyzn i 0.8% kobiet miało pociąg do obu płci. Pociąg najczęściej do osób tej samej płci odczuwało 0.7% mężczyzn i 0.6% kobiet, a pociąg wyłącznie do osób tej samej płci miało 2.4% mężczyzn i 0.3% kobiet. Co najmniej jeden kontakt homoseksualny miało 9% mężczyzn i 4% kobiet.

2001–2006

Badanie w stanie Massachusetts pokazało, że 97.1% dorosłych deklarowało się jako osoby heteroseksualne, 1.9% jako osoby homoseksualne i 1% jako osoby biseksualne.

2004–2005

National Epidemiologic Survey on Alcohol and Related Conditions na próbie 34 653 dorosłych Amerykanów pokazało, że 98% kobiet i 98,1% mężczyzn deklarowało się jako osoby heteroseksualne, 1,1% mężczyzn i 0,7% kobiet jako osoby homoseksualne, 0,4% mężczyzn i 0,8% kobiet jako osoby biseksualne, a 0,4% mężczyzn i 0,5% kobiet było niepewnych swojej orientacji seksualnej. Około 6% Amerykanów w różnym stopniu odczuwało pociąg do osób ich własnej płci, a 4% miało co najmniej jeden kontakt homoseksualny.

2006–2008

National Survey of Family Growth, w którym udział wzięło kilka tysięcy osób w wieku od 18 do 44 lat wykazało, że 93.7% kobiet i 95.7% mężczyzn deklarowało orientację heteroseksualną, 1.1% kobiet i 1.7% mężczyzn homoseksualną, 3.5% kobiet i 1.1% mężczyzn biseksualną, 0.6% kobiet i 0.2% mężczyzn jakąś inną, 1.1% kobiet i 1.3% mężczyzn żadną. 83.3% kobiet i 93.5% mężczyzn miało pociąg wyłącznie do osób płci przeciwnej, 11.9% kobiet i 3.7% mężczyzn czuło pociąg najczęściej do osób płci przeciwnej, 2.8% kobiet i 0.5% mężczyzn odczuwało pociąg w równym stopniu do osób obu płci, 0.6% kobiet i 0.7% mężczyzn czuło pociąg najczęściej do osób tej samej płci, 0.8% kobiet i 1.2% mężczyzn miało pociąg wyłącznie do osób tej samej płci, a 0.7% kobiet i 0.4% mężczyzn było niepewnych swojego pociągu.

2008

General Social Survey pokazało, że 1.7% dorosłych miało orientację homoseksualną, a 1.1% biseksualną.

2009

Z California Health Interview Survey wynika, że 1.8% dorosłych określiło się jako osoby homoseksualne, a 1.4% jako osoby biseksualne.

National Survey of Sexual Health and Behavior wykazało, że 2.5% osób dorosłych deklarowało orientację homoseksualną, a 3.1% biseksualną.

2011

Williams Institute oszacował populację homoseksualną na 1.7%, a biseksualną na 1.8%.

Wielka Brytania

2009–2010

Integrated Household Survey na próbie ponad 200 tysięcy Brytyjczyków w wieku powyżej 16 lat, którym zadano pytanie o orientację seksualną pokazało, że 94.2% miało orientację heteroseksualną (94% mężczyzn i 94.5% kobiet), 0.9% homoseksualną (1.3% mężczyzn i 0.6% kobiet), a 0.5% biseksualną (0.3% mężczyzn i 0.6% kobiet).

2010–2011

Integrated Household Survey na próbie ponad 200 tysięcy Brytyjczyków w wieku powyżej 16 lat, którym zadano pytanie o orientację seksualną pokazało, że 94% miało orientację heteroseksualną (93.6% mężczyzn i 94.3% kobiet), 1% homoseksualną (1.3% mężczyzn i 0.6% kobiet,) a 0.5% biseksualną (0.4% mężczyzn i 0.6% kobiet).

