Owca domowa

Owca domowa
Ovis aries
Linnaeus, 1758
Systematyka
Domena	eukarionty
Królestwo	zwierzęta
Typ	kręgowce
Gromada	ssaki
Podgromada	ssaki żyworodne
Infragromada	łożyskowce
Rząd	parzystokopytne
Podrząd	przeżuwacze
Rodzina	krętorogie
Rodzaj	Ovis
Gatunek	owca domowa
Systematyka w Wikispecies
Multimedia w Wikimedia Commons

Owca domowa (Ovis aries) – gatunek hodowlanego zwierzęcia domowego z rodziny krętorogich. Przodkiem były najprawdopodobniej różne podgatunki owcy dzikiej (Ovis ammon). Jak pokazują najnowsze badania przeprowadzone przez genetyków, owce były pierwszymi zwierzętami udomowionymi przez człowieka. Ich domestykacja nastąpiła dwuetapowo. Najpierw udało się to osiągnąć człowiekowi około 11 tys. lat temu - potomkami tych zwierząt są dzisiejsze półdzikie, mocno włochate rasy wciąż hodowane na szkockich wyspach. Drugi raz dokonano tego między VIII a VI tysiącleciem p.n.e. w południowo-zachodniej Azji, na terenie dzisiejszego Iraku i Iranu, prawdopodobnie jeszcze przed rozpoczęciem osiadłego życia w epoce brązu.

Początkowo z owiec uzyskiwano jedynie skóry, mięso i mleko, obecnie również wełnę. Początkowo zwierzę hodowane na terenach górskich i stepowych rozpowszechniło się obecnie w różnorodnych biotopach na całym świecie.

• masa maciorek (samic): 20-90 kg (do 120 kg owce gisarskie)
• masa baranów (samców, zwanych też trykami): 30-150 kg (do 190 kg owce gisarskie)
• wysokość dorosłej owcy w kłębie do ok. 1 m
• dojrzałość płciowa w wieku kilku miesięcy do jednego roku (zależy od rasy)
• wykorzystywane gospodarczo zazwyczaj do 6 roku życia
• średnia długość życia: 11-12 lat

Nazewnictwo zootechniczne poszczególnych grup owiec

• maciorka – dorosła samica owcy użytkowana rozpłodowo;
• baran (tryk) – dorosły samiec użytkowany rozpłodowo;
• jagnię młoda owca;
• skop wykastrowany samiec owcy, przeznaczony na tucz;

Niektóre rasy

beriszony (berrichon du cher) booroola (merynos booroola) cakle charolaise chias cygaj czarnogłówka dorper dorset horn fagasy (owca pomorska) hawajska czarna owca Ile de France karakuły karnówka kenty (romney marsh) koriedele (corriedale) lajny (leine) linkolny (lincoln) merynoprekos merynosy rambouillety southdown

suffolk świniarka teksle (texel) owca wieloroga owca teksańska owca korsykańska owca czerwona owca fryzyjska owca romanowska owca kamieniecka owce krosbredowe owce merynosowe polskie pogrubione owca olkuska owca wielkopolska owca uhruska owca wrzosówka owca żelaźnieńska owca śruboroga owca gisarska owca kameruńska

Znaczenie kulturowe

Od wieków owce były związane z wieloma kulturami, szczególnie w obszarze śródziemnomorskim i w Walii, gdzie były podstawowym zwierzęciem hodowlanym.

Owca ma też wiele znaczeń symbolicznych w starożytnej sztuce, tradycji i kulturze. W judaizmie występuje wiele odniesień do tego zwierzęcia, między innymi Baranek Paschalny. Chrześcijaństwo używa wielu ilustracji związanych z owcami. Między innymi: Dobry Pasterz jako jedno z określeń Chrystusa; biskupi pastorał (kształt i znaczenie łacińskie), lew spoczywający z owcą. W Grecji tradycyjnie spożywa się danie z Baranka Paschalnego na święto Wielkiejnocy. Owce mają również znaczenie w kulturze arabskiej. W Biblii pasterzami byli: Abraham, Jakub, Mojżesz i król Dawid.

Baran to jeden z dwunastu znaków zodiaku.

• 

  Jagnięta.

• 

  Owce jedzące trawę.

• 

  Owca islandzka.

• 

  Owce w górach.

• 

  Owce podczas wypasu w górach.

• 

  Rogaty baran rasy dorset horn.

Bibliografia

1. Fritz Haring: Hodowla owiec. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Rolnicze i Leśne, 1980. ISBN 83-0900-265-3. 

Linki zewnętrzne

• Programy Ochrony Zasobów Genetycznych Zwierząt Gospodarskich - Instytut Zootechniki, AR Kraków