Oset (Carduus L.) – rodzaj roślin z rodziny astrowatych. W języku potocznym nazwa ta jest stosowana także dla podobnych morfologicznie roślin należących do innych rodzajów. Gatunkiem typowym jest Carduus nutans L.[2].
Spis treści |
Kwiaty zebrane w dość duże, przeważnie półkuliste koszyczki. Dno koszyczka ze szczeciniastymi plewinkami. Listki okrywy zakończone cierniami. Wszystkie kwiaty w koszyczku to kwiaty rurkowate o podobnej budowie. Kielich przekształcony w pappus o pojedynczych włoskach, co najwyżej tylko z zadziorkami.
Ascalea J. Hill, Onopyxus P. Bubani
Angiosperm Phylogeny Website adoptuje podział na podrodziny astrowatych (Asteraceae) opracowany przez Panero i Funka w 2002[3], z późniejszymi uzupełnieniami[4]. Zgodnie z tym ujęciem rodzaj oset (Carduus L.) należy do plemienia Cardueae, podrodziny Carduoideae (Sweet) Cass. W systemie APG III astrowate są jedną z kilkunastu rodzin rzędu astrowców (Asterales), wchodzącego w skład kladu astrowych w obrębie dwuliściennych właściwych[1].
Gromada okrytonasienne (Magnoliophyta Cronquist), podgromada Magnoliophytina Frohne & U. Jensen ex Reveal, klasa Rosopsida Batsch, podklasa astrowe (Asteridae Takht.), nadrząd astropodobne (Asteranae Takht.), rząd astrowce (Asterales Lindl), rodzina astrowate (Asteraceae Dumort.), podrodzina Carduoideae Cass. ex Sweet, plemię Cardueae Cass., podplemię Carduinae (Cass.) Dumort, rodzaj oset (Carduus L.)[5]
Oset jest powszechnie błędnie uważany jako symbol Szkocji i jej walki o niepodległość. Symbolikę tę zastosował Mel Gibson w swoim filmie: Braveheart. Waleczne serce (dziewczynka wręcza młodemu Williamowi kwiat podobny do ostu na pocieszenie na pogrzebie zamordowanego ojca). Rośliną, która jest faktycznie symbolem Szkocji jest popłoch pospolity (Onopordum acanthium), a pomyłka wynika z podobieństwa tych dwóch roślin. Często jednak stosuje się w języku polskim określenie "oset szkocki", po części ze względu na niezbyt bohaterską prawdziwą nazwę tej rośliny (trudno wyobrazić sobie choćby najwyższe szkockie oznaczenie jako "Order Popłochu"), po części przez potoczny zakres nazwy "oset" obejmujący liczne kolczaste rośliny zielne, zwłaszcza z rodziny astrowatych (oset, ostrożeń, popłoch, dziewięćsił – zwany ostem górskim, ostropest – zwany ostem mlecznym) i inne (np. akant kłujący).