Przyczyny rozwoju

Oświadczenie Amerykańskiego Towarzystwa Psychologicznego z 2008 roku:

„

Nie ma wśród naukowców konsensusu, co do dokładnych przyczyn rozwijania się u jednostki orientacji heteroseksualnej, biseksualnej, gejowskiej czy lesbijskiej. Pomimo licznych badań, które poszukiwały możliwych genetycznych, hormonalnych, rozwojowych, społecznych i kulturowych wpływów na seksualną orientację, nie pojawiły się żadne odkrycia, które pozwoliłyby naukowcom na wniosek mówiący, że seksualna orientacja jest determinowana przez jakikolwiek szczególny czynnik czy czynniki. Wielu uważa, że zarówno natura, jak i wychowanie wspólnie odgrywają skomplikowane role; większość osób doświadcza niewielkiego lub żadnego wyboru dotyczącego ich orientacji seksualnej.

”

Orientacja seksualna a kwestia wyboru

Z badania 190 lesbijek z 1987 roku wynika, że około 63% z nich stwierdziło, że są lesbijkami, dlatego, że preferują kobiety seksualnie, emocjonalnie, intelektualnie i w związkach oraz dlatego, że doświadczają spełnienia z kobietami. 20% lesbijek odpowiedziało, że są homoseksualne, bo nie miało innej możliwości i uważa, że ich homoseksualizm nie jest kwestią wyboru. A 11% stwierdziło, że nie wie, dlaczego są lesbijkami.

Badanie z 1996 na próbie 72 osób homoseksualnych wykazało, że 15% gejów i 10% lesbijek odpowiedziało, że nie miało żadnego wyboru, co do ich orientacji seksualnej, 67% gejów i 59% lesbijek odpowiedziało, że miało częściowy wybór, co do ich orientacji seksualnej, a 18% gejów i 31% lesbijek odpowiedziało, że miało pełen wybór, co do ich orientacji seksualnej.

W 1997 roku na łamach czasopisma "Psychology of Women Quarterly" zostało opublikowano badanie 90 kobiet, z którego wynika, że 58% kobiet w związkach lesbijskich i 1/3 kobiet w związkach heteroseksualnych wybrała sobie orientację seksualną.

Z badań z lat: 1998, 2009 i 2010, w których łącznie wzięło udział 3068 osób nieheteroseksualnych wynika, że 12–20% gejów, 30–32% lesbijek, 33–62% biseksualnych mężczyzn i 55–75% biseksualnych kobiet odpowiedziało, że w różnym stopniu miało wybór swojej orientacji seksualnej.

Trwałość i zmiana orientacji seksualnej

Na łamach Archives of Sexual Behavior zostało opublikowane badanie dotyczące trwałości i zmiany orientacji seksualnej na przestrzeni 10 lat. W próbie 2 560 osób kobiety stanowiły 54%, średnia wieku badanych wynosiła około 47 lat, 2 494 badanych zadeklarowało początkowo orientację heteroseksualną, 32 homoseksualną i 34 biseksualną. Po 10 latach, 2,15% z 2 560 uczestników badania odpowiedziało, że zmieniło orientację seksualną. Zmiana nastąpiła u:

• 1,36% heteroseksualnych kobiet,
• 63,63% homoseksualnych kobiet,
• 64,71% biseksualnych kobiet,
• 0,78% heteroseksualnych mężczyzn,
• 9,52% homoseksualnych mężczyzn,
• 47,06% biseksualnych mężczyzn.

Heteroseksualizm okazał się najbardziej trwałą orientacją seksualną zarówno u mężczyzn, jak i u kobiet. Kobiecy homoseksualizm okazał się nietrwały, a męski trwały. Natomiast, najmniej trwały u obu płci okazał się biseksualizm.

Zobacz też

• aseksualizm
• mniejszość seksualna
• zaburzenia psychologiczne i zaburzenia zachowania związane z rozwojem i orientacją seksualną