Dodaj tę stronę do książki
Pokaż książkę (0 stron)
Proponowane strony| Orla Perć | |
 |
|
| Dane szlaku | |
| Państwo |  Polska |
| Województwo | małopolskie |
| Początek | Zawrat |
| Przez | Kozia Przełęcz, Kozi Wierch, Granaty |
| Koniec | Krzyżne |
| Kolor znakowania |  czerwony |
| Długość | 4,3 km |
| Typ | szlak wysokogórski |
Orla Perć (słow. Orlia prť, niem. Adlerweg, węg. Sas-út[1]) – najtrudniejszy i najbardziej niebezpieczny[2] szlak w Tatrach Wysokich, poprowadzony stokami oraz granią przez przełęcze i szczyty, między przełęczami Zawrat i Krzyżne i dalej grzbietem Wołoszyna na Polanę pod Wołoszynem. Odcinek od Krzyżnego do Polany pod Wołoszynem jest od 1932 roku zamknięty i nie przewiduje się jego otwarcia. Na Orlej Perci dominują trawersy, miejscami szlak prowadzi właściwie granią, ale z powodu ukształtowania terenu często oddala się od niej, omijając szczyty i turnie. Jest oznakowana kolorem czerwonym. Na szlaku znajdują się rozliczne ułatwienia (łańcuchy, klamry i 2 żelazne drabinki), mimo to jednak szlak ten nie jest odpowiedni dla początkujących turystów górskich, wymaga pewnego obycia z górami, sposobem korzystania z łańcuchów, wreszcie umiejętności wyszukiwania właściwych chwytów i stopni[3]. Szczególnie istotne jest to przy złej pogodzie. Liczne ekspozycje na szlaku są stosunkowo silne dlatego też szlak ten jest odradzany osobom z lękiem wysokości.
Od czasu otwarcia szlaku w 1906 zginęło na nim ponad 100 turystów[2].
Spis treści |
W rejon Orlej Perci prowadzi wiele popularnych szlaków dojściowych, część z nich jest też często samodzielnym celem wycieczek. Orla Perć jest osiągalna od strony:
szlakiem czerwonym wzdłuż grani – trasa trudna, eksponowana, z ułatwieniami w postaci łańcuchów i klamer, 3 h;
szlakiem niebieskim na Zawrat – trasa trudna, eksponowana, ubezpieczana łańcuchami, 2:30 h;
szlakiem żółtym na Kozią Przełęcz – trasa trudna, ubezpieczana łańcuchami, 2:30 h;
szlakiem czarnym, prowadzącym przez Rysę Zaruskiego i Żleb Kulczyńskiego – trasa trudna, ubezpieczana łańcuchami, 3 h;
szlakiem zielonym wyprowadzającym między Zadnią Sieczkową Przełączkę a Zadni Granat – trasa średnio trudna, 3 h; szlakiem żółtym tuż pod wierzchołek Skrajnego Granata – trasa średnio trudna, 2:45 h; szlakiem żółtym przez Dolinę Pańszczycę na Krzyżne – trasa o niewielkich trudnościach technicznych, ale dość żmudna i długa, 3:30 h. szlakiem niebieskim na Zawrat – trasa o niewielkich trudnościach technicznych, 2 h; szlakiem żółtym na Kozią Przełęcz – trasa trudna, eksponowana, z łańcuchami i klamrami, 2 h; szlakiem czarnym na Kozi Wierch – trasa średnio trudna, żmudna, 2:15 h; szlakiem żółtym na Krzyżne – trasa o niewielkich trudnościach technicznych, trochę żmudna, 2:30 h.Najlepszymi punktami wypadowymi na Orlą Perć są schronisko Murowaniec na Hali Gąsienicowej i schronisko w Dolinie Pięciu Stawów Polskich.
Przejście Orlą Percią można podzielić np. na dwie części:
Trzecia część Orlej Perci prowadząca granią Wołoszyna, z częściowym obejściem jej ostrza, jest zamknięta dla ruchu turystycznego. Ze względu na ochronę przyrody (cały teren Wołoszyna stanowi rezerwat ścisły) nie przewiduje się jej otwarcia.
Odcinek między Świnicą i Zawratem, również oznakowany na czerwono, nie jest częścią Orlej Perci.
Pomysłodawcą budowy Orlej Perci był Franciszek Henryk Nowicki, proponując w 1901 r. wytyczenie drogi od Wodogrzmotów Mickiewicza przez Wołoszyn, Krzyżne, Granaty, Kozi Wierch i dalej do Zawratu. Tutaj szlak miał łączyć się z istniejącym już szlakiem na Świnicę, a dalej biegnąć przez Kasprowy Wierch i Czerwone Wierchy aż do Doliny Kościeliskiej.
Szlak został wytrasowany w latach 1903-1906 nakładami Towarzystwa Tatrzańskiego i wielkiego miłośnika Tatr, księdza Walentego Gadowskiego, któremu pomagali Jakub Gąsienica Wawrytko, Klimek Bachleda i kilku innych górali. W latach 1904 i 1911 wytrasowano szlaki łącznikowe, które pozwalają na pokonywanie trasy w krótszych odcinkach, przy czym szlak Zmarzły Staw Gąsienicowy – Kozia Przełęcz – Dolinka Pusta wytrasowano w 1912, zamknięto w 1925 i ponownie wyznakowano w 1953.
Pod koniec 2006 z apelem "Orla Perć – następne stulecie" do władz Tatrzańskiego Parku Narodowego o polepszenie zabezpieczeń na szlaku i zamianę trasy na via ferratę wystąpiły dwie osoby: przewodnik tatrzański Irena Rubinowska oraz reżyser filmowy Piotr Mikucki[4]. Władze Tatrzańskiego Ochotniczego Pogotowia Ratunkowego proponowały natomiast demontaż wszystkich klamr i łańcuchów. Argumentowały, że tak trudny szlak powinien być dostępny tylko dla ludzi z doświadczeniem taternickim, którzy dysponują i potrafią posługiwać się sprzętem asekuracyjnym. Ostatecznie uznano że jest to szlak historyczny i pozostanie w niezmienionej formie. Jako iż wiele wypadków miało miejsce podczas mijania się turystów idących w przeciwnych kierunkach, dyrekcja TPN od lipca 2007 wprowadziła ruch jednokierunkowy na Orlej Perci na odcinku od Zawratu do Koziego Wierchu[5]. Wyjątkiem jest jednak kilkanaście metrów w okolicy Koziej Przełęczy, gdzie żółty szlak z Doliny Pięciu Stawów Polskich prowadzi po Orlej Perci i to w trudnym terenie.
Skalę trudności szlaku wykorzystał Roman Kołakowski opisując życie w utworze Orla Perć poświęconym filozofii księdza Józefa Tischnera.
|
||||||||
