Dodaj tę stronę do książki
Pokaż książkę (0 stron)
Proponowane stronyOsiedle Baba w Pradze – modernistyczne osiedle w czeskiej Pradze, powstałe w latach 1928-1932 wg ogólnego projektu Pavla Janáka (poszczególne domy projektowali różni architekci) i inspirowane ideami Werkbundu.
Spis treści |
Osiedle Baba jest najważniejszym dziełem Pavla Janáka – wybitnego czeskiego architekta doby modernizmu. Zaprojektował on ogólny plan urbanistyczny i sformułował zasady dotyczące zabudowy kwartału, natomiast poszczególne budynki projektowali różni architekci tego okresu, przede wszystkim związani z Pragą.
Plany dzielnicy, zlokalizowanej na północ od centrum stolicy Czech, powstały w latach 1928-1932. Budowa 31 domów miała być zgodna ze zdrowym stylem życia. Architekci byli ograniczeni zasadami ramowymi, które określały przede wszystkim wysokość obiektów i udział przestrzeni zielonych na poszczególnych działkach. Atrakcyjna lokalizacja, na południowo-zachodnim zboczu sprawia, że z poszczególnych domów rozciąga się rozległa panorama miasta. Powstanie osiedla planowano od 1928, ale z uwagi na Wielki kryzys gospodarczy budowa ruszyła na dobre w początku lat 30. XX w. Idea zabudowy Baby była reakcją na wystawę architektury mieszkaniowej w Stuttgarcie w 1927 (Werkbund) pod przewodnictwem Miesa van der Rohe. W okresie socjalizmu osiedle Baba zostało częściowo zeszpecone różnego rodzaju dobudowami, nie zawsze zgodnymi z duchem tutejszej zabudowy.
Osiedle projektowano jako zróżnicowany kompleks urbanistyczny dla różnych odbiorców, o różnym statusie majątkowym, stąd architektura nie jest monotonna – spotykamy tu zarówno domy jedno-, wielorodzinne, jak i szeregowe. Wśród inwestorów byli popularni artyści, pisarze, urzędnicy państwowi i nauczyciele akademiccy. Budynki rozmieszczono analizując przede wszystkim pochyłości terenu, orientację działek i położenie stoku. System ulic respektował charakter pejzażu i stad praktycznie każdy dom szczyci się pięknym widokiem na Pragę. Domy są należycie oświetlone, ponieważ dłuższe ściany są z reguły zwrócone na południe. Prawie wszystkie budynki otwierają się na ogród i dolinę Wełtawy, posiadają duże okna, różnokształtne loggie, balkony i tarasy. Wszystko to pozwala na maksymalne korzystanie z położenia osiedla, przy jednoczesnym poszanowaniu dla przyrody i krajobrazu. Janákowi zależało na dobrym skomponowaniu dzielnicy także dlatego, że wybrał to miejsce na swój dom rodzinny. Zadanie zaprojektowania go powierzył współpracownikowi, Ot. Fierlingrovi.
Interesującym pomysłem Janáka było sformułowanie i zastosowanie tzw. pokoju gościnnego, który zastąpił jadalnię, którą usunął z centralnej części mieszkania. Przestrzeń pokoju gościnnego winna odpowiadać potrzebie wypoczynku, ułatwiając wykonywanie czynności, które mają miejsce „między spaniem, a jedzeniem”. Ważna jest także rola kuchni – jednak w przyszłości rola ta powinna słabnąć. Przedpokój, wg Janáka nie powinien być zbyt duży, gdyż może przerodzić się w zagracony obszerny schowek. Podkreśla się natomiast rolę łazienki. Niezbędne są garderoba i pokój służącej, choć rola tego ostatniego, w miarę postępujących zmian społecznych miała zostać zakwestionowana.
Obecnie osiedle znajduje się pod ochroną konserwatorską i jest celem licznych odwiedzin miłośników architektury XX w. Popularne wśród Prażan nadal stanowi bardzo atrakcyjny kompleks mieszkaniowy, co świadczy o ponadczasowości zawartych w tej architekturze wartości formalnych i funkcjonalnych.
Autobusem miejskim linii 131 ze stacji metra Hradčanská.
Na terenie osiedla Baba znajduje się niewielka ruina zameczku z XVII w.
