Osoka aloesowata

Osoka aloesowata
Systematyka
Domena	eukarionty
Królestwo	rośliny
Klad	rośliny naczyniowe
Klad	rośliny nasienne
Klasa	okrytonasienne
Klad	jednoliścienne
Rząd	żabieńcowce
Rodzina	żabiściekowate
Rodzaj	osoka
Gatunek	osoka aloesowata
Nazwa systematyczna
Stratiotes aloides L. Sp. Pl.: 535, 1753
Synonimy
Stratiotes aculeatus Stokes (1812), Stratiotes aquaticus Pallas (1776)
Zdjęcia i grafiki w Commons

Osoka aloesowata (Stratiotes aloides L.) – gatunek byliny wodnej z rodziny żabiściekowatych i monotypowego rodzaju osoka Stratiotes. W Polsce gatunek częsty na niżu. Poza tym występuje w niemal całej Europie oraz w północno-zachodniej Azji.

Morfologia

Pokrój

Pokrój

Rozeta grubych liści przypominających aloes (stąd nazwa), zanurzonych lub pływających na powierzchni.

Pęd

Skrócony, w dolnej części kłącze z licznymi rozłogami i sznurowatymi korzeniami.

Liście

Sztywne, mięsiste, siedzące, trójkanciaste, z brzegami kolczasto piłkowanymi.

Kwiaty

Rośliny zazwyczaj rozdzielnopłciowe. Kwiaty wyrastają zebrane w kwiatostany usytuowane na szypułach do 30 cm długości. Kwiaty z 3 zielonymi działkami kielicha (do 1,5 cm długości i 1 cm szerokości) oraz z 3 białymi płatkami o średnicy 2-3 cm. Kwiaty męskie w liczbie 2-6 w kwiatostanie wyrastają, każdy na szypule o długości 3-10 cm. Kwiaty żeńskie rosną pojedynczo lub po dwa wewnątrz liściowatej osłony. Słupek ma 6 szyjek, które kończą się widlastym znamieniem. Kwitnie od maja do sierpnia.

Owoc

Torebka długości 3-4 cm i grubości 2 cm. Rozmnaża się głównie wegetatywnie, za pomocą rozłogów.

• 

  Kwiat

• 

  Liście

Biologia i ekologia

Zbiorowisko osoki aloesowatej w wypłycającym się zbiorniku z towarzyszącymi grzybieniami

Występuje głównie w eutroficznych wodach stojących – jeziorach, starorzeczach, przy czym preferuje zbiorniki silnie zarastające i wypłycone, z grubą warstwą osadów organicznych. W wodach płynących i na większych głębokościach rośnie zakorzeniona na dnie. Późną jesienią wytwarzają się rozłogi, które zakończone są pączkami zimującymi. W przypadku zamierania rośliny (np. w wyniku braku dostępu światła przez lód), wiosną pływające pączki w toni wodnej są zalążkiem nowej rośliny.

Zastosowanie

Bywa stosowana do karmienia zwierząt hodowlanych i na nawóz.

Hodowla w akwarium

Osoka aleosowata może być hodowana w akwarium zimnowodnym. Posiada duże wymagania oświetleniowe. Charakteryzuje się silniejszym wzrostem i jaskrawszymi kolorami.

Bibliografia

1. Stanisław Bernatowicz, Paweł Wolny: Botanika dla limnologów i rybaków. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Rolnicze i Leśne, 1974. 
2. Stanisław Kłosowski, Grzegorz Kłosowski: Rośliny wodne i bagienne. Warszawa: Multico Oficyna Wydawnicza, 2001. 83-7073-248-8. 

• Tomasz Wilanowski, Osoka aloesowata, AKWARIUM, Nr. 1-2/